pF os uio GAub He AGO EUN

a

debilium diuerfitatem.Et hec colorum diuerfiias in luce debilimenited oculum,tanquam aliquidobícurum aut tenebrofum:& etiam inluce forti, quando fubfiaatie colorum fuerit ualde parua.Longitudo induciterrorem fenfus, cum teinperata fuerit elongatio corporis à uifu,& fuerict in

«orpore partes minute in coloribus diuerfg,ad quas prop ortionata parti elongetio fit inteapera

tà: apparebit enim corpus illud unius coloris tantüm i quoniam extratemperantiam eft longitu-do,reípe&tu particularium, licet omnia alia conueniant in temperantia. Et eft error ifte fenfualis,cum fenfus fit comprehenfiuus coloris. Situs fenfum errare facit, cum maxima faerit corporis vi-fi declinatio: occultabuntur uifui minutz eius particule. Et fi in partibus minutis faerit colorumdiuerfitas: apparebit in totali corpore colorum unitas. Et accidit error propter fitü tantüm. Quiaoppofito corpore uifui, in fiturecto, alijs( ficutfunt) immotis, percipientur etiam partes corpo.ris& coloris,cum folus fitus egre(fus fitàtemperamento. Idem error accidit ex fitas intemperan.tia,cum elongatio partium minutarum ab axe fuerit magna.Lux multüm debilis errorem facit,ab.Íconditenim Bii parish corporis,& pratendit unitaté tenebrofi coloris:& fi lux ad temperástiam reduceretur:diuer(itas colorum aut diminutio partium non occultaretur: quoniam lux folaextra temperantiam eft fita. Magnitudo errorem inuehit. Cum enim partes corporis minutifsimzdifsimiles fuerint in totali colore:latebunt uifui partes ille propteríuam paruitatem,& fimilitereoram colores:& apparebit colorunicus in corpore, magnitudine fola extrà temperantiam fita:

quod nó appareret, fi paruitas partiü extra téperamentünon exiret. Soliditas cauffa e(t erroris fen.

fualis fi remiffa fueritfoliditas,utin cryltallo:unde cum ei fupponitur corpus coloratum, uideturcryftallus colore illo affe&a, propter foliditazis paruitatem à temperamento egreffam: quod nonaccideret,fi cryftallus magis folida effet, Ex raritate aeris procedit error fenfualis: cum interciditinter uifum& corpus oppofitum,flanma,licet fortis coloris fit corpusuifum: uidebiturtenebro-

' fum.E: folararitas aeris egreffa c(t temperamentum. Tempus eft cauffa erroris: quoniam fi fubito

faper corpus diuerforum colorum fiatuifus directio:apparebit color fingularis, donec prolonge.tur infpectionis duratio: luce dico,füb qua comprehenditur corpus, non forti.Inluce enim debi.linon ftatim immutatur uifas fecundum quemlibet colorum particularium: quodaccideret in luecefortí, Vifasaliquando errorem praetendit: Luce enim forti in uifum cadente: leditur uifus,&ftatimad colorem alicuius corporis conuerfus,ipfum tenebrofüm recipit, donec paululum flete.rit,& leio recefferit. Pari modo cum aderit oculi infirmitas: occultabitur uifui colorum ueritas,

"Vndeerror eft ex fola uifus qualitate à temperamento recedente. Patetergo,quód accidanterro.

res uifui fecundum quodlibet przdi&torum confiderati, Et acciduntin fenfu tantüm: cum ex foloífenfufiatcomprehenfio colorum,——:

DE QYALITATIBVS DECEPTIONVM VISVS, QVAEfiuntinfcientia& cognitione.| Cap. vi.er. Erratir anticipata sotione: cum forma anticipata, obieifouifibili perperam afimila-pur,propter fengulorum uifipuem perficteutium af) mmatriam.15 y p 4.

fitio. Peruenitenim definitio ex fimilitadine uel difsimilitudine alicuius rei cü alia,in communi forma. Et proprium e(t fcientie communicare rem uifui prafentem cum re prius ui-fain forma recepta:&exhac communicatione acquiritur dcfinitio rei cuiufcunque. Diuerfifica.turautem fcientia in fcientiam idez uniuerfalis, aut fingularis, aut utriufque, Et omnis error fci.entizeriterrorinaliquo iftoram,aut in utroque. Cum ergo res aliqua, autalia, aut alterius foeciei apparet, quàm fit in rei ueritate: erit error in definitionis afsignatione. Nec acciditerroriitenifi aliquod predi&torum fuerit extra temperamentum. Error fcientie in longitudine erit: fi longitudine magna uideatur homo notus: apparebit forfitan effe alius uidenti notus. Vide aliquando uidens Petrum ,uifum dicit effe Martinum,cum conftet utrumq; ei effenotum. Informa com-muni eriterror:fi quis ab aliqua longitudine uideatequam,& putet fe uidere afinum. In utraqueformarum, fcilicet fingularis& cómunis, cft errorzut(i quis à longitudine maxima uideat equumfibinotum,& eltimet fe uidere afinum fibi cognitum. Pari modo acciditerrorin arboribus trilex: inindiuiduis:in communibas formis: in utrifque.Vnde aliquando una amygdalus zítitaa.turalia: aliquando à longitudine magna pyrus eftimatur amygdalus: aliquando pyrus Petri,cre;dituramygdalus Martini. Eadem triplicitas erroris ex longitudine accidit plurimum in ue(tibus,lapidibus,& alijs. Aliquando uideturres ignota,& contingiterrorin Ícientia: ficut fi aliquis ui»deritignem longe remotum in aere, eftimat forfitan fe ftellam uidere. Planum autem, quemlibeterrorem przdictum caderein fcientiam, cum in eo fiat afsignatio definitionis rei uifz, quz noneítin ea, ip ueritate. Palàm etiam, quód accidit error prefatus exlongitudine extra temperamen^tum exeunte. Eaenim ad temperamentum redudta, alijs erroris cauísis( ficut funt,) manenti-bus, non accidit errorin fcientia predictus, Situs errorem infert Ícientiz, cum corpus aliquodmultum faerit elongatü ab axe: non erit certa formz cóprehenfio. Vnde aliquando in boc fitu Pe;trus eftimabitur Martinus, aliquádo equus eftimabitur effe afinus.Etin hac incertitudine forfaaeligetur ueritas;forfan faltas, Cum enim in hoc ftatu incertum fit iudiciü:cafualis eleGtio erit.Ac-! ciditaue

D I&um eft in fecundo libro,[14.67n] quód nonnifi per fcientiam fit definitionis reiacqui-