208

T. Livii Lib. XXXIX. Cap. 16 . 17 .

lemne carmen precationis, quod praefari, priusquam po-pulum alloqnantur, magistratus solent, peregisset consul,

2 ita coepit. Nulli unquam concioni, Quirites, non solumaptu, sed etiam necessaria, haec sollemnis deorum compre-catio fuit; quae vos admoneret, hos esse deos, quos colere,venerari, precarique majores vestri instituissent : non illos,qui pravis et externis religionibus captas mentes, velut fu-rialibus stimulis, ad omne scelus et ad omnem libidinem

3 egerent. Equidem, nec quid taceam, nec quatenus prolo-qiar, invenio', si aliquid ignorabitis, ne locum negligentioedem; si omnia nudavero , ne nimium terroris offundam vo-bis, vereor. Quicquid dixero, minus, quam pro atrocitatiet magnitudine rei, dictum scitote esse. Ut ad cavendum

4 . satis sit, dabitur opera a nobis. Bacchanalia tota jam pri-dem Italia, et nunc per urbem etiam multis locis esse, nottfama modo accepisse vos, sed crepitibus etiam ululatibusqUtnocturnis, qui personant tota urbe, certum habeo; ceterum,quae ea res sit, ignorare: alios deorum aliquem cultum,alios concessum ludum et lasciviam esse credere, et , quale-g cunque sit, ad paucos pertinere. Quod ad multitudinem eo-rum attinet, si dixero, multa millia hominum esse, illicOnecesse esi exterreamini; nisi adjunxero, qui qualesque sint•Primum igitur mulierum magna pars est, et is fons malthujusce fuit: deinde simillimi feminis maret, stuprati etconstupratores, fanatici vigiles, vino, strepitibus, clamori-6 busque nocturnis attoniti. Nullas adhuc vires conjuratio,ceterum incrementum ingens virium habet, quod in dies plu-res fiunt. Majores vestri, ne vos quidem, nisi quum aut,vexillo in arce posito, comitiorum causa exercitus eductidesset, aut plebi concilium tribuni edixissent, aut aliquis e$magistratibus ad concionem vocasset, forte temere coire vo-luerunt: et, ubicunque multitudo esset, ibi et legitimumy rectorem multitudinis censebant debere esse. Quales pri-mum nocturnos coetus, deinde promiscuos mulierum ac viro-rum , et se creditis ? Si, quibus aetatibus initientur mares,sciatis, non misereat vos eorum solum, sed etiam pudeat,Hoc sacramento initiatos juvenes milites faciendos censetis>Quir 'tes ? iis ex obsceno sacrario eductis arma committen-da ? hi, cooperti stupris suis alienisque, pro pudicitia con-fli gum ac liberorum vestrorum ferro decernent?

XVI. Minus tamen esset, si flagitiis tantum effeminatiforeiit, (ipsorum id magna ex parte dedecus erat) a facino-ribu; manus, mentem a fraudibus abstinuissent. Nunquamtant tm ;malum in rcpublica fuit., nec ad plures, nec ad pln-a ra pertinens. Quicquid his annis libidine, quicquid fraude,quh quid scelere peccatum est, ex illa uno sacrario scitoteorti rn esse. Necdum omnia, in quae conjuraverunt, editefacinora habent. Adhuc privatis noxiis, quia nondum a »rem aublicam opprimendam satis virium est, conjuratio sese

impin