los tantüm.
enit forma) d angulo p yramidé optica. 17 p 4.
.(OPTICAE LIBER Il.*
norem,quàmin remotioneunius cubiti. Et fimiliter fielongetur à uifupertres cubitos aut qua.tuor, non uidebitur minor, quamuisanguli, qui fiunt apud uifum, diuerfentur diuerfitate extra-nea. Etetiam fiin fuperficie alicuius corporis íigaetur figura quadrata equalium laterum,& recto-rum angulorum:& eleuerar illud corpus, donec fuperficies eius, in qua eft quadratio, fir prope:squidiitantiam uifus,& ita ur uifus comprehendat figuram quadrata: comprehendet uifus fi-
.guram quadrilateram equalium laterum:& tamen anguli, quos refpiciunt latera quadrati apud
centrum uifus, quando centrum uifus faerit prope faperficiem, in qua eft quadratio, erunt diuer-fi: cam nihilominus uifus comprehendatlatera quadrati equalia.Et fimiliter quando in circulo ex-trahuntur diametri diuerforum fituum, deinde eleuatur füperficies, in qua eit circulus, donec fitprope equidiftantiam uifus: erauntanguli,quos refpiciunt diametri circuliapud centrum uius, di-verfi diuerfitate magna fecundum diuerfitatem fitus diametrorum:& tamen uifus non compre-^hendit diametros circuli, nifi equsles, quando remotio circulorum fuerit mediocris. Si ergo com-rehenfio rerum uifarum effet ex comparatione ad angulos tantum, qui fiunt ex uifibilibusa-pudcentrum uifüs: non comprehenderentur quadrati latera equalia, neque comprehenderea-tur diametri circuli equales, neque comprehenderetur circulus rotundus, neque comprehende-retur unares uifa in rebus diuer(is unius quantitatis: Experimentetione igitur iftarum intentio-num patet, quod comprehenfio quantitatum rerum uifaram non eft ex comparatione adangu-
Y37. Magnitudo rei uiftbilispercipitur? magnitudine partis faperficiei nifens(in quam per»
n
dinis:&iam declaratum eft,quód fuftentatio in comprehenfione plurium fenfibilium non
eft, nifi perargumentationem& diftintionem: magnitudo autem eftuna intentionum, quecomprehenduntur raiione& argumentatione:& radix, fuper quam fuftentatur uirtus diflincti-uain diftin&ione quantitatis magnitudinis rei uifz, eft quantitas partisnifus,in quam peruenitforma rei uifze:& pars,in quam peruenit forma rei uifz,determinatur,& menfuratur per angulum,qui eft apud centrum uifus, quem continet pyramis radialis, continens rem uifam,& partem ut--fus, in quam peruenit forma rei uifz. Pars ergo uifus,in quam peruenit formareiuifz,& angulas,quem continet pyramis radialis ,contiaens illam partem ,funtradix, quam non potelt fenfus&diftin&tio uitarein comprehenfione magnitudinis reiuife. Sedtamen non fufficit uirtuti diftin-Giuz in comprehenfione magnitudinis confideratio anguli tantüm, aut confideratio partisuifusrefpicientis ande tantüm. Quoniam unares uifa quando comprehenditurà uifu,& eft propei-pfum: comprehendet fentiés locü uifus, in quem peruenit forma rei uifzz,& comprebendet quan-titatem illiusloci: deinde quando illaresuifa elongabitur à uifu: comprehendetur etiam à uifu,& comprehendetfentiens locum uifus, in quem peruenit formaeius fecundo,& comprehendetquantitatem loci. Et manifeftum eft, quód locus uifus, in quem peruenit forma eius primo,& lo-cus uifus,in quem peruenit forma eius fecundo,diuerfantur fecundum quantitatem: quoniam lo-cus formein uifu erit fecundum quantitatem anguli, quem refpicit illares uifaapud centrum vifus,Et quátó magis elongabitur res uifa,tanto magis angultabitur pyramis cótinens ipfam,& ciusan-gulus,& locus uifus, in quem peruenit forina.
E T quiahoc declaratum eft, quomodo certificemus qualitatem comprehenfionis magnitu:
38. Magnitudo uera uiftbilis percipitur$ comparatione lafrs anguli, c» longita-dinepyrauidis optice.27 p 4.
1 Tcumfentiens comprehenderitlocum, in quem peruenit formarei uifze,& comprehende-Es quantitatem loci: comprebendet diminutionemloci apud remotionem rei uifz à uifu. Et7 ifta intentio(epereuertiturad uifum: fcilicet quod uifibilia fepe elonganturà uifu,& uifus
ab eis,& appropinquantuifui,& uiíus illis:& uifus comprehendit ipía,& comprehendi: diminu-tionem locorum formarum illarum in uifa apad remotionem,& comprehenditaugmenrationemlocorum formarum illarum in uifu apud appropianquationem.. Quare ad comprehcntionem quanatitatis rci uif:ze adiungit uirtus diltinctiuaremotionem rei uifz ad angulum pyramidis radialis, quíeltin centro oculi. Ex frequentia ergo iftius intentionis quieuitin animaapud uirtutem diftincti-uam, quód quantó magis elongaturres uifa à uifu, tantó magis diminuiturlocus forma cius in ui-u,& angulus, quem refpicit res uilaapud centrum uifus. Ex cumhocelt: eft quietum inanima,quod locus, in quem peruenit forma rei uifz,& angulus, quem reípicitres uifa apud entrum ui..Íus, non erit nififecuadum remotionem rei uifz àuifa. Et cuti hoc quietum etin anima, quandovirtus diftinctiua diftinguer quantitatem rei uif, non confiderabit angulum tantüm ,Íed confi.derabitangulum& remotionem 6imul: quoniam qnietum eft apud ipfam, quédangulusnon erit,nififecundum remotionem. Qnantitates ergo uilibiliumanon comprehenduntur, nif; perdiftin-étionem& compararronem. Comparatio autem, per quam comprehenditur quantitas rei ui(z,eft comparatio bafis pyramidis radialis, quz eft fuperficies rei uifz,àd angulum pyramidis,& adquantitatem longitudinis pyramidis, qus eft remotio rei uifz à uifu. Et confideratio uirtutis di-e 2 Ttünctiuse