OPTICAE LIBER I àiRHET in corpore illuminato- femper eft admixta cum forma lacis ,& eur peruenerit adme Pe operaturin ipfum per fuam fortitudinem& prparationem uifus;ut patiatur ex eazd: nilcetur cum forma coloris,& non diftinguiturab ea, non fentituifus formam lucis,nifif mixtam cum forma coloris. Vifus ergonon fentit colorem rei uifz; nifi ex colore adinixto cumEm Res ueniente adiipfum exre uifa:& propterhoc alterantur colores multarum rerü uifarumapucuitum peralterationem lucis faperipías.Quia ergo formacolorisnon operatur in uifum,nifi
etui eme non eft ex colore forma nifi titin ealux:nihil comprehendit uifus ex re-nili quando in eis fuerit aliqua lux.40. CMaanitudo rei uifibilis. 19p3.
Vare uetónon comprehehdat uifus rem uifam,nifi fit corps eius ifi aliqua quartitate:eff;
quia declaratü eft,[19 n] quód forma rei uif non perueniat ad uifam,nifi ex pyramidibus;quarum caput eft cétrum uifus,& bafis fuperficies rei uifz,& quod ifta pyramis diftingua£ex faperticie mébri fentientis paruam parté,in qua ordinaturforma rei uifz:& fi res uila fuerit ual-de parua,erit pyramis, qua: cft interiplam& centrum uifus,ualde parua Erit ergo pars diftincta exmébro fentiente,quafi pun&tü,ualde parua:fed fentiens nó fentitformánifi quado pars fid fuper-ficieiad quá peruenitforma,fuerit quantitatis fenfibilis, refpectu totius apud totü membrü Etuirfutes fenfus etiá funt finite. Et cum pars membri fentientis,ad quam peruenit forma,non eft quarttitatis fenfibilis apud totá riembrum fentiens,uon fentiet paísionem,quze illi accidit;propter par.uitatem ipfius.Quare non comprehendit formam.Res ergo uifa,quz poteft comprehédi à uifu,eftillajin quapyramis,quz figuratur inter rem uifam& cétrum uifus,diftinguet ex fapefficie glacialispartem quátitatis fenfibilis refpecta totius fuperficiei glacialis. Et itte fenfus erit Íecundü tantum;ad quantum peruenit uirtus fenfitiua,& non extenditür ad infinitum;& diuerfatur fecundü diuer-fitatem uirtutis oculi. Et c pyramis,quz figaraturinterrem uifam& centrum uifas,diftinxerit exfuperficie glacialis partem quantitatis infenfibilis, refpe&u totius fuperficiei glacialis, non poteftuifus comprehendereillam rem. Et propterhoc non comprehendet uifus rem ualde paruam;
41. Perfhicuitas corpora inter uifgm c uiftbileinteriect i. 13 p 2.
Vare ueró uifus non comprehendatrem oifam ,nifi quando corpus medium intet ipfüni
uifam& rem uifam fuerit diaphanum:eft:quiauifio non eít nifi ex forma ueniente ex re ut-
fa aduifam[per14.n] forme autem non extenduntur nili in corporibus diaphanis,& ui.fio non completur, quando res uifà fuerit cum uifu in eodem aere,& füetit compreheafio non fe:cundum refractionem,nifi quando aer fuerit continuus inter rem uifám,& nó abfciderit rectas li-neas,que funtinterea,corpus denfum: quoniam forma npn extenditurin aere confimilis diapha-nitatis,nifi fecundumlineas rectas. Et propter hocuifus nó comprehendit rem uifam,que eft cümeoin eodem aere,& in parte oppofita uifuüi, nifi quando aer medius inrer cafuerit diaphanus,con»fimilis diaphanitatis,? diis42. Denfitas acfoliditas uiftbilu. 14 p 3.Vareueró uifas non comprehendat uifam rem,nifi quádo in ea fuerit denfitas, aut aliquiddeufitatis: ei propter duas cáuffas: quará altera eft, quia quod eft denfam, elt eoloratum;$.&cex colore uenitforma ad uifum,ex qua compreheudituifus coloré rei uif: quod autemeftin ine diaphanitatis,catet colore: quare non comprehendeturà uifa. Et cauffa fecüda eft,quo-
niam uifus non comprehendit rem uifam,nifi fit illuminata;& ueniatex]uce, quz eftin ea, formafecunda ad uifam cum forma coloris,& non eritforma fecunda ex luce oriente fuperaliquod cor-pus,nififigaturluxin illo corpore,fuper quod oritur: ergo cà lux fuerit fixa in corporeillo, erit ex€o forma fecunda:& quando lus órietur fapercorpus diaphanü ualde,non figeturin eo,fed extendeturin fua diaphanirate.Cum ergo corpus diaphanum fuerit oppofitü uifui,& fuper ipfum oriturlax ex parte,in qua eft uifus,in eo exteadetur,& non figeturin fua fuperficie:& fic nó erit ia fuper-ficie oppofita uilui iftius corporis lux, ex qua uenitforma ad uifum. Etfi faericillud illuminatum;cuius lux oritur fuper illud corpus diáphanum,oppofitum uifui,pertráfibit lux eius in corpus dia-phanum,& peruenietad uifum,& nihil deferet(ecà ad uifum ex colore corporis dia phani: quoniá.corpus diaphanum,quod eftin fine diaphanitatis,nó habet colorem.Vifus ergo comprehendet exilloloco corpus illuminatum,cuius lux oritur fuper corpus diaphanum, poft corpus diaphanum:& non comprehendet corpus diaphanü propterhoc: quia non comprehedit uifus rem uifam,queI t ddp à prehédetur à uifu,ficut necaer. Ec corpora diaphana, quorumdiaphanitas non eft fpifsior diaphanitate aeris, non comprehendérurà uifu:quoniam nulla forma, uenitex eis ad uifum, quz pofsit operari in uifum. Et fimiliter accidit fi interuifum& rem uifamfuerit medium corpus diaphanum pr&ter aerem,& fuerit diaphanitas rei uifz nó fpifsior diapha-nitate corporis medij.Et cum res uifa fueritdenfa,erit colorata,& cum fuper ipfam oritur lux,fige-turin fua faperficie, S eritex colore eius,& ex luce, quz oritur faper ipfam, forma, quae ektendi-turinaere,&in corporibus diaphanis:& cum ifta forma peruenerit ad ipfum uifum, operabitutin eo,& ex ea fentietuifus rem uifam. Et cum res uifafaerit diaphana, fed minus quàm aer: habe:
bit colorem fecundum fuam fpifsitudinem:& cum aer fuper ipfam oritur, lux figeturin eaaliquá:.. fixiene,