Buch 
Opticae thesaurus. Alhazeni Arabis libri septem, nunc primum editi : ; eiusdem liber de crepusculis et nubium ascensionibus. item Vitelloni Thuringopoloni opticae libri X / omnes instaurati,figuris illustrati & aucti, adiectis etiam in Alhazenum commentariis, a Federico Risnero
Entstehung
Seite
463
JPEG-Download
 

: LIBER DECIMVS 464itaq; latié circulare propter equalem refra&ionem luminis aggregati ad uifnm: quoniam propterrefractionem luminis;ur patet per 57 th.huius; aggregauturradij in profundo uaporis. Cum etimlinez radiales franguntur ad angulos: runc lumen uifui quafi duplicatur,& peruenit uehementius

ad uifam. Et fi forté uaporille fit roridus, diftinctus percorpufculá:tunc plurés fiunt refractiones,

& augetur lumen.Et quoniaui idem radius incidens fuperficiei uaporis,in corpore uapóris refrin-giturad perpendicularem puncto faz incidenti fuper fuperficiem corporis, à quo refringiturproductam,& fecundum extenfionem linez incideritiz umbra protenditur per nth.2 huiüs;&

quoniam radius incidens& refractus non fuat linea una, fed angulum continent: ideo patet quia

radius refrastus refugit umbram proiectam à corpore; cui incidebat, qui tamen eft modica: quiaurplurimum corona uidetur in uapore raro,leuiter condenfato, Veruntamen quia retro uaporisillius confiftentiam fit noua refractio in aere mediointer Sperm& uifum, quz fità perpendicu-lari per 4 haius: patet quódlumén refractum perueniens ad centrum uifus non eff umbrarum ni:gredine permixtum, fed liberum ab illis:& propter hoc femper uidetur album,uel forte inodico&indittinéto colore aliqualiter rubeo fecundum fe totum coloratum. Iris uetó quia fit pefreflexio-nem radiorum umbras proiectas penetrantium:ideo illi radij fub actu coloris perueniütad uifum:

fitd diftin&io coloram fecundum modum diuerfitatis luminis& umbrarum. Videturitaq; coro-

naexrefractioneluminis quandoq; folaris: fed raro accidithoc, propterfortitudiné& uchemén:tiam illius laminis;naporem(qui eit materia corona) fubito diffóluentis.Sepe tamen accidit hocexluminelung& ftellarum prime magnitudinis, quarum lumen illam confiftentiarti uáporis dif-

foluere non poteft. A' minoribus uero ftellis non accidit halo propter fui luminis debilitaté;quod.zaatum effectam imprimere non poteft. Ia circuitujquoq; luminis candelarum quandoq; accidit.

uideri coronam in aere groffo,ut plurimum flante euró:& tüc quan doq; propter denfitatem aerísproijciéntis umbram partium fuperiorum fuper infimas, accidit uifibus colorem purpureum à ralircfra&to uel reflexo lumiue prefentari;Patet itaq; propofitum. t

£9. Iridem in parte mundi meridionali 4 fapiemtrionalibus wifibis nom eff pofibile uideris

Quod per 107 th.1 huius patet in pyramidibus püré r athematicis fibi ad inuicé infcriptis: iden

patet per 64. huius de pyramidibus reflexis,iridem cauffantibus, que nàtüram mathematicarupipyramidum confequantur, Semperenim oportet; ut centrum uifus firintercentrum corporisu.miaofi& centrum iridis,ad hoc dtilla imiprefsio uideatur,quam proprie irideii nominamus: licetaliz impre(stones,coloresiridisfimulantes,quaridoq; periodos alios uideri ualeant; ut inferiuspatebir.Quodautem iris meridiand:à üifibus feptentrionalibus uideri ualeat, fatis patetex his,quz diximus in generatione colorum iitidis: qui propter reflexionem luminis& umbrarum lumi.ni admixtionem per fe cauffantur.Poteít etiani occafionaliterid patere per hoc: quódinateria iri.dis in approximatione corporis luminofi de facili refoluitür in aquam, uel fubtiliatur in aeremilucidum,à cuius füperficie non poffunt fieri reflexiones: quz etfi fierent; tamen tenderentin paretem,in qua eft(ol, necad uifum peruenirent. Et etiam quia colores iridis, qui fiunt propter debi:litationem reflex lucis, non poffantin taliJoco cauffari: quia circa corpus VG cum feim-p" plus fit usi rade reflexi non debilitantur, fedmagis uifibiles efficiuntur. In talibus tamen

ocis fa&taradiorum refra&tione ad uifum per uaporem uel aerem déofum, aliquod lumeri ággre-

gatum uideri poteftin uapore uel aere condeníato, ur diximus in pr&tmiffa de generatione coro«nz,qua fit exrefractione luminis folis quandoque:& taineü raro, propter luminis illius fortitu-dinem: fepe uerà ex luminelunz& ftellarum prima& priücipalis magnitudinis generatur. risergo quando debet generari, oportet quod radij ad oculum reflectantur,& quód retro uaporeinroridum(qui elt materia iridis per 66 huius) non fit lumen aliud irradians. Vnde etiam co.rona groffa apparente uifui fcilicet in grolfa materia& fpiffafiue denía, à forti lumine cauffata,eit poísibile, ut in ipfa aliqui coloresiridis appareant, uifu pofito inter tops lutninofum& ua-porem. Tuacénim omnes conditiones& càuffze colorum iridis locotáli concurrent,& ina-teria lubelt. Iris ergo fic poterit apparere. Forté ergo accidit quód miateríà ii qua plus tneridio-nalibus à uapore rorido iris uidetur reflexa: tanchominibus plus feptentrionalibus ab eodem ua-pore(ira quód náporidem eodern tempore utrifq; habitatoribus appareat,& fecundum eundemcirculum altitudinis) uideatur corona propter láminis refractionem;& ide erít in quolibet cir-culo altitadinis predicto modo quibuslibet uidéntibus conftitutis, Exhis quoque, qu& dictafunt, patere poteft, quód quandoque ex fortibus folis radijs reflexis à nube aquofa integra ád lo-cumin quo e(tuapor toridus, à latere folis aliquo poffunt colores irídis generari in plenis circulis uel circüloram portionibus incompletis: ut quando corpori folis nubes folida àquo(a diame.traliter opponitur,&inipfamincidens radius reflectitur,& reflexo radio nübés rorida obfiftir,in qua fit radiorum refractio& reflexio perueniens ad uifuim. Tunc enim colores iridis apparentuifui recti;ut cum uapor non recté opponitur uifai:& rales colores funt in aporeraro aqueo per-mixto:quandoq; ueró apparent circulares:& fiunt quafi irides. Oportet autem ad hoc,ut ralis irisuideatur, quód nubes, ad quam fit radiorum folis reflexio ad oppofitum uaporem,& napor rori-dus,ad quem,&à quoad uifum fit luminis reflexio,& uifus, ad quei fit reflexio, in eadem rectalineaconfi(tant:& quód füperficies nubis, qua fit reflexio,& fuperficies uaporis,à qua,& ad. quam£t reflexio,product& fupra horizontem quafi in faperióri hemifphario concurrant, Aliter enim

ulxhie-

1|]|i|I