198 DE NATVRA
tur, Paulus Mgineta, nigram eſſe dicunt. eſt uero pinguis, ſpiſſa, mollis. nigra partim aſtringit, partim eſt acris. pinguis quidem quia, utGalenus ſcribit, non minus glutinoſa eſt quàm Samia, imo nonnun--quam magis glutinoſa, ut Dioſcorides, cum lingua adeo conglutinatur, ut ex ea pendeat. ſpiſſa uero, quia idem Dioſcorides ſcribit, eamglebas ſolidas habere: manus præterea admodum refrigerare. quiauero uiribus Cimoliæ aſſimilis eſt, intelligimus eam diuerſas haberepartes: alias ſcilicet quæ abſtergant& refrigerẽt: alias quæ acres ſint,& callaciant. attamen eam Dioſcorides eſſe tradit Cimolia paulo imbecilliorem. Huic nõ diſsimilis eſt terra, quam cretam nigram nomi-namus. ea reperitur in Germania ſecunda, in tractu nobilis oppidi,quod ex aquis nomen inuenit: quæ etiã labrilis eſt ut rubrica, eiusq;loco ea ibidem fabri tignarij utuntur. eius duo ſunt genera. molle,ſiecum ex ſe lineas producit: durum quod tum, cum madefactum fuerit.eſt uero terra modice pinguis, rara, modo mollis, modo dura, ni-gra, acris. utrunq; eius genus etiam Hildesheimi in Saxonia inueni-tur in foſſa mœniorũ, qua ſpectat ſeptentriones. At terra quam Greci xl uocant, rubet, atq; ex eo nominatur rubrica. inuenitur in metallis aurarijs, argentarijs, ærarijs, ferrarijs. quæ res Theophraſtumnon latuit: quinetiam non raro reperitur in proprijs uenis. loca ueroex quibus effoditur optima, quondam fuerunt primo Cappadocia,unde Sinopen eſt allata, ut mox dicam, quæ cæteris præſtat: deindeLemnus, ea enim inter tria terrarum genera in uno tumulo, ut dixi reperta habet rubricam fabrilem: um AÆgyptus: poſteꝶ᷑ Africa, quamrubricam Carthaginienſem Dioſcorides nominauit: poſtremo aleares inſulæ. nũc in magnæ Germanię metallis reperitur proprijsq;uenis. atq; etiam in Germania prima ad oppidum cui nomen eſt i.uus Vendelinus. Omnis autem rubrica, quæ ad ſaxa adhæſit, eſt u-nicolor plerunque: quare longe cæteris antecellit. quæ uero non Nhæſit, ſed concreuit in glebas, extra maculoſa eſſe ſolet. eius uero pẽcies ſunt tres, ualde rubra, in rubro candida, et inter has media: quaminquit Theophraſtus cν, id eſt ſua honitate contentam appe 5mus, quòd non miſceatur, cum alias miſcere ſoleant mercatores.cturis autem omnes ſunt utiles: fabris uero, ut Plinius, Ægyptia NAlricana:medicis Sinopis. ſed triplex eſt. mollis, quam ſi quis attin-git manibus, ſordeſcunt decidua materia: altera mediocris, quæ ma-nus minus contaminat:tertia dura, quam ſaxum appellamus, quæ miſi aquis madefacta fuerit, manus non inquinat: utraq; aquis reſoluiauſum fabris præſtat,& lineas ex ſe producit. Ex quibus intelligimusid genus rubricam eſſe mediocrem in pinguitudine& macritudine:
atque aliam ſpiſſam& duram uel mollem, mediocrem' ue: aliam rara