72 DE ORTV ET CAsSIS

formatur metallum: quem pariũt uarij motus. quorum proximi ſunt:

aquæ fluxus terram molliens aut ſecum rapiens: terræ cum aqua per-miſtio: uis caloris agẽs in miſturas ut gignat id genus ſuccos. Dictumeſt de materia metallorũ, iam de cauſa efficiente dicendum. de qua in-ter uarios ſcriptores nõ minor eſt diſſenſio. nam aſtrologi cauſam me-talla efficientem errantes ſtellas eſſe dicunt: Gilgil uero Maurus terræcalorem, cum quo ſentit aliqua chymiſtarum turba: ſed Albertus iterũuim metalla formantem confingit, cuius inſtrumẽtum ſit calor: at Ari-ſtoteles lapidum ſiccitatem, quam proereat frigus, eſſe cenſet. Aſtrologis autem quibuſdam opifex metallorum uiſus eſt non unus eſſe, ſeddiuerſi ſecundum metallorum formas differentes:& auri quidem Sol,argenti Luna, plumbi candidi lupiter, nigri Saturnus, æris Venus, ferri Mars, argenti uiui Mercurius. à qua opinione nõ ſunt alieni chymi-ſtæ quidam: omnes uero ad unum hodie metalla non alijs uocabulisquaàm ſtellarum uagarum nominare conſueuerunt. aſtrologorum au-tem ſententia eſt errantes ſtellas uiribus, quas defſuẽtes exercent in materia, ad id in terræ uiſceribus aptata, efficere metalla: inerrantes uerogemmas. quod figmentum pulchrum quibuſdam uiſum eſt adeo, utdicerẽt uires ſtellarum in terra efficere metalla, tanquã ſecundas quaſ-dam ſtellas uagas:& gemmas, tanquam ſecundas quaſdam inerrantesſtellas:qualibet gemma obtinente, ex eorum ſententia, maximam uirium ſui ſideris partem:& quolibet metallo ſimilitudinem magnam ha-bente cum ſuo ſidere errante: ut proles habet ad parentem. Quæ ſanèperſuaſio, cum nulla demonſtratione fulta ſit, ab otioſis& deliris Ma-

gis, nihil non tribuentibus aſtris, primũ uidetur conſicta. conſtat enim

plura eſſe metalla quàm ſeptem illa peruulgata. cum uero non niſi ſep-tem ſint ſtellæ uagæ, quam peperiſſe dicent plumbum cinereum? ne-ceſſe igitur habent aut plures confingere ſtellas errãtes: aut uni tribue-

re duo metalla diuerſa: aut deniq; plumbi cinerei ortum aſcribere ſide

ribus, quæ infixa cœlo ſunt. quorum primũ abſurdum eſt,& decretisaſtronomiæ prorſus aduerſum: alterum eorum aſſertionem ualde du--biam facit. ſi enim licet uni ſtellæ uagæ duo tribuere metalla, cur non licebit Soli, earũ quaſi principi,& cuius uires in primis perſpicuæ ſunt,aut Soli& Lunæ, duobus luminaribus, maxime ad ſenſum euidenti-bus, totum metallorũ opificium acceptum referret certe id quod aiuntnihilo plus cauſæ habet, quàm quod nos nunc dicimus, aut quod uo-luit Hermes. qui uim efficientem lapides& metalla, ſomnians opinor,aſsignat Marti, quemadmodum fonti à quo manat& fluit: ſed eam uariarĩ putat ſecundum proportionem aliarum errantium ſtellarum,&materiæ ipſam recipientis:atq; inde diuerſa, in diuerſis locis, lapidum& metallorum genera gigni cenſet. Tertium uero non minus efficit eo

rum

„—————ßx———-ͤ—0.—