190

T. Livii Lib. XXXP11I. Cap. 5o. 5i.

Mihi, quaeso, ita ignoscatis, Patres conscripti, si longioremorationem non cupiditas gloriandi de me, sed necessaria cri-4 . minum defensio fecit. An etiam per Thraciam saltus p&'tentes , qui angusti erant, et plana ex arduis, et culta etsilvestribus facere potui, et praestare, necubi notis sibi 1&*tebris delitescerent latrones Thraces , ne quid sarcinarumraperetur, ne quod jumentum ex tanto agmine abstrahere' jtur, ne quis vulneraretur, ne ex vulnere vir fortis ac stre-nuus Q. Minucius moreretur ? In hoc casu, quo infolicitef

5 incidit, ut talem civem amitteremus ,, haerent. Quod saliitiniquo, loco alieno, quum adortus hostis nos esset, duae si-mul acies primi et novissimi agminis haerentem ad impedi'menta nostra exercitum barbarorum circumvenerunt ; quodmulta millia ipso die, plura multo post dies paucos cecide-runt et ceperunt; hoc, si ipsi tacuerint, vos scituros, quum

6 testis orationis meae totus exercitus sit, non credunt ? Slgladium in Asia non strinxissem , si hostem non vidissem >tamen proconsul triumphum in Thracia duobus proeliis me'rueram. Sed jam dictum satis est. Quin pro eo, quod• plu-ribus verbis vos, quam volui, fatigavi, veniam a vobis peti-tam impetratamque velim, Patres conscripti.

L. Plus crimina eo die, quam defensio, valuissent)ni altercationem in serum perduxissent. Dimittitur sena*tus in ea opinione, nt negaturus triumphum fuisse vide-retur. Postero die et cognati amicique Cn. Manlii sum-mis opibus annisi sunt, et auctoritas seniorum valuit, ne-gantium , exemplum proditum memoriae esse, nt impera-tor, qui, perduellibus devictis, confecta provincia, exerci-tum reportasset, sine curru et laurea, privatus inhonora-S tusque, urbem iniret. Hic pudor malignitatem vicit, tr>-nmphumque frequentes decreverunt. Oppressit deind®mentionem memoriamque omnem contentionis hujus ma-jus et cum majore et clariore viro certamen ortum. P-Scipioni Africano (ut Valerius Antias auctor est) duo Q-Petillii diem dixerunt. Id, prout cujusque ingenium erat»interpretabantur. Alii non tribunos plebis, sed universafl'

5 civitatem, quae id pati posset, incusabant. Duas maxima sorbis terrarum urbes ingratas uno prope tempore in princi-pes inventas -. Romam ingratiorem ; si quidem victa Carthag 0victum Hannibalem in exsilium expulisset; Roma victrix4 .victorem Africanum expellat. Alii, Neminem unum civemtantum eminere debere, ut legibus interrogari non possit'-nihil tam aequandae libertatis esse, quam potentissimuff 1quemque posse dicere causam. Quid autem tuto cuiquam »nedum summam rempublicam, permitti, si ratio non sit red-denda? qui jus aequum pati non possit, in eum vim haud5 injustam esse. Haec agitata sermonibus, donec dies dicen-dae causae venit: nec alius antea quisquam, nec ille ips0Scipio consul censorve, majore omnis generis hominum

frt

Ju

tie

»U

ne

an

di,

re

«a,

in

cii

ac

9u

H,

en

te

Si

A

a lesrvju0estadiitetc i*«

91

il

Sl

tt

it

h

P

P

81

1

C,

9

t<

c

a