PPP

b

e

SVB TERRANEO RVM, LIB. III 47

ne, quæ ignis eſt, quàm intra terram. etenim motus& con uerſio aſtro

rum concitatior eam citius accendit. ac certe ſi non aliàs, quo ties gignerentur cometæ, faces, flãmæ, clypei ardentes, deciderent lapi des aut terræ: quod tamen fieri non uidemus. prodigiorũ enim ſcripto res quan-quam tradunt lapides pluiſſe, eius tamꝭ rei mentio facta non eſt ab A-riſtotele: quin ipſe lapidem, qui in&Ægos potamis decidit ex cœlo, uiuentorum fuiſſe ſublatum in aerem ſeribit. quo modo nunc iatos im-bres eandem uim in ſublime tuliſſe, ueriſimile eſt ipſum dict urum fuiſſe.ſi uero lapides in aere fiunt, ut fieri putat Auicenna, que ratio uetatnos, ſi in ipſius ſententiam diſceſſionem facere uoluerimus, dicere eos

ex eadlem materia oriri, uel ortos eſſe, ex qua ſub terra fiunt? quam materiam pepererint uiolentiſſimæ tempeſtates repentino aliquo motu

ex reliquorum elementorum mutatione terrena illa corpora generan

tes ortu. nam cum Auicenna ex igni reſtincto corpora illa terrena et lapidea, quæ de cœlo delabuntur, gigni exiſtimet,& ignem humor re-ſtinguat certe orietur terra cum aqua permiſta: quæ dum decidit, re-Pente cogatur in unam aliquam terræ uel lapidis ſpeciem. Sed ali-quis opinionem Ariſtotelis hoc experimento defendat: re in forna-ces ardẽtes iniecto,& cadmia friata inſperſa, fauilla, quæ ab ea ſurſumfertur, inſidens cameris fornacum in bullas tumet candida„ uocaturq́;pompholyx: quod uero grauius fuit, deorſum fertur, ac per fornacumterga domicilijq; ſolum diffunditur,& iccirco appellatur ſpodium, ꝙit eineracei coloris. non diſſimili ratione, cum ardore deflagrant uiſcera terræ, ex uapore fit partim lapis, qui cadmiæ reſpõdet: partim terra,quæ pompholygi& ſpodio. At re quidem uera cum flagrant montes, plerunq; ex pyrite& ſimilibus fiunt maſſæ, quæ habent ſpeciẽ ferritex terra exuſta, pumices: ex combuſta eineres, qui longe lateq; ſpargantur in campos, ſub ipſis mõtibus ſubiectos, aut mare. atq; ea incendia non diſſimiliter ac fornacum ignis interdum cadmiam, pompho-ly ga, ſpodium ex uenis ærarijs poſſunt gignere: ſed id ex quo fiunt, cũamo potius ſurſum fertur, quàm quò d ſit ſieca exhalatio. calor ueroſubterraneusnon tam urit, quàm calefacit, materiasq; inter ſe diuerſas,maxime qualitatibus, gignit: non ſecus ac innatus et inſitus animantiũcalor uarios humores. cum igitur ex utriuſq; exhalationis permiſtio--ne fieri lapides dicere neceſſe fit& alioqui materia, ex qua lapides fi-unt per confluxionem& percolationem congregari poſſit, nihil Ari-ſtoteli opus fuit talia dicere. Theophraſtus autem puram& æqualemmateriam fieri confluxione& percolatione recte ſentit. ſed non ſolumijs duobus modis fit talis, nec ea tametſi proxima materia eſt terræ inſig nis, omnis etiam eſt lapidis: uerũ alijs quoq; modis fit pura& æqua--lis materia, ut cũ ſucci ſolent oriri.& interdum neceſſe eſt ut calor materiam