Buch 
Opticae thesaurus. Alhazeni Arabis libri septem, nunc primum editi : ; eiusdem liber de crepusculis et nubium ascensionibus. item Vitelloni Thuringopoloni opticae libri X / omnes instaurati,figuris illustrati & aucti, adiectis etiam in Alhazenum commentariis, a Federico Risnero
Entstehung
Seite
127
JPEG-Download
 

"quoniam faperficies oculifecat ambas iftas pyrami-

LIBER QVARTVS.. 127esque fe,uifa fab angulo fa e:productis quoq; lineisa f&c& e,producatur inter ipfas lineagb equidiftanter linee fe:uidebitur ergo lineag ib angulo fae,quam forte accidet uideri effe equalem linee fe per premiffam, utfilineas gf&be Ron contingatuideri, fed uifis lineis gf&be, uidetur minor, quia ett Íecundum ueritatem per 4 p 6 inca b mi-nor, quái fit lineafe, cumlineaag fitininor quàm linea af ex hypothefi. Ducatur itaq; à punctoelinea equidiftanslinez agper 31 p i, qui fecet protractam lineam gbin ponto dreriteuopen34 pt lineà gd&qualis linez fe: ducatur; linea a d, fecans protractam lineam ef in pun&o h: e.ritd; linea hf maior quàm linea e f:& ahgulus Fah E::e(t maior angulo faeper 29 th.1 huius. Etquoniam:angulus fae eftpars anguli fah,linea ueró fh uide-tur maior quàm lineà ef,&linea d g uidetur maiotquàm linea bg: quia uifus partem à toto dijudicat::quod ergo fub minori angulo uidetur; minus uide- -tur: fed& quandoq; fe perprecédentem uidetur e-qualis linee g b: ergo poteft uideri linea e f minorquàmlinea gd, quz eft equalis lines fe, utpatetexpremifsis:quod ergo fub maiori angulo uidetur,ma-ius uidetur,& quod uidetur fub mittori, ufletur mi-nus.Conus itaq; pyramidis uifualis, que eft fae, fe.cundum quam uidetur res remotior, quz ett fe, mi-.nor& acutior eft quàm conus pyramidis g a d. Et

Efto centrum uifus in punto a:& fit

des,cum ipfarum ambarum conus fit quafiin centró foculi per 13 ch.2 huius, neceffe eft ergo bafim pyrmi^ o.:dis abfciffz à pyramide fae minorem effe bafi pyramidis abfciffze à totali pyramide, ga d per 109

' th. rhuius,cumille duz abíciffe pyramides equalis fint altitudinis:quoniam linea produéta à cen

tro foraminis gyrationís nerüi concáui ad faperficiem oculi exrrinfecám eft axis ambarum illá-rum pyramidum abíciffarum; Pars ergo fuperficiei uifus ibi figurata per fortnani rei üifie ,que eftg d, eit maior quàm pars eiüfdem fuperficiei figurata per formam rei uif, quz eft f e: uidetur

ergo linea maior quàm linea fe; Et quoniam fécundum quantitatem illárü ium füp&:: 8 g n partium fuperfi-

ciei ipfius uifus uirtus fenfitiua comprehendit angulüm, quem linez radiales continentin centroper 7 th. huius:patet quod rei,que uidetur maior,correíponderangulus maior;& iei; quz uide-turminor, correfpondetangulus minor: quoniam fecundum quod forma rei uif recipiturinfa-perficie organi uifiui,fecundum hoc accipitur quantitas anguli, fub quo fituifio,& fecundum hocidem etiam fit iudicium quantitátis rei uifze. Omnis ergo res fub maiori angulo uifa maior uideturfe ipfauifafuüb angulo minori.Et uniuerfaliterin rebus directe uifisfecundum excrementum anguli t excrementum quantitatis rei uifze:unde fub duploangulo uifum duplum uidetur,& fub triplo.triplum,& ficfecundum proportionem angulórum, In obliqué ramen uifis, uel in his; quorum u-nui uidetur directà,& aliad obliqué, non fic. Siénim trigonum a e f fit orthogonium ,ita uteius angulusae f fit rectus, diuidaturq; angulus fae perequalia,producta línea ak, fecante lineàmfeinpun&to k non propter hoc diuidétur linea ef per equaliain puncto k: quoniá, ut patet per 24th.t huius,minor eft proportio anguli Fa k ad angulü kae,quàm linez fk ad lineam k e:& fic íecun-duin proportionein anguli àd angulum, nod femper fit ptoportio quantitatis uife ad quantitatemuifam: neq; enim talia uifa fecundum eandem uidentur difpofitionem& fitum refpectu ipfius ui-fus.[n conformibus autem vifibilibus fecundum diftafitiam& fitum&alia accidentia, quz requiruntur ad conditionem& circunftantiam uidendi, qu patent per 1the. huius, femper fecundumproportionem anguli uidetar proportionaliter quantitas rei uile: unde etiàm illud, quod fub mi-nimoangulo uidetur, minimum uidetur,& quod fub nullo uel infenfibili angulo peruenit ad uifus(uperficiem,nulo modo uidetur, ut patet per 19 th.; huius, Patet ergo propofitum::

zr. Pavallela linea fecundum vematioves 2 sif partes qua[f concurrere videmtur:mumquamkamen uidebuntur concurrentes.Euclides 6 the.ope.

Vniuerfale eft quod proponitur, uifa quocuüq: modo fe ksbenre ad illas T eds parallelas fius

| enim uifus fitin illarum fuperficie,fiue fupra illam, fiue fub illa;/(emper eadem pafsio uifui accidit,

Sitergo primó uifus in illarum fuperficie,& fint duz parallele linez ab& gd: he ergo per 1th.gliuius neceffarió eruntía eadem füperficie: fit ergo in ipfarum fuperficie cs.; quifit e, uel propeillam. Dico,quód fuperficiei interiácentis lineas a b& g d; inzqualis apparebit latitudo:& quódpars fui propinquior uifui apparebit latior, quàm pars einsáuiluremotror,&italinez ab.&' sdquafi concurrere uidebuntur; Signentur enit punéta equidiftanter& fimiliter inlineis ab&

d,qua(int in linca ab punta z& t,&inlinea d g pun&tal& k:& coniunganturilla puncta,& pun--

&aterminalia da&is lineis b djz lta gique omnes erunt equidiftantes ex hypothefi&pergipr& producantur line c b,ez, et, ea:ed;e l, ek; eg. Et quoniam angulus b e d maior eft anguloz el,ücut torum parte( quod patet per 54 theo.1 huius) palàm per pramiffam quia maior uidebiturLx linea