827 Kailmos (in Theben: b. ^lesiod* etc.)

Vulgärüberlieferung zuzuweisen. Als epischeKonkurrenzquelle darf die unter dem hi amendes ' Musaios’ kursierende Titanomachie sowiedie korinthische Ενρώπεια (des ’Eumelos’),möglicherweise auch der Aigimios gelten. DieÜberlieferung unserer Mythographen ( Apollod.

3, 1 ff. Paus. 9, 5. Hygin. 178, 6. Schol. Aesch.Sept. 469. Schol. Eurip. Phoen. 638. Schol. Plat.Pep. 9, 460 p. 419 B u. s. w.) geht durch Ver-mittelung anonymer r Handbücher’ über Lysi-machos’ Θηβαϊκά (F. H. G. III336 ff.), Hellanikosund Pherekydes gleichfalls auf jene epischenQuellen zurück. Auch die römischen Dichter,in erster Linie Üvid {Met. 3. 4, 600), folgen, voneinzelnen colores abgesehen, im ganzen wohlmythographischer Tradition. Im Nachstehen-den soll eine summarische Scheidung der Uber-lieferungversucht werden, wobei freilich mancheEinzelheit problematisch bleiben wird. — Kad-nios’ Ankunft; die Drachen- und Sparten-Sage. 5. Unmittelbar aus der epischen Quellegeschöpft sind die einschlagenden Stellen dereuripideischen Phönissen (vgl. unten nr. 12 ff.),besonders das Chorlied v. 638 ff., von dem wirausgehen*): Κάδμος . . . , φ τετραακελής |μόσχος αδάματος πέσημα | δίκε τελεσφόρονδιδοϋσα | χρησμόν , ον κατοικίοαι | πεδία νιντό &έοφατον | πυροφόρ’ Χάνων έχρη | 645 καλ-λιπόταμος υ'δατος ί'να τε | νοτϊς επέρχεται ρυτάς ίΑίρκας . . γύας .... {Schol. Aesch. Sept. 469 όδε &εός ε'ιπεν αντω μετά τό έξελ&εϊν . . τφενρε&έντι άκολον&είν, Eustath. ρ. 270,3 χρήα&αιδε οδηγώ . .τφ πρώτω παρατυχόντι·, vgl. Schol.Apoll. 3, 1178 εν δε τω τρίζω τής ΜουσαίονΤιτανογραφίας**) λέγεται, ώς Κάδμος εκ τουΑελφικον έπορενετο προκα&ηγονμένης αντώτής βοός; ebenso Ovid Metam. 3, 10. Eurip.Phoen. 638 1 p. 313, 17 Schw. JSionn. 4. Pindar.hymn. fr. (5) 29 p. 379 Hgk. ’ίαμηνόν ή χρν-σαλάλατον Μελίον, | ή Κάδμον ή σπαρτώνιερόν γένος άνδρών, | ... ή τάν Αιωνναουπολυγα&έα τιμάν, | ή γάμον λενχωλένουΑρμονίας νμνήσομεν). 657 έν&α φόνιοςήν δράκων \ Άρε ος {Oüid Metam. 3, 32Martins anguis; ähnlich Stat. Theb. 10, 612.Norm. Dion. 4, 358)***), ώμόφρον φύλαξ {νάματ’ ένυδρα και ρέε&ρα \ χλοερά δεργμάτωνκόραισι , πολνπλάνοις επισκοπών · όνεπιχέρνι-ßas μόλων | Κάδμος ωλεαε μαρμάρω [vgi. Schol.Phoen. 662 έβονλετο γάρ την βουν &νσαι . .,ότι ανμβολον . . γέγονε. ο μεν Ελλά ν ικ ο ς(fr. 9 ρ. 47) λί&ω φηαίν άναιρε&ήναι τονδράκοντα, ό δε Φερεκυδης ξίφει. Nonnos

4, 469 verbindet beides, bei Ovid 3, 60 pralltder Stein wirkungslos ah, s. unten nr. 100] f).

*) Vorlage für Scrieca Oed. 731? Dafs Euripides demHellanikos folgt, vermutet (kaum mit Recht) Pomtoivde Xantho et Her. p. 8.

**) Wenn JItjgin den Kadmos sorti audiia . . ad Castaliumfontem kommen läfst, qmm draco Martis filius custodiebat, sohat er wohl dasselbe mythographische Handbuch benutztund mifsverstanden, von dem Ovid Metam. 3, 14 ff. (Vixbene Casialio Cadmus descenderat antro etc.) abhängig ist.

***) So ist wohl richtig korrigiert; Schwartz, Fleck.Sappl. 12, 457 (= S. 64 der Sonderausgabe zu EhrenJSüchelers) setzt freilich ein Kreuz.

t) [Die Aresquelle — Dirke wird erwähnt auf einemPapyrusfragmente aus der Antiope des Euripides , für dessenMitteilung ich J. P. Mahaffij sehr verbunden bin, Hermaihena

Kadmos (in Theben: b. ^esiod* etc.) 828

667 δίας άμάτορος | φραδαίσι Παλλάδας | γαπι-τείς δικών οδοντας | εις βα&νσπόρονς[so richtig bezogen von Valckenaer, vgl. Apollod.3, 4, 1 κτείνει τον δράκοντα και τής ’Α&ηνάςυπο&εμένης τούς όδόντας αντον σπείρει = Schol.tiom., Hyg. fab. 175 Minerva monstrante spanitet aravit = Ovid. 3, lOlff. Pallas adest ..,sulcum patefecit aratro etc. Nur ein verdichteterAusdruck derselben Überlieferung ist es, wennnach dem Schol. m Phoen. 670 Stesichomέν Ενρωπεία τήν ’Α&ηνάν εσπαρκέναι τονςόδόντας φησίν = fr. 15 Ρ. L. Gr. νοί. 3 ρ, 211Sgk .]*) έ’ν&εν εξ ανήκε γά | πάνοπλον atyiv νπίς>άκρων | όρων χ&ονός' [ν. 818 έτεκες, ά γά...τάν άπό ϋ'ηροτρόφου φοινικολόφοιο δράκοντοςγένναν όδοντοφυή, vgl. Pind. Isthm. 7, 10, 13Σπαρτών άκαμαντολογχάν, fr. 29 ρ. 379 BgJi.σπαρτών ιερόν γένος άνδρών ; Aesch. Sept. 399(412), 461 (450), Soph. Ο. C. 1539, Eur. Baecl.1025. 1314. Here. 5, Senec. Here. für. 260 ff]αιδαρόφρων | δέ νιν φόνος πάλιν ξννήιρε jüφίλα, I αί'ματος δ’ έδευαε yatav, α νιν εύείλοιβιδειξεν αί&έρος πνοαΐς [== Ovid Met. 3, 121non longius illo [als sein Gegner] | vixit etexspirat modo quas acceperat auras, 125 in-ventus | sanguineam tepido plangebat pectorematrem. Apollon. Bhod. Argon. 3, 1186 KiS-μος ... γαιηγενή εΐ'σατο λαόν I ’Άρεος άμωοντοςόσοι υπό δονρϊ λίποντο κτλ. Vgl. 3, 1172 =Eumel, fr. 9 ρ. 191 Klei]. — 6. Zu ergänzen istEuripides durch Aischylos beim Schol. Eur.Phoen. 942 οι περιλειφ&έντες των Σπαρτόν,ώς Αισχύλος (fr. 376 ρ. 110 IV 2 ). φησίν, r/S«Χ&όνιος Ουδαΐος | Πέλωρος (falsch ver-standener Genetiv ?) ‘Τπερήνωρ Έχίων.**)[Vgl. 670, wo hinzugefügt wird: κατά SiTt μαγάραν και Κρέων, s. Spiro p. 9]. Ähn-lich aus gleicher Quelle Schol. Apollon. 3, 1178= Pherekydes fr. 44 FEIG. 1 p. 83 &νψακουσι, πλήν πέντε άνδρών Ονδαίου Χ&Όνίον’Εχίονος Πέλωρος 'Τπερήνορος και αντονς οΚάδμος ποιείται πολίτας κατοικίαας αντονς ινΘήβαις: Exc. bei Schol. Pind. Isthm. 7, 13.Apollod. 3, 4, l; kürzer Hellanikos [durch lysi-machos Theb.\ Schol. Apoll. 3, 1178 (fr. ϊFUG. 1 p. 45): καί ‘Ελλάνικος έν a' Φορωνίδος,ίατορών ότι και τους όδόντας έσπειρε δράκοποςκατά Άρεος βονληοιν (abweichend), miέγένοντο πέντε άνδρες ένοπλοι, Ουδαΐος,Χ&όνιος,Πέλωρ,'Τπερήνωρ,Έχίων. Vgl,das Schol. zu 1185, wo der Gegensatz zuPherekydes (und Apollonios) betont wird. Hella·nikos hat offenbar in summarischer, auf genea-

XVII, in der Rede des Hermes p. 47 [ Flinders Petrie Papyrit. II p. 7]: όταν de -Οστίτες α?.οχον εις itvQuv τι$ΰί, \σαρκών άθροίσας της ταλασιώρου ψύσιν(?) | ϋστεα τΐυρωοα Λ ,3 ίΑρεος εις κρηνην βαλεΐν , [ ιυ^ άν το Μίρκης ovo/. ι επώνυμοιλαβή I κρηνης (άΛ0;ρρουςος όίεισιν αστεος \ τΐεδία τανόασιν εςάρόων αεί .... Auch in der Antwort des Lykwerscheint die '!Αρεος κρηνη neben den Κάδμου σκήπτιια]*) Die Abweichung genügt immerhin, um die MeinungSpiros (de Eurip. Phoen. p. 9), dafs Euripides aus Stesichoroigeschöpft habe, als zweifelhaft erscheinen zu lassen.

**) Nauck vermutet, dafs die Namen nur in denAeschylos-Scholien genannt und durch einen sehr gewöhn-lichen Irrtum dem Dichter zugeschoben seien: was sietnicht ausmachen läfst; noch bestimmter äufsert sid*Spiro de Eurip. Phoen. p. 9: man denke aber an dieNamenreihen in den Persem.

10

20

30

40

50

60