Buch 
Opticae thesaurus. Alhazeni Arabis libri septem, nunc primum editi : ; eiusdem liber de crepusculis et nubium ascensionibus. item Vitelloni Thuringopoloni opticae libri X / omnes instaurati,figuris illustrati & aucti, adiectis etiam in Alhazenum commentariis, a Federico Risnero
Entstehung
Seite
431
JPEG-Download
 

eonporibus diuerfa diapbanitatis exifentibus: lcaima qinum formarum vans ilz corÁora uifarum diner[antur: cy» occurumt uifui forma minflruofa P ipagines numerate numero pun-&orumvefractionm,«dibazen32 a 7.

Ex premiísis enim patet quód in corporibus diaphánis,quz fant nius figure& fübftantiz,u-na tantüm occurrit üifui imago omnium corporum,quorum formz trans illa corpora diaphana femultiplicaatad uifum. Si ueró corpus diaphanum,per quod fit uifio, faerit fuperficiei compofitaex diuerfis figuris:utforté ex plana& fpherica;uel ex fphatica& columnari:tüc(cum füperficiesoppofita uifui fuerit diuerfa ex diuer(is fipuris compofita,& natura perpendicularium& linearutiexteníionis formarum fecundum diueríitatem figurarum ipfaram fuperficierur diuerfificetur)patet per 15 huius quód locaimaginum formarum uifarum diuetfantur:& fortaffe diuerfa eruntpuncta refractionum forme eiufdem puri&i rei uifie ad eundem uifüm,& diuerfz lines extenfio-nisformarum,& diuerí2 perpendiculares: propter quod plures uidebuntur imagines eiufdem reiuifz refractz à fuperficiebus talium corporum. Vnde fi quis afpexerit aliquod uifibile exiltens ul:tra corpus diaphanum, cuius fuperficies oppofita uifui; fit figure compofita ex fuperficie fphzresmagnz& parus, ut(pe accidit in cryftallis uelalijs lapidibus diaphanis& uigristpatet quod cen-tra illaram fphzrarum funt diuería pér Sith.x huius till enim fphere fe intetfecant. Erarit ergoperpendiculares ille dute ab uno pun&orei uife fuperfüperficier illius corporis magnam haberites diuerfitatem. Et fi figura faperficiei illorum corporaui füerit compofita ex fuperficie fpherica:& columnari: patet quód maior eft diuerfitas& puüctorüm refractiotiis& perpendiculariumdu&tarum. Difformabitur ergo difpofitioimaginü trans heec corpora diaphana:& forte illa formauidébitur moníftruofa,propter confluxumi diuerfarum imaginum ad conftitutionem unius forme;cum puncta refractionum fuerint adinuicem propinqua,& interfsQtiones perpendicularium& linearum extenftonis formarum fuerint adinuicem propinquz, Si uero punéta refractionum uelpradiétarum fectionum faerint ad inuicem fenfibiliter diffantia:tunc uidentur plures imagines e:iufdem rei uifz: quoniam illarum refra&tio non eft una,neq; unitur,fed remanet diuerfa. Forma e-nini rei uifz extenditurab ipfa re ad fuperficies fphericas ael columnares uelalterius figure ipfiuscorporis diaphani,& refringitur ab illis apüd concauitatem aeris contingentis illud corpus diaz

phanum:& ita fit comprehenfio formardi'eiufdem rei ex diuerfis refractionibus: unde imaginesdiuerfz fiunt numeratz numero pun&torfuti refractionis; Idem quoq; acciditfi corpus diaphanüuniforme in fuperficie,fuerit diuerfze diaphanitatis:fcilicet iri una fui parte denfius,& in alia partéfafius: tuc eniin fecuridum unaim fui partem fit refractio'ad partem perpendicularis,& in alia fuipatte ad partem contrariam:&(ic iterum auc forma fiunt monftruofz: aut fotté aliter diuerfz 8&fiamero differédtés;Patet ergo propofitum; ip 02m 2S

T. Güpittni fectione faperfictei reffaltians ei fJuaperficiei cobboris, à quofit vefraciio exiflentélinea vect asuifi quoq exiflemte in ROME exeunte d medio puatta linee uifa fuper pla-nam[uperficiem orporus diapbam, dada foyrna Mns linea refrineitir ad wifum.ft linea vifagquidt[pans ueri[nperfrerei cov pora diapbani ME ffae denffora fine vartoris primo:ipágp refratla rei ape comprehenditur miaior ve Mila. IMbazem 39 my.;.« Efto pané&tas a éentfüm uifüs:& fit lined uifa in medio fecundi diaphani, quie b cicuius mediuspun&us fit z:fitdi comunis fe&io füperficiei refractionis& plang füperficiei corporis diaphani lizneade: ducaturdi àpuntto 7, quod éft medius pun&tuslineg bc;linea perpendicularis füperli:tieam deperi ptiquefirzm: qu& praducatur ultra punctum m. Erit itaq; linea 7m perpendicu-lariter erecta faperfuperficiem corporis planamjin qua eftlinead e: quoniam füperficies refra&tig.riis, in qua prodacituvlinea z di;& in quaeftlinea cd, ere&ta eftfuper illam fuperficieim corporisdiaphani perzth/huiusiftálineabe equidiftans linee d e. Exiftenteitaq: centro uifusa inlineà2 h*dico'quódlinea b euidetür maior quàm fit fecundüm ueritatem: Nec enim tranfit percentrü.üifüs, quod eft a.& peráliquód punctum linez bc preter pürétumz,füperficies; qas fit erecta fa-pérfuperficiem eorporis diaphani;uifi fola füperficies refra&tionis,in qua funtlinee az'& b c. Noneüiftraufic pera fiperficies erecta faperfüperficienr corporis diaphatiinifi illa; que tranfit per lifieam az; quz éltlinea perpendicularis Tüperfuperficiécórpotis diaphani:necexità punétoa per-peodicularis faper fuperficiém corporfs'diaphani/aifrlinea àz per20 th.t huius. Non ergo tranfitpétpun&ta a dlisus fuperfictes perpen dicalaris fuperfüperfiéiem corporis diaphani; nifi fol illa;Qus rranfit pef iaézm az:&'non ttánfitaliqua faperficies peraliquod punctum linee bc, aliud àpunttoz& perlineamaz,difi foli. illa fapetficies;in quáfünt due lineea r&b c.Non tranfit eriBo peruifum a'& peraliquodpunctü hine b cpreter panátá a feperte ique perpendicularisFüper fuperficiém corporis diaphanttiti folàm illàjín qua fantlinecaz& b c.Non ergo refrinpgiturfórmia alicufis pün&orü, que funtifilinea b c,nifi ex&liquo pSeaere linee d e. Ducantur itaq; perdprex predi&tispun&is b&cduse perpendiculares fuper lineata d eique; ut patet ex premifsis;neceffario caduntin illá:& fint linez b d& c e.Et quoniá linee b c&d e fant eqoidiftantes ex hypothéfi& linee b'd'ce(ünt equidiftarítes per28 p ipatér quia qulibet illarum linearum;que fontbd&ce,equidiitantlinez az percandem 28 p 1. Etpatet quód non refringetur forma pun ehM E; s aduifum