Buch 
Opticae thesaurus. Alhazeni Arabis libri septem, nunc primum editi : ; eiusdem liber de crepusculis et nubium ascensionibus. item Vitelloni Thuringopoloni opticae libri X / omnes instaurati,figuris illustrati & aucti, adiectis etiam in Alhazenum commentariis, a Federico Risnero
Entstehung
Seite
166
JPEG-Download
 

0366 7. VITELIONIS OPTIICAEpaulatim à pun&o k extra tabulam moueatur fecundum lineam latitudinis a k protéfam:tunc fem-per minuetur fcripture diftin&tio,ita quód tandem nulla erit difcretio ipfius, Peraétisd; circalinc d eifdem,que cum his fchedulis fata funtcircalineam kt,eadem tunc uifibus apparent, que p ri-us feruata diftantiz proportione:& etiam fi elongenturultra longitudinem tabule, Quzitaque'exhis pafsionibus ambobus uifibus accidunt, plus accident uni uifuum, fi alterfuerit coopertus,Deinde affumatur fchedula quatuor digitorum quadrata, in qua puné&us medius fignetur per 4oth.rhuius,&alia fchedula fcribatur fcriptura aliqua diftinéta,& erigatur hec fchedula fuper lineamkt,& dirigatur uifus ad medium illiusfchedule:tunc enim uidebitur fcriptura bene diftin&ta, fedfcriptura, quz eft circa medium fchedule, uidebitur diftin&ior, quàm que in extremis. Deindeparum obliquetur fchedula fuper lineam tk, in pun&o q:& tuncaxibus uifaum cadentibus fupermedium punctum fchedulz,inuenietur fchedula minus diftin&a quàm prius, cum Íchedula fueritfuperlineam k t:& fifchedula plus obliquabiturjindiftin&ior uidebitur fcriptura,& quantó ma.gis obliquabitur fchedula, tantó magis latebit utrunque uifum uel alterum ipfa fcriptura. Et fi fchedula fecundum alterum fuorum extremorum ponatur in pun&o q,& erigatur fuper faperficiemtabule fecundum lineam k q: tunc patet,quod medietas fchedule cadetextratabulam, Vifu ita-que cadente in punctum q, tunc uidebitur fcriptura cirea punctum q diftin&ior, minus autem fe-cundum partes remotiores ab illo:& fi obliquetur fchedula fuper lineam q k, apparebit latentiorfcriptura fecundum quantitatem obliquationis& diftantig à pun&to q:& fi fchedula ponaturfuperlineam c d,tunc uifibus directis ad medium punctum(chedula, erit litera legibiliter diftinCta:& àobliquetur fchedula fuper pun& z: tuncerit fcripturalatentior quàm prius.Et uniuerfaliterpera.&o circa lineam c d, quod prius actum eft circalineam t k, idem accidet in diftin&ione Ícripturzeproportionaliter illi[patio diftantiz:& etiam fi clongetur fchedula ultra longitudinem tabulz.Quodautem acciditambobus uifibus in hac experimentatione, etiam accidit uni uifuum, alterocooperto. Patetergo ex his experimentationibus exemplum eorum, que per plura theoremataproponuntur:& patet manifefté, quód pluribus modis accidit unam rem uideri duas. Patetergopropofitum.;109. Inuifronediuifisnis, continuationis d numeri ervar accidit uirtuti diffincliue exc im-temperata difbofitioneocfa cireumflantiarum cuiuslibet vei ufa. dlhazen 27.38. 48. 55

$9.64.67.60 72 3.

Ex lucis enim debilitate error accidit in premifforum uifione: quía fi deno&te uideatur tabula,in qua fint linearum obfcurarum protraétiones, uidens illas putabit fort diuifiones effe ucl íciffa -ras;& ita continuum etiam putabiturdiuifum,& partes eiufdem contitui plura putabuntur ut di-uifa, cum tamen tabula fit continua.& tantüm una. Similiterexiftente uifu in fortiluce reflexa, fiipfiuifui adhibeantur corpora modicum diftantia,apparebunt continua& unum, propter reflexionem lucis fa&zab illis corporibus, que non permittit eorum diftantiam difcerni. Ex intempeérataetiam diftantia fit error in premifforum uifione. Pariete enim aliquo àlongé uifo, fiin parte eiusfuerit color tenebrofus: forté purabitür facta effe diuifio illius parietis fecundum fpatium illius co-loris.Similiter etiá fi prope parieté illum erefcat altitudo herbarum ,ut cófueuit in ralibus crefcerehedera:uidebitur forté paries fecundum hedera fpatium diuifus,Et fimiliter luce folis fuper uifumalbum parietem fplendente,fi fortis umbra aliqualucem parietis diuiferit,eftimabitur paries diui-fus:&ita his modis omnibus& etiam pluribus alijs hoc poteftaccidere, ut continuum eítimeturdiuifum:& ex confequenti unum plura. Sed& quandoq; ipfa fecundum ueritatem diuifa eftiman-tur continua,& plura cítimantur unum. Corporaenim àlongé uifa in colore fimilia,8c adinuicempropinqua,creduntur continua,& propter hoctabule parietis uel ícamni apparent quandoq; con.tinue,cü modica diuifione ab inuicem funt diuifz:& fic diuifa eftimantur propter remotioné àui-

- fu effe continua,& plura.eftimantur unü.Exinordinato ctiam fitu oppof[itionis oritur error in pre-mifforum uifione: fi enim alicuius corporis magna fuerità uif obliquatio,in quo fuerint püctafenfibiliani ga uel ualde tenebrofa;illa quzdá diuifiones putabuntur,& inter partes illis pun&tis confines, iu icabitur diuifio& pluralitas, licetin eis fit cótinuitatis unio:& fiin hoc corpore fuerint inec tenebrofe fenfibiles,iudicabütur partes eius cótinuales diuife,cü(int cótinug,& plures, fintunum. Similiter elt exobliquationefitus plurium parietum ad uifum, quorum unus eft ordinaté

oftalium modicum diftans ab illo, ita quód uno afpe&u uideri ualeant, forté occultabitur ui-

denti fpatium, quod eft inter illos parietes,& putabuntur continui& unus,cum fint diuerfi& plu-res, Qualiterautem propter fitum eius erret in numero, fatis patet per propofitionem premiffam.Exintemperata etiam magnitudine erroraccidit in uifione RP PeTTT:adhzrente enim capillouafi uitreo, apparebit uitrum fiffum: quod ideo accidit, quia capilli paruitas non fentitur effe.cor-pus. Sienim iaceret fuper uas uitreum calamus aut corpus aliud fenfibile ,non propter hocfen-tiretur uitrum effe fiffum.Similiter etiam accidit error in continuitate: fi enim folia per amenite-nuisequalis altitudinis,ita quód ineadem plana fuperficie conftituta,& bene compre afint,& videns ignoret effe folia iudicabit ipfa effe continua,& unam fuperficiem ipforum: huius autem er-roris cauffa eft paruitas quantitatis fpatij&aeris,fecundum quod(e illa folia contingunt,& fic etiànumerus inducit errorem, Ex intemperantia quoq; foliditatis fit error in premifforum uifione: in

£orpore enim magne raritatis, ut in cryftallo pura, fi in aliqua parte fupficiei fue fuerit linea nigra,apparebit