218 DE NAT VRA
dica, ſi optimum fuerit, cœruleum eſt, ut Dioſcorides tradit: nec d cæ-ruleo proprie uocato differt, niſi modico candore, qui, ut Plinius ſcribit, teneriorem hũc efficit colorem. ſed cum etiam cæruleum aliquos-ſit candidius, in armenij locum ſubſtitui poteſt per fraudem. quineti-am ſi, quod Plinius ſeribit, diſſentiens à Dioſcoride, Armenium op?timum eſt maxime uiride, communicato colore cum cæruleo, jterum bper fraudem in eius locum ſubſtitui poteſt id quod in noſtris fodinisreperitur, aſsimili colore præditum, quo pictores utuntur. quare mi-rum non eſt inuentam per Hiſpanias arenam, ex qua color fieret Ar-menio ſimilis. differt tamen à cæruleo loco, in quo gignitur, ſapore,uiribus. nam ex Armenia, ut indicat nomen, affertur, cum cœruleummultis in locis ſoleat inueniri. ſapor uero quaànquàm ei etiam, ut cæruleo miſtus, tamen& parum acxè eſt,& minimũ aſtringſt: cum cœrulẽum, cum hoc ipſo collatum, ſit multum acre,& plus aſtringat. in me-dicina aũt abſtergit: quocirea miſcetur cum ophthalmicis,& tiitumin puluerem tenuiſſimũ, palpebrisq; inſperſum, earum pilos augetpotũ uero purgat atram bilem: quod tradunt Gręci iuniores et adri. medici eligũt Armenium, in quo læuor, quod cœruleum, quod nõeſt calculoſum, quod facile poteſt teri. at qui nũc lapis pro Armenidhabetur, cæruleo& chryſocolla partim aſperſus, ut ex Armenia afle-ratur, ut color ille cœruleus ſit Armenium, ipſe lapis non eſt Armenum,& color cæruleus tam exiguus eſt, ut nullum aut admodum exi-guum præbere poſſit uſum. In metallis autem ærarijs, ſed Cyprijs, 1cunt, ut ſcribit Dioſcorides, gigni eruginem duobus modis. aut emex lapidibus ærarijs exigua, ſed bona ekfloreſcit: aut ex ſpecu quodeſtillat, per caniculæ ardores, copioſa& grati coloris, ſed mala: ꝙcũ multis calculis& alijs foſſilibus, quibus eſt duricia lapidis, ſit petmiſta. prior autem abraditur, poſterior ſicca colligitur. eſt inſuper celtia etiam foſſilis, quã à ſimilitudine uermium oadbAa Cr ci uocant-ut raſam ii fusdy. ſimiliter facticiæ tria ſunt genera. aut enim abradi-tur ab ere, aut in uermes formatur, aut in mortario æ reo efficitur ue-teri ex urina: quam chryſocollam ab effectu appellari dixi. quas cruginis conficiendæ rationes libro nono exponam. ærugini uero ſuſeſt color in cæruleo ſubcãdidus: ſapor acris. omni pictores mediciq;utuntur: aurifices ea ſola quæ aurum conglutinat cum auro. in mècina Dioſcorides alijs præ fert foſſilem, in uermium figuram forinsꝰtam: ſecundas tribuit raſæ natiuæ:tertias facticiæ; quam magis motdere dicit. ſed eam quæ aurificibus in uſu eſt, reſpondere raſæ. omnisautem digerit, excreſcentes ulcerum carnes tam duras quam molleminuit& liquefacit inſigniter mordens. Quoniam uero etiam ferru-
go eſt uitium metalli, hic quoq; de ea dicam. quę tamen ut ferrum 55. rum