OPTÍICAE. LIBER I a 2i

" Ore pertráfeant ipfam forme ad interius uifus:& ef rotundum, quia rotundi-

iumpiicilsimafigurarü,& amplifsima ifoperimetrarum. Humofauté glacialis habet multasproprietates,per quas completur fenfas: quoniam eft humidus& fubtilis:& eftin eoaliquid dia-phanitatis& Ipifsitudinis:& fuperipfum éfttela ualde rara:& figura füperficiei eius eft cópofita exduabus faperficiebus fpharicis diuerfis:& anterior illar eft maioris[pharicitatis altera; Eft au-tem humidus,ut citius patiatur áluce:& eft fübtilis, quia talia corpora Íunt fubtilis fenfus:& eftaliquantulum diaphanus, ut recipiatforinas lucis& coloris,& utpertráfeant peripfumlux& color:& ett aliquantulá fpiffüs,ut remaneant in eo diu forma lucis& coloris, ita ut appareat uirtuti fen.fibili forma lucis& coloris,que figebanturin eo. Nam fi effet diaphanus in fine diaphanitatis,per-tranfirent forme in eo,& non patereturà formis pafsione,que eftex genere doloris:& fic nó com-pedem formas. Tela aut&,quz.eft fuper iftum humoré,eft,ut retineat ipfum,ne fluat: quoniánumores nO retinerentur,fed aliquó fluerent,& n0 remanerent fecundü unam figuram.Et ifta telaett ualde rara,ut nó occultet formas uenierites:& eft fpharica proptercauffam,quam diximus. Ecfuperficies anterioris eius elt ex fphera maiori, ut fitequidiftans fuperficiei anteriori uifus, ita utcentrum illarà fit unumpunétum. Neruus auté opticus, fuper quem componitur oculüs totis, eftcauus,ut currat per ipfum fpiritus uifibilis à cerebro,& perueniat ad glacialem,& det ipfi uirtutemfenfibilem fucceísiue,& ut pertranfeant etiá forme in corpore fabtili carréte in fuo concauo,quo-ufq; perueniantad ultimum fentiens, quod eft ini anteriori cerebri. Et principia duorü neruorum,faper quos componütur oculi duo,funtin duabus partibus anterioris cerebri, ut firus duorü ocu-lorum à fais principijs fit fitus confimilis:& n6 fuit principium eorum àmedio anterioris cerebri,quia ifte locus eft proprius fenfui ordinatus. Quareauté fint duo oculi, eft benignitas operatoris,ut fi uni illorum accideret interitus, remaneret alter,& ut forma facici effet palchrior. Cauffa aute,propter quam concurrantifti duo neruijiam fuit distain qualitate aifionis.

34. Superficies FaDicarum Mifus ut globofe. L4pA: 2p dy

Vperficies ueró tunicarum ocali funtfpharicz& equidiltantes,& centrümillará eft anum.punctam:ita ut perpeadicularis,que eft fuper primam illarà, fit perpendicularis etiam fupe?omnes:& fuat fpharice,ut exeant oninesab uno puudo;quod eftcentram illarü: deinde di-ftentapud extremitates(ecanda remotionem àcentro: 1tà üt pyramis exteníaà centro, contineatomnes perpendiculares exeuntes ab illa re uifa,& diftinguat ex luperficie uifus& mébri fentientispartem,licet paraam,contineritem ramen totam formam uenientem áre uifa ad uifum.Et fi fuper-ictes tunicaram uifus effent planz;nó aeniret fortia uifi ad uifum fuper perpendiculares, uifi effetuifus qnalis uifo. Ec nulla figura eft,in qua adanantur perpendiculares,& cócurruntin unü pun-mmi aeu pn eres cam ifta di Ipofitione poffunt exiré àcentto uifus multe pyramides adREICH e qualibet illarü diftinguet partem paruam mernbri fentientis, eeft,ut perpendiculares UE CORO uem habent idé centrum pfopter illud,quod diximus:&; A A 5i sáreuifaad unam iftarum, fint perpendiculares fuper omnes, Sutpertran feant etiá formz omnes fecundá unam uerticationem. Quare ueró nihil com prehédar ui-fus ex rebus uifibilibus nifi exuerricationibus iftarü perpendicularium tantum: eft: quia periftasperpendiculares tantüm ordináturpartes rei uif in fuperficie mébri fentiétis.Ethoc fuitiam ma-nifetam antea[18n] quonià non poteit ordinari forma rei uifz: in fuperficie Ínembri fentiétisnififit receptio eius ad formá ex iltis uerticationibus tárüm. Etpropter hocappropriatur natura uifusifta proprietate,& naturatür,ut non recipiat aliquá formam;nift fecundü fitum iftarum uerticatio-.mum tantüm.Etappropriatio uifas,habita hac proprietate,eftuna rerü ex quibus apparet maxima.difcretio operatoris,& bonitas preparationis naturg,pteparádo inftruméta uifus,& formam, peequá cópletur fenfus,& per quá diftinguütur uifibilia. Confolidatiuá auté cótiniét omnes iftas tuni-cas:&in ea eftaliquid humiditatis,& preterea habet aliquid retétionis,& eft aliquátulüm fortis. Etcótinet iftas tunicas,ut cógreget& coferuet illas:& eftaliquátulu humida;ut preparétur loca tuaítarü ex ea,& ut nó accidat ficcitas uelociter illis tunicis:& eftaliquátulüm retétiua& fortis,atcó-feruet itus& figuras turticará; at nó alterétur cito:& eftalba,ut fit per ipfam forma faciei pulchra,

35. Oculus efl alobofos. 2 0 3.

T totus oculus eft rotüdus;quoniá rotunditas eft nieliorfiguris,& inator,& leuioris inotüs^ Oculus auté indiget motu;& uelocitate motus;ita;ut fitoppofitus per motü multis uifibiliz

n bus in eodé tépore,& ut fit oppofitus proptermotü omnibus partibus rei uifze;mediá alpi-ciens,itàut cópreliendat ipfum compreheufione dera,& confimili:quoniá fenfus perm edi&mem-ti fentientis eft mauifefttor. Et hoc declarabimus poftin loco cóueniente. Velocitas auté motusuifus eftut afpiciat omnes partes rei uifz,& uifibilia fibioppofita in modico tépore: Palpebré autem fant;ut conferuent oculum in fomno,& utfaciantoculü quiefcere,quádo fatigatur à lumirié,quoniam luces fortes nocent oculis:& fi continué aperitentur oculifupra níodü debilitarentur:&choc apparet,quando oculi afpiciinitlueé fortem longo tempore. Et fimiliter nocet uifui aer,quan-doin eofuerit fumus;aut puluis. Palpebrz ergo cooperiunt oculáà luce,quádo indiget,& confer-uantipfosab aere,& abftergunt ab eis multa nocuméta: deinde quádo fatieantur,fuperponuntut-palpebra eis, ita ut compleatur iri eis fua réquies:& funt uelocis matüs, ut citius fuperponantue: j ps, i Ee oculis,