»86

T. Livii Lib. XLl. Cap. 9. io.

ro die praetores facti, P. Aelius Tubero iterum, C. Quine-tius Flamininus, C. Numisius, C. Mummius, Cn. Corn®'

2 lius Scipio, C. Valerius Laevinus. Tuberoni urbanarisdictio, Quinctio peregrina evenit, Numisio Sicih a >Mummio Sardinia: sed ea propter belli magnitudine®provincia consularis facta. Gracchus eam sortitur, Is_ tr J'am Claudius; Scipio et Laevinus Galliam, in duas divi'

3 sam provincias, sortiti sunt. Idibus Martiis, quo die Se®'pronius Clandinsque consulatum inierunt, mentio tanto®de provinciis Sardinia Istriaque et utriusque hosti 00fuit, qui in his provinciis bellum concivissent. Poste®}die legati Sardorum, qui ad novos magistratus dil aerant, L. Minucius Thermus, qui legatus Manlii consm*in Istria fuerat, in senatum venit. Ab his edoctus est s e '

4 natus, quantum belli eae provinciae haberent. Movero 0senatum et legationes socium nominis Latini, quae ecensores et priores consules fatigaverunt, tandem in s<> 'natum introductae. Summa querelarum erat. Cives * U ° SRomae censos plerosque Romam commigrasse. Quod si p e> 'mittatur, perpaucis lustris futurum, ut deserta oppida ,

5 serti agri, nullum militem dare possent. Fregellas quoq 0millia quatuor familiarum transisse ab se, Samnites P e 'lignique querebantur: neque eo minus aut hos aut iP° sin delectum militum dare. Genera autem fraudis d° tfmutandae viritim civitatis inducta erant. Lex sociis aCnominis Latini, qui stirpem ex sese domi relinquere 0 'dabat, ut cives Romani fierent. Ea lege male utendo, a**

5 sociis, alii populo Romano injuriam faciebant. Nam e ’ne stirpem domi relinquerent, liberos suos quibusquib 08Romanis in eam conditionem, ut manumitterentur, m an 'cipio dabant, libertinique cives essent: et, quibus stirp® 9deesset, quam relinquerent, ut cives Romani fiebant. P° s ”ea, his quoque imaginibus juris spretis, promiscue « l0lege, sine stirpe, in civitatem Romanam per migration®

7 et censum transibant. Haec ne postea fierent, peteba 0legati, et ut redire in civitates juberent socios; deinde 0lege caverent , ne quis quem civitatis mutandae causa s uUfaceret , neve alienaret-, et, si quis ita civis Romanus feci"'esset, [civis ne esset]. Haec impetrata ab senatu. .

IX. {XIII.). Provinciae deinde, quae in bello era° *Sardinia atque Istria decretae. In Sardiniam duae ^ e S^‘nes scribi jussae; quina millia in singulas et duceni p etes, treceni eqnites; et duodecim millia peditum socior®ac Latini nominis, et sexcenti equites, et decem quinq[ a

2 remes naves, si deducere ex navalibus vellet. Tantund®peditum equitumque in Istriani, quantum in Sardinia *decretum. Et legionem unam cum equitibus trecentis,quinque millia peditum sociorum, et ducentosginta mittere equites in Hispaniam consules ad M* 1 1 1