Band 
Zweiter Band, erste Abteilung. Iache - Kyzikos.
Seite
843-844
JPEG-Download
 

843 Kadmos (in Theben: b. 'Hesiod etc.)

ihm unter dämonischer Hülfe. An ihrer Stellehat sich hier das alte, noch in den Schild-zeichen des Tydeus und Polyneikes wieder-kehrende Tierpaar boiotiseher Märchenpoesieerhalten. 27. Mit Recht hat v. Wilamoioitzauf der eben besprochenen Vase den Hbch-zeitswagen erkannt. Vielleicht fügt sich hier,da wir Pherekydes schon oben als Vertreterdieser Parallelüberlieferung vermutet haben, diebei Apollod. 3, 4, 2 = Plierek. fr. 45 FHGr.1 p. 83 erhaltene Notiz ein, dafs der όρμος, denKadmos der Harmonia als Braut^abe dar-brachte, ύπδ Ευρώπης <{δο&ήναι Καδμω))' ονπαρά Αιός αυτήν λαβεϊν. Hiernach hat Kadmosdie Europe (ursprünglich in Boiotien?) wieder-gefunden, s. oben nr. 3. Genealogisches.28. Bei der. meist in Schatten gestellten genea-logischen Überlieferung dieser Gruppe gehenwir von den Originalurkunden aus. Pherekydes(1. 4) Schol. Apollon. 3, 1186, p. 478 K. {fr. 40FHG. 1 p. 83):Αγήνωρ δε 6 ΠοαειδώΦος,γαμεί Ααμνώ την Βήλον. Των δε γίνονταιΦοίνιξ καιΐσαίη [Ασίη?ΐδαίη! s. nr. 67.Σίδηϊ 8. Io. Antioeh. 6 FHG. 4, 544], ήν ίοχειΑίγυπτος' καί Μελία, ήν ίοχει άαναός.επειτεν ίοχειΑγήνωρΑργ ιόπην την Νείλοντον ποταμού, τον δε. γίνεται Κάδμος. Apollod.

з, 1, 1 {fr. 42 FHG. 1 ρ. 83) αυνεξήλ&ε δε έπιτην ξήτηαιν αυτής Τηλέφαοσα ή μήτηρ, καιΘάοος ο Ποσειδωνος, ώς δε Φερεκνδης φηαι,Κίλικος. Auffällig ist in dem ersteren Frag-mente der Schlufs τοϋ δε: es mufs των δεkorrigiert {Feil) oder < [των δε . . .]> eingesetztwerden. Nun macht eine bisher unbeachtetgebliebene Notiz den Kadmos zum Sohne desalten Königs Ogyges; ein anderes Zeugnisrückt diesen aus Boiotien {Korinna) nach Γ Αί-γυπτος. Vgl. Phot. 2p.277 n. 6 (aus verwandterQuelle bei den Paroemiographen interpoliert)ίίγνγια κακά' επι των οχληρών επει συνέβηΚάδμον τονίΐγύγον διά τάς θυγατέρας κακοΐςπεριπεσείν αμεινον δε λέγειν£. κ. τά πα-λαιά χτλ. Dem entsprechend scheint Lyko-phron Alex. 1106ίίγνγον σπαρτδς λεώς dieSparten über Kadmos mit Ogyges in Zusam-menhang zu bringen. Vgl. Tzetzes z. d. St.:και δΏ,γνγος Θηβων Αιγυπτίων ήν βασιλεύς,ο&εν ο Κάδμος υπήρχεν κτλ., s. Uriger , Theb.Parad. ρ. 266 sq. Danach wird man (τωνδε γίνεται . . .Άγύγηςβ} τοϋ δε γ. Κ. schreibenmüssen. Auf denselben Pherekydes geht wegenStrabo 10, 472 {fr. 6 p. 71 Proteus zeugt Kabeiround Eioneus) zurück: Konon Narr. 32*) τάπερί Ευρώπης τής τον Φοίνικας ήλνγατρός . . .[vgl. Apollod. 3, 1, 1 τινες δε (d. Η. Pherekydes

и. a.) Ευρώπην . . . ονκΑγήνορος (wie Kad-mos), αλλά Φοίνικας λέγουοιν, und die Inter-polation der II. £? 36 f. ονδ οτε Φοίνικαςκούρης τηλεκλειτοίο \ ή τεκε μοι Μινών τε καιάντί&εονΡαδάμαν&υν, aus verwandter epischerQuelle, ebenso Antim. Theb. 3 p. 277 Kk.,Furip. fr. 472 p. 505, s. oben nr. 12 a. E.,καί ώς πέμήιειε τους νιεΐς δ πατήρ κατάξήτηοιν . . ., ών ήν καί Κάδμος, με& ουουναπαίρει Πρωτεύς εξ Αίγυπτον την Βονοίριδος

*) Auf ganz anderem Boden steht der euhemeristischeBericht Narr. 37; auch der Anfang von 32 scheint keinereine Überlieferung zu bieten. Vgl. Hofer, Konon S. 35ff.

Kadmos (in Theben: b. 'Hesiod etc.) 844

δεδιώς βασιλείαν κτλ. 29. Hiernach läfst sietfolgendes Stemma zusammensetzen:

Neilos Poseidon Belos

I I I

Argiopes._ Agenors_✓Damno Kilix

(Ogy gea ?) Melia Phoinix Isaie'·.^ Aigyptos Thasos

I I I

Kadmos Europe Proteus

Der Genealoge scheint sich den Agenor nidseine Sippe am Nil in Αίγυπτος ansässig ge-dacht zu haben. Sehr wichtig ist in dieserHinsicht das Eingreifen des Proteus, der mitdem mythologischenAigyptos der Griechenständig verbunden ist. 30. Von den Spät-lingen, welche dem Mutterlande hellenistischerKultur eine begreifliche Vorliebe entgegen-brachten, wurde vor allem diese Überlieferungin klarer geographisch-ethnographischer Auf-fassung vertreten, vgl. Hekataios (v. Abdera)bei Viod. 15, 3 {fr. 13 FHG. 4, 392): DieÄgypter vertreiben allerlei fremde, bei ihnenangesiedelte Elemente, welche sich ihrer Re-ligionsübung nicht fügen wollen. Die tüchtig-sten kommen εις τήν 'Ελλάδα καί τινας ϊτίι/βχτόπους, εχοντες άξιο λόγους ηγεμόνας, ώνήγονηοΑάναος και Κάδμος των άλλων επιφανέστατοι'δ δε πολύς λαός εξέπεσε εις τήν νυν καλόν-μένηνΐονδαίαν κτλ. Aber auch der Perga-mener Charax vertritt diese Ansicht, vgl.Mythogr. p. 324 Westerm. {fr. 13, FHG. 3p. 639 Μ.) Σεμέλη ή Κάδμου όλνγάτηρ Xiyimκνήσαι προ του γάμον τον δε παΐδα Άειότα-τον όντα δ Κάδμος, διότι εκ πνρδς έσιό&η,περιείπε, καί τίθεται αντφ Αιγυπτίου Διο-νύσου πάτριον όνομα.

lloiotisclie Lokalbeziehiiiigen. 31. Kad-mos mit den Sparten erbaut die Kadmeia unddamit Theben: das ist die Erfüllung des Ora-kels. Die Sage vom Mauerbau durch Am-phion und Zethos ist eine Parallellegende,durch die Kadmos ausdrücklich auf die Burg be-schränktwird, die er όχ&ω έπ άκροτάτω gründet(vgl. Unger IIII p. 2 sqq. 26 sqq.). Dem ent-spricht es, wenn Pausanias 9, 12, 3 berichtet:καθότι τής άκροπόλεως αγορά σφισιν έφ ημ®?πεποίηται, Κάδμον τδ άρχαίον οικίαν είναι.*)Vgl. 9, 16, 5 τδ δε τής Αήμητρος ιερόν fijsΘεσμοφόρον Κάδμου και των απογόνων owtwποτέ είναι λέγουοιν: d. h. Kadmos gilt alsDemeterdiener. In historischer Zeit führte manvor allem gewisse Wasserleitungsanlagen derBurg {Barsian, Geogr. 1, 226; Urlichs, Topogt.v. Theben, Bayr. Akad. 3, 416) auf ihn zurück.Vgl. Ps.-Dic. fr. Paris. 12 {FHG. 2 p. 258Geogr. Gr. AI. 1, 102): φέρεται δε και ά*»τής Καδμείας ύδωρ άφανές διά σωλήνων αρ·μενον ϋπδ Κάδμον τδ παλαιόν ώς λεγονοικατεακενασμένον; was Unger S. 111 schwer-lich richtig auf die Aretiasquelle bezogen hat. 32. In diesen Zusammenhang fügt sich auchdie apokryphe Legende, dafs Kadmos anstattder vergifteten Drachenquelle mit einem^Fufs-stofse eine Quelle {Κάδμου πονς, später Ισμψνάς) eröffnet habe. Vgl.Sostratos bei Ft··Flut, de fluv. 2 (fr. 4 FHG. 4 ρ. 505 M.)

*) |Das wichtigste Zeugnis für diese Fragen ist dieSp. 828 angeführte Bede des Hermes aus der AntioNdes Euripides.\

10

20

30

40

50

60