Buch 
Opticae thesaurus. Alhazeni Arabis libri septem, nunc primum editi : ; eiusdem liber de crepusculis et nubium ascensionibus. item Vitelloni Thuringopoloni opticae libri X / omnes instaurati,figuris illustrati & aucti, adiectis etiam in Alhazenum commentariis, a Federico Risnero
Entstehung
Seite
122
JPEG-Download
 

122 VITELLONIS OPTICAE

mationem,& ftatim remotio illius rei habebitin anima menfuram imaginatam. Corpora ueró or»dinata& continuata refpicientia remotiones uifibilium, fant utplurimum partes terr& ui(ibiliaaffueta, quz femper uelfrequentius comprehendunturà uifujut quz funt fuper terra fuperficiem,& corpus terre interiacet illa corpora,ficut etiam interiacet illa& corpus hominis afpiciebtis:cor-pus autem terre interiacens illa corpora,menfuraturà uifu pernumerum pedum,quoniam pesettminima menfura confueta hominibus ad menfurandum partes terr propinquas, per quas partesterre propinquas méfurantur partes terre remota per uim dittin&iuam animz, propter frequen^tationem comprehenfionis fimilium pártium illi parti terre, quarum partium menfura quicfcitinanima,ita,quód etiam animanon percipit illarum pàrtium quietem apud Íe ipfam.Peruenit autemntbzc menfuraadanimam,quoniam quantitas fpatiorum,quz funt apud pedes hominum,compre-hendunturà vifu: menfurátureoim etiam fineintentione perpedes hominum, quando frequen.zerambulant fuperilla fpatia,ficut ctiam menfurantur per extéfiones brachiorum, 8 uirtus diftin.étiua comprehenditiftam ueram menfurationem,& certificat ex ea quátitates partium terre con.tibuatarum cum corpore hominis uidentis:& hoc quiefcens in anima eft principium menfuratio-nis omnium remotionum fecundum eltimationem, Cum enim uifus comprehendit feinper quantitarem partium terr fibruicinarum, remanet apud animam etiam quantitas linearum Meoteníd.rum ab extremitatibus illarum partium terre ad uifum,& quantitas partis faperficiei membri ferntientis,ad quam peruenit formaillarum partium terre,& per confequens quantirates angulorutrperuenientium in centro uifus, quos relpiciunt ille partes foperficierum aifus per 77 th.; huius:unde fi homo erectus afpexerit terramque eft ante pedes eius, tác longitudo linearum radialiumerit quantitas linez erectionis, Scfuperducta fuperiori palpebra uifui, erit quafi indiuifibilis(ficueangulus contingentiz)ille angulus,fecüdum quem fit uifio:& cum profpexerit ulterius,augmen-tabuoturlinez radiales per 47 p 1,& eleuata fuperiori palpebra,augebitur angulus,ira, ut cà quarttitas fpatij uifi ad quantitatem femidiametri mundi acceflerit, etiá quantitas anguli peruenit quafiad rectum angulum, quoniam illi angulo fubtendetur quarta circuli magniipfius fphzrz coleftisuifz. Cum itaq; heintentiones linearum& angulotum in anima quieuerint, fiunt principia com-prehenfionis quantitatum remotionum quarumcunq;: quoniam equales linez radiales& angulietimantur partibus equalibus correfpondere,& utitur ijs uidens praterintentionetn compara:tionis,& coadiuuatin hoc quantitas angulorum& augmétatio ipforum in longiori quantitate re--fpe&u breuioris:&(imiliter ett in proportione longitudinis linearü radialium, quam per fe fentituias auxilio uirtutis diftin&tiuz,perpendés quód omnetotum eft maius fua parte. Hoc itaq: ma»do comprehendit uifus auxilio uirtutis diftinétiug quantirarem reimotionis rerum uifarum fecun-dum lineas diftantiarum fuarum abinuicem& à uifu, ficur eriam uifus quandoq: per uirtutem di.ftin&tiuam comprehendit quaatirates altitudinum aliquorum corporum eleuatorum fuper fuper.ficiem terre, ficut rurrium, parietum& montium,maxime cum remotio fuerit mediocris,uel eriam,altitudo. Cum aurem remorio uel altitudo fuerit maxima: tunc partes paru, que funt in ultimofpatij,non comprehendunturà uifu,nec diftinguuntur per uirtutem diftin&iuam, quoniam paruauantitas in remotione maxima latet uifum:ton enim facit arigulum fenfibilem apud centrum ui.EM quod quantitas illorum n6 certificatur per; huius. Nihi.itaq: ex quartitatibus remo.tionum uifibilium certificatur, nifi per corpora ordinata& cótinuata mediocris diflantie ab inui-cem& equalis. Nulla quoq; remotio potelt certificari,nifi cum uifus afsimilatremotioné rei uifzeremotioni fibi fimili ex remotionibus affuetis& notis: remotio uero mediocris, cuius quantitascertificaturà uifu,eft remotio,apud cuius ultimum non latet uifum pars habés proportionem fen.fibilem ad totam remotionem:& cum uidens fcit quantitatem anguli,(ecádutn quam uidet remo.tionem certam cognitam fibi: tunc fecundü exceffum uel diminutionem,ucl zqualitaté, ad illumangulum notum uirtus diftinctiua iudicat remotiones 1gnotas accipiendo fecüdum quantitatemanguli, quantitatem ipfius remotionis. Et etiá certificatur remotio per motum uifus fupercorpusrelpiciens remotiones extremorü alicuius fuperficiei aut fpatij. Generaliter autetn forma rei uite& formaremotionis rei uifze, cuius remotio et medioctis,& relpiciens corpora ordinata& continuata, perueniunt communiterin imaginatione fimulapud intuitionem rei uifz,& uirtus diftin-iua illam dijudicat modo di&to.Patet ergo propofitum.

zr. LIfequalibus quantitatibus ex inequali diflantia wiftsmalor efl proportio diflantia ma-doris ad minorem, quam maioris anguli,[nb quo fit uiffoyad minorem. Euclides 8 th.opt.

Sint,exempli cauffá,date du quales&&quidiftantes magnitudines, qus a b& g d: fitá; cen.trum uifus pun&um e:& fitg d propinquior uifui,a b ueró remotior: fitq; illarum magnitudinuniuna remota ab altera,& utraqs ipfarum ab ipfo centro uífus fenfibiliremotione: ftatuanturds tali-ter,ut puncta b&d,que funt extremitates illarum duarum magnitudinuin ,fintin unoaxe pyra-i*idis uifualis:& fecindum illum axem formze illoruin punctorum perueniát ad uifum. Cum itaq;pun&ab& d fecundum eandein lineam aduifüm fe inultiplicent: palàm quód oportet punétaa&

fecundum diuerfas lineas,qug ae& g ead uifuri peruenire.Et quoniáut patet per 7 huius, ma.gnitudo à b,que eft remotior à uifu,fub minori angulo uidétur,patet quód linea e a fecat angulume d:ergo per29 th.1 huius ipfa fecabit bafim g d:fitá; pun&us, in quo lineaa e interfecatlinesm p

d,punctus z:& centro exiftente puncto c fiat arcus circuli ad quantitatem femidiametri e z:qui ne.:: Cetfarig