iH

OPTICARE LIDPER 1tI pbenfio illius, quod comprehenditur fecandum liunc modum, non eft comprehenfio infine cexti-tudinis, Pars autem fecunda eft per finem intuitionis,&per confyderationem ommniuim interitio-num,quz funt in ré uifa apud comprébenfionem illius réi uifz,& cuni cognitione precedente: 8ceritin maiori parte intempore fenfibili:& diuerfaturteinpus fecunduiii intentiones, qu& funt inre üifa. Et uifto, quz eft Íccádum hunc modum,per quem uifibilia affüetá comprehenduntur com:prehenfionein fine certitàdinis,non eftnifi perintuitiouem omnium intentionurri, qué funt in reuifa,& per confyderationem omuiuri partium rei uifze,& per diftintionem omniü intentionum,quz funt in re uifaapud comprehenfionem rei uifz,fiue precognoueritillam rem,fiüe rion. Et iftacertificatio,qua efirefpeta fenfus,eft intentio certificata:& eft dicere finem certíficationis in iftislocis,finemillius,quod poteft comprehendià fenfu. Et cum omnibus iftis comprehéfio uifibiliumà uifu eft fecundum fortitudinem uifus: quoniam fenfusuifus oculorum diuerfatur(ecundániai.gorem& debilitatem. Secundum ergo iftos modos erit cómprehenfio uifibilium à uifuj& ifti faneomnes modi uifibiliá. Et hoc eft illud; quod intendebamus declarare iu ifto capitülo. Etiàm Com»

pleuimus diuiftonem omnium uifibiliuti,& diuifionem omnium intentioriütii uifibiliam& de-

elaráuimus omnes intentiones, per quas uenit uifus 4d comprehenfionem üifibilium& interitid:num uifibilium,& diftinximus omnes partes, in quas diuidunturomnes modi aifionüm. Et iftafant intentiones quàs intendebamus declarare in ifto tractatu: e Ae M M d dad

ALHAZEN FILIIde nda BER TERTIVS orae pousameiwy ggTIVS tratlatus efl ex feptem capitulis, Primum capitulum efl proc-^s mium.Secundum de yjs qua debent praponi ermoni in deceptionibus ui.fes. Tirtium decaufíia, quibus deceptio accidit wifai, Quartumn difln.SEI guendo deceptiones fus, Quintum de qualitatibus deceptionum ufus,qua ftunt folo fenfu. Sextum de qualitatibus deceptionum wifus, qua funi in cognitio:We. Septimum de qualitatibus deceptionum, uius, qué fiunt invationé, 0c:|. PRoo&mivM LIBRI CAR. d.1. Fifus ip perceptione uifebilium aliquando allucinatur.15d.. 00000 00 dD Eclaratum eítin primo tractatu& fecundo,quomodo uifus comprehendat uifibilia fecuri

duni quod fant;fi comprehenfio eius fuerit re&té:& quomodo certificet formam uifi:& quá

modo comprehendat unamquamque iritentionum particularium; fecundutri quod eft:&quomodo certificet illam. Sed ion omne comprehenfibile à üifu, comprehéditur ab eo fecünduimuodeft,neq; omne,quod uidetur ab afpiciente comprehendi in rei uerítate;eft recté comprehen.quo. Sed multoties decipitur uifus in multis éorum,qu& compreliendit ex uifibilibis,& conipre:henditilla alio modo ab eo, quo fünt:& forté percipit fuam deceptionem etiam cuim decipitur; 8forté non, fed reputat fe; bené comprelieridere; Cum enim uifüs comprehenderit aliquod uifumper fpatium remotum: tunc menfura eius uidebitur minor, quàm uera menfura:& quando illuduifum fuerit forte propinquum uifui:comprehendet iüenfuram eius inaiorein uera. Et amplius;qusnds uifus comprehenderit quadratum, aut polygonum à remoto: comprehendet illud rotun-um,fi fuerit equalium diámerrorum: aut longüm, fifuerit inzqualiim diainetrorum. Etfi coin-

- prehenderit fpharamàremotiísimo; conipreherideteam planam. Ettalià funt multá& inultimo-.da:& omnia que funt comprehénfa à uifu tali modo,funt fallibilia. Amplius, quando uifas infpé-

" xerit aliquam ftellam,comprehendet eam quiefcentem,licet ftella tunc itioueatur:& cü infpiciensreuertetur ad fcientiam:fciet illam ftellam moueri apud afpéctüm:& cuin iifpiciens diftinxeritil:

- Judiftatim comprehendet fe decipi inioc; quod cortiprtehenderit de quiete(tell. Et cuin aliquisinfpexerit aliquod indiniduum fuper faciet terrai à reinotifsimo interuallo;&illud indiuiduumi"faerit motum motu tatdifsimo,& nón diu durauerit afpectus: tunc in tali ftatu áfpicieris compre-' hendetip(um quiefcens:& fiafpiciens nori perceperit anté motum illius indiaidui,& nó diu dura.- ueritin eius oppofitioneituricnon percipiet fe effe deceptum in hoc,quod comprehédit de quieteAlliusindiuiduii&in compfehenfione huius erit deceptus,& tàámen non percipiet fe decipi. Acci

: dit igitur uifui deceptio in multis eorum;qua comprehédit:& forté percipituFab eo,& forté noi,:Etcam in duobuslibris precedentibus fit declatatuti,quomodo uifus comprehendat uifibilia fe:türidum quod funt:In hocautem capitülo declaratum eft ex eisque diximus, quód multoijes ac.

- éidit uifui deceptio in vultis eorum; quz compreheridit: remanet declarádüm;quáre deceptio ac:- eidat uifui,& quando,& quomodo. Nosautem in hoctraétatu contenti fumus de deceptionibüs' mifus in eis, qu comprelédit recte:& declarabimus cauffam in hoc,& diuerfitates deceptionüiii

& quomodo accidat unaquaq; deceptio.:

$5 Dg