ALHAZEN FILIIALIAYZE.N.OPTIGCISAELIBER SEPTIMV S.
S Eptinii tra&latus[unt feptem partes, Prima pars eft proenmi um.Secunda,quod luxtranjeat diaphana corpora fecundum uerticationes linearum vetlarum, e» refringatur,cum occurrit corpori, cuius diaphanitas fuerit dinerfa.a diapbanitate corporis, inuo exiflit. Tértia de qualitate vefrattionis luminum in diapbamis corporibus.Duarta,quàd quicquid comprehenditur à uifu ultra diaphana corpora, quora diaphanitas dif-ert à diapbanitate corporis;im quo wifus exi[Hit,cum fuerit decliue à perpendicularibus,exeuntibus fuper faperficiem eorum, comprehenditur fecundumvefractionem. Quintadephantafmatibus.Sexta,quomodo uifus comprehendat wifibilia fecundum refraclio-nem.Septima de fallaciis uifus, qua accidunt ex refraclione.
PROOEMIVM LIBRL CAP. I.
4. Fiffo fit trifariam:retlo,veflexo de refratf.In prafat.i.1o libr.Idem 1" 4.
$9EX Redicum elt in prooemio quarti tractatus buius libri[1n] quód uifus tribus modisA3 comprehendat uifibilia, uidelicet fecundum rectitudinem: fecundum reflexionemàterlis corporibus:& fecundü refractioné ultra diaphana corpora,que differunt indiaphanitate à diaphanitate aeris:& quód uifus nihil coprehédit exuifibilibus,nifialiquo iftorá tri modorü:& quód quolibet iftorá modorum cóprehendit uifus uifiitam Lilia Sc omnes res, quz funtin uifibilibus,& omnibus modis uifionis,quorü diftin-&io declarata eftin ultima differentia fecundi tractatus. In precedentibus autem tractatibus declaratum eft, qualiter uifüs comprehendat uifibilia fecundum re&itudinem,& fecundum reflexioné:& oftendimus diuerfitatem comprehenfionis uifus ad uifibilia fecundum utrumq; iftorum modo-rum. Remanet ergo declararare, quomodo uifus comprehendat uifibilia fecundum refractionemultra corporá diaphana. Nos autem in ifto tractatu folummodo de refractione tractabimus:& ma-nifeftabimus formam refractionis:& diftinguemus eius modos:& diuidemus proprietates eius:dcdeclarabimus, quomodo accidat uifui in huiufinodi uifione, Et primó proponemus fundamenta,quz certificant,quicquid dependet ab hac re. Ua ds,
QYO'D LVX PERTRANSEAT.PER DIAPHANA CORPORA SECVNdum uerticationes lincatü re&arun,& refringatur,cum occurrit Cor- -pori,cuius diaphanitas fuerit diuerfa à diaphanitate! corporisinquo exiftit. Cap. 1l.
"z. Conürudlioorgani vefraciionm.t p 2. s^w V9dlumen quidem tranfeatinaerem,& extendatur fecundum lineas re&as, declaratü eft(Q tractatu primo huius operis:[14.17.28 n] aer autem eftunum de corporibus diaphanis:: ,peraquam autem,uirrü,& diaphauos lapides lumen tranfit,& extenditur fecundum lineasrectas:hocautem comprehenditurper experientiam. Siquis ergo experiri uoluerit: accipiat lami-nam ex ere rotundam,cuius diameter nó fit minor uno cubito:& fit EIER eius aliquantulumfortis:& habeat oras rotundas, perpendiculares füper fuperficiem eius:& fit altitudo orarum eiusnon minor latitudine duorum digitorü.In medio autem dorfi lamine fit aliquod corpus paruum,columnare,rotundü,cuius longi tudo non minor latitudine trium digitorum:& fit perpendicularefuper fuperficiem laminz. Et ponamus hoc inftrumentü in tornatorio, in quo tornant tornarjj in-ftrumenta cupri,& ponamus alterum dentem tornatorij ín medio laminz,&reliquá in medio ex-tremitatis cm ors quod eítin dorfo laminz:8 radamus reuoluendo hocinftrumentum abrafio-peuera,quoufq; uerificetur rotunditas$ orárum faarum intus& extrá,& adequetur fuperficies interior&exterior,& fiant duz fuperficies equidiftantes:& abrademus etiam corpus,quod eftin dor.fo,donec fiatrotundum. Cum ergo hoc inftrumentum fuerit perfectum per abrafionem:fipnemusin fuperlicie eius interiore duas diametros fecántes fe perpeudicularirer:& funt tranfeütes percendefignemus pun&um in bafi ore inftrumenti, cuius diftantía ab extremitate alte-metrorum fecantium fe,eft latitudo unius digiti: deinde extrabamus ex ifio pun-um tranfeuntem per centrum lamineique quidem diameter extendaturin totade extrahamusà duobus extremis huius diametri duas lineas in fuperficie orc^ u- 2 inftru-
trum eius: deirius duarum dia&o tertiam diametrfuperficie eius:dein
D