»Y

| ftius partis. Quapro

80 ALHAZEN.

: uifuum in duobus pun&is, que funtin duobus axibus, peruenient femperad illud idem punctum

concauitatis nerui comunis,quod eftin comuni axe. Nam duo pun&a, per que tranfeunt duo axesduorü uifaum nó mutantur: quoniá pofitio duorü axium apud duos uifus femper eft eadé pofitio,non tranfinutabilis.Ergo punctü concauitatis cómunis nerui,ad quod perueniunt dux forme,quejafenriturin duobus punétis, que funt in duobus axibus fuperficierü duorum uifuá,femper eitidéunctü:& eft pun&ü,quod eft in cómunraxe, rm quo cocurrunt duz linee exeuntes à duobus cen-tris foraminü duorum ofsium extenforü in duobus medijs concauitatü duorum neruori. Ittud igiturpunctum, quod eftin concauitate communis nerui, quod eftin cómuni axe, uocetur Centrum.m. Concur[us axium opticorum in Axe vommunifacit uifronem certifimam: extra; tantocertiorem,quantà axipropinquior fuerit. 44 p 3. PUERpop Ocigitur declarato,declaratü eft,quód forma cuiuslibet comprehenfi;quod coprehenditurH ambobus uifibus,in cuius fuperficiei puncto concurrunt axes duorü uifuü,infigitur in duo.bus locis fuperficierü duorum uifaum,qua funt duo media fuperficierá duorum uifuü:deinde ifte daz forme perueniuntà duobus uifibusad concauitatem cómunis nerui ad eundem locü,& fuperponunturfibi,& eficitur una forma. Et due forme punéti;in quo concurrunt duoaxesexuifo,infigenturin duobus pun&is,quz funtin duobus axibus fuperficierü duorum uifuu,& ibuntabiftis duobus punctisad punctü centri concauitatis cómunis nerui,& indifferenter, fiue punctà,in quo concurrunt duo axes,fueritin axe cómuni,fiue extrà.Sed tamé cum uifum fueritin axe communi,& duo axes cócurrerint in punéto ipfius,quod eftinaxe cómuni, tunc due forma iftius pun

' Gi erunt magis cófimiles.Remotiones enim iftius pun&i à duobus pun&tis,in quibus figuntur due

forme iftius punéti faperficierü duorum uifuü(& funi illa,quz funtfuperaxes) erüt equales:quo-niam duo axes in hac difpofitione erunt zquales in longitudine.Et fimiliter forme cuiuslibet pun.&i propinqui ifti pun&o,cuius remotiones à duobus pun&is,in quibus infigunturformz fuc,(untsquales,quantüm ad fenfum, erunt magis confimiles, quàm duz form? uifi, quod eft extra cómu-nem axem.Quapropterforma uifi, quod eft in cómuni axe, cum fuerit infixaiu concauitate cómu-nis nerui,erit magis certificata.Sed cum uifum fueritextra cómunem axem,& remotio non fueritmaxima:tunc fuz dug forme,que infiguntur in duobus uifibus,nó maxime different. Quapropterforma eius,quc infiguntur in concauitate nerui cómunis, non erunt duz.Cum ueró uifüm fuerit -'extracómunem axem,& maximé fuerit remotüab ipfo:& axes duorü uifuü cócurrerint in aliquopun&o ipfius:tüc forma cius infigetur in cócauitate cómunis nerui una forma:& forma pü&i efus,in quo duo axes concurruntinfigetur in puncto cómunis centri:fed tamen forma eiusnon eritue-rificata,fed dubitabilis. Formaigitur puncti uifi;in quo duo axes concurrunt, infigetur in omnibus:; difpofitionibusjin puncto centri concauitatis cómunis nerui fiue punctü concurfus fuerit in comi.muni axe, fiue extra illum:quod aüt remanet de forma uifijinfigeturin circuitu pun&i centri.Si aütuifum faerit minimi corporis,& propinquarü diametrorum,& fueritin cómuniaxe,uel prope:tüeforma eius infigerur in cócauitate cómunis nerui una forma,& uerificata:& pofitio cuiuslibet pun*&i eius apud duos uifus,eft pofitio cófimilis,ut prius declarauimus. Si ueró uifum fuerit magni cororis& remotarü diametrorum,& etiam fuerit in cómuni axe: tunc formaillius partis, que efta-pudlocum coniunctionis duorum axium,qua circundat punétum coniunctionis infigeturin com -muni neruo una forma& uerificata,& forma refiduarum partium infigetur continuá cuin format.ter forma totius uifi infigetur una in omnibus dilpofitionibus: fedtamen forma extremorum,& illorum,que remota funt à puné&to concuríus, erit non certificata. Quoniam o.innis pun&i remoti à puncto concurfus,figentur due form in duobus pun&is confimilis pofitio-nis,in refpectu amborum uifuum in fine confimilitudinis:fed forma cuiuslibet puncti remotià pun&o concurfus,figetur in duobus punétis amborum uifuum,quorum pofitio apud duos uifus eft pofitio confimilis in parte,& forte cófimilis in remotione à duobus axibus,& forté non confimilis inremotioncà duobus axibus.Formeaüt eorum,quorü remotio non eft confimilis,Bigentur in concauitate communis nerui, in duobus punctis obliquis àcentro in uná patte:& erunt duz.Et fi uifumfuerit unius coloris, tunc iftud feré nihil operabitur in ipumpropter confimilitudinem coloris&identitaté forma:Si aute ui fam habuerit diuerfos colores,aut fuerit in eo lineatio;aut pictura, autfabtilesintentiones:tüc iftud operaturin ipfum.Quapropter extremorü forma erit dubitabilis,nócertificata. Et cum uifum fuerit magni corporis& remotarum diametrorum,& axes amborum ui-

- fuum fuerint fixi in Mio puncto eius,& immobiles:tunc forma eius apparet ufia,&locus concur

fas eius,&illud, quo ei propinquam eft, erunt certificata& indubitabilia: extrema autem,&illa, que uicina fanteis,eruntnon certificatà propter duás cauffas: quárum trà eft, quód extre-macomprehendantur per radios remotos ab axe: quapropter non bene erunt manifefta. Secui-da eft, quia non forma cuiuslibet pan&i eius inftituiturin concauitate communis neruiin utioun&o, fed quedam funt, quorum forma inftituitür in duobus pun&tis, non in uno. Cut ergoduo axes fuerint moti fuper omnes partes huius uif: tunc certificabitur forma eius. Si autemuifum fuerit extraaxem communem,& remotum ab ipfo:tunc forma eius non erit certificata.Porfi -tio enim cuiuslibet pun&i illius apud ambos uifas,non eft pofitio confimilis propter inzqua-litatem remotionum pun&i huius uifi à duobus pun&is faperficierum duorum uifuum, in qui-bus inftirauntur dug forme eius ,& à duobus axibus. Cum igitur ambo uifus obliquabun-tuf