Buch 
Opticae thesaurus. Alhazeni Arabis libri septem, nunc primum editi : ; eiusdem liber de crepusculis et nubium ascensionibus. item Vitelloni Thuringopoloni opticae libri X / omnes instaurati,figuris illustrati & aucti, adiectis etiam in Alhazenum commentariis, a Federico Risnero
Entstehung
Seite
82
JPEG-Download
 

-

corporis P

82 VITELLONIS O?PTICAE

s defi,& plus per refiitentiá corporis denfioris:& per hane refifteneft denfitas ad qualitaté actiuam, quz eítlnmen,intelligimus quendádíum corporü refiftentiü, que íecundü plus& minus capacia funtione locali ipfius luminis fit aliquis motus, ut patetndà diuerfitaté mediorü fe plus comprimituel dif-lux pertráfiés corpus diaphanü,motuue

tranfituper refiftentiá corporitiam qualitatis pafsiuz, que etiodü motionis luminis per meimpfteísionis laminaris, quód in tranfmutatperzhuius:fed quia luinen in eodéinftanti fecufuridit:& hoc uocamus hic motü ipfius lucis, Omnis itaq;

locifsimo& infenfibili pertráfit:fic tainé, quód per magis diaphana uelocior fit rnotus d per mipus-

diaphana.Omne enim corpus diaphanü plus& minus refiftit penetrationi lucis,fecandü quod eft

participans diaphanitate ptrationi. ergolux pertranfiuerit corpus aliquod diaphanü obliqué,& occurrerit corpori alij dia-phano grofsiori: tác corpus grofsius refiftit luci uehementius, d prius corpus rarius refiftebatzme.céffé eit ergo,quód gppter refiftentià illius corporis denfioris motus lucis tráfimutetur:& fi refiftentia fuerit fortis,tunc motus ille ad parté contrariá refringeturiquia uero refiítit fortiter, ideola-men redibit in parté, ad quá mouebatur, Si ueró refiftentia fuerit debilis ppter maioré raritatélus diaphani:tüclux incidens refringeturad contrariá parté, nec poterit per illá linedtabiturin fitu: ueró ppendiculariter inciderit quibuslibet cordiueríz diaphanitatis,no mutabitur, fed directé omnia penetra

it:quoniá perpendicularis fortior eftomuibus,& obliqui uiciniores perpédiculari, funt fottioresomnibüs remotioribus. itaq: corpori diaphano grofsiorilux incidit obliqué, extenditur fecun-dum lineáre&am approximauté ád perpendicularé,exeuntéà pun&o, in quo lux occurrit fuperfi-

jpeedere, per quá inceperat,fed mupeubus diaphanis& quantücunq;

ciei corporis diaphani grofsi,productà fuper faperficié corporis grofsioris,ideo,quia facilimus mo

tuü eft lecundü lineam perpendicularé. Si ergo radius lucis incideritfuper linea perpendicularé,tranfibit recté ppterfortitudiné motus fuperperpendicularé:& fi radius inciderit obliqué;tunc nopoterit tranfire pter debilitaté motus fuperlineas obliquas; Accidit ergo ut declinetad parté ali-quá per quá facilior fit tranfitus,G perillam parté,ad quá perlineam incidentie mouebatur:facilioraüt motu&,& plusadiutus coeleili influentia eft fuperlineá perpendicularé:quod enim uicinius eZperpendiculari,facilioris eft tranfitus,d remotiusabilla? Sititaq; utà punéto à corporis luminoftincidant radij quàm plares per mediü a b fuperfuperficiem alterius diaphani corporis;iri qua fit li:neabcde:&fitbflinea profunditatis illius corporis:& fit:lineaa b perpendicularis fuper illam fuperficié, Palàm iraq; 4fecundü rationé premiffam fortitudinis perpendiculari,& perexperientias inftrumétales p 42& 44 huius, quoniá.-E. incidésfecundü lineáa b perpédiculariter, penetrattotücorpus b e Radius ueró incidens fecundü line a c, fidirecté tráfeat corpus b e Étunc etit diuerfitas in diaphanitate corporü ab e& bef: qd" et cótra hypothefim: lineaitaq: a ppter diuerfitaté refiftentiz eritlinea cótinua;Sed fi per corpus minus refiftés mouebatur libere perlineà

a c, n6 poteftin corpore plus ucl minusrefiftéte per eandélineá moueri. Si ergo corpus b ef fit denfius corpore ab é,patet ex premifsis, quod difficilior eltcráfitus perillud. Siitaq; lineaa c refringitur àlinea perpédiculari,ductaà pun-&o c fuper fuperficié corporis b c d e, que fit c g,debilitabi-tur,nec ad aliquid perueniet effectus eius: fruftra ergo incidebat:natura aüt fruftra nihil agit,ficut in principio fuppo-.fitü eft:lineaergo a c(ut etiá oftenfum eft experimentaliter

p 43 huius) refringitur neceffario ad parté perpendicularis

c g, ut fortificetur actio eius:fimiliter quoq; eft de radijsin-cidentib.fecundü lineas a d& a e. Qd fi corpus, in cuius fuperficie eft linea bede, fuerit diaphanitatis farioris d fitcorpusab e, adhuc ppter fortitudiné actionis, radius per-.

pendicularis, q eft ab, penetratirrefractus,radiusueroíes É 4-7 d$

cundáü lineáà c tranfiens corpus denfius,& in punétoc inci y

dens füperficiei corporis rarioris,no inuenit refiftentiá quáprius.Et quia formarü propriü eft femp fe diffundere fecundü amplitudiné omnis capacis m atetie:patet, quód radius a cno jpeedit fecun lineá a c: quia fic difpofitio diaphanorü corporü fecundürefittentiá ad receptione luminis effet HMM E SA contra hypothefimirefiingiturergo radius

ac,fed ad perpendicularé c g:quoniá illa refractio no fit propter refittentiá materie, fed jppterui

&oriá formz agentis fuper materiá plus difpofitá d prius: unde forina diffundi: fe uirtute ,ppria abincepto pgreffu fecundü ineáa c,& ad parté cótrariá ipfius perpendicularisc g,& eius equidiftantis,queb£& fimiliter eft de omnib.alijs obliquis radijs uta d& a e, Motus itaq: radijincidebtis ob-lique íecádà line& ac in corpore fecüdi diaphani denfioris,qd" eft b e f, cóponitur ex motuin partéppendicularis a b,tráfeuntis per corpus be£in quo eft motus,&z ex motu facto fuperlineá c b, quecit perpédicularis fuperlineá c g. Quoniá enim tráfitus perpédicularis eft fortifsimüs& faciliusmotuü,&denfitas corporis refiftit termino motus,ad qué intédebat,lineaa c neceffarió mouebitur

ad per-

lus uel minus:grofsities enim corporü refifteris eft femper luminispene

LI

/