Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
104r
JPEG-Download
 

ſu⸗ 55500

A.0

Au. 1. 2313. f 8

LIBER PRIMVS

A connumeraret ſimplices medicinas quæ antidotum hanc faciunt, in locum calamenthi nepitam

retuliſſe, ſic enim Romani calamenthum vocant. Non decuit autem i pſum qui cætera Græce ſcri-bebat, hanc ſolam Romanam vocem Græcis vocabulis interponere. Vna autem in re tantum hæcab ea differt quæ carminibus deſcripta eſt, ꝙ illa piperis longi ʒ xxiiij, nigri ſex habet: hæc autemproſa oratione deſcripta nigri xxiiij, longi vi continet. Quoniam vero, vt dixi, multa exem plariamedicinarum pondus mendoſum habent, idcirco ipſum non notis, ſed integris vocabulis, primũappoſui, Menecratis iudiciũ hac in parte ſecutus. Deinde quia Andromachi verſus obſcurioresvidebantur, Damocratis iambos eamet de re aperte admodũ conſcri ptos, ſibiungere decreui. Ve-rum hoc paulo poſt fiet: in præſentia nanqʒ, qm̃ ex ſimplicibus medicamentis quæ huic antidotoimponuntur, à nobis aliquot iam expoſita ſunt, reliqua deinceps ſubnectere melius eſſe viſum eſt.De Compgſitione Pai tillorum ex Vipers. CA F. 8.

V/ Iperas'non, vt aliqui faciunt, æſtate media, neqʒ ſtatim vbi cauernas egreſſe fuerint venaricõ-b uenit: æcſtate ſiquidem earum carnes ſitim excitant, ſtatimq́; ab egreſſu frigidæ ſiccæ& exte-nuatæ ſint. Opportunum itaqʒ tempus eſt quod ijs medium intercedit, quodq́; Andromachusi p-ſe ſigniflcauit: quo tempore& qui libero patri ſacra faciunt, vi peras lacerant, vere quidem finien-

B te, non dum tamen æſtate incipiente: vel ii ver quoad magnam ſuam partem hyemale fuerit, circa

principium æſtatis, non multo poſt pleiadum ortum. Viperas autem quæ prægnantes fi unt, reijce-re oportet: aliarum vero caput ac caudam abſcidere, quæ partes venenatæ etiam plus eſſe videntur,

& duras paucasq;ʒ carnes continere. Sufficiet autem in magnis viperis ſi id, quod vtrinque ampu-

tabimus, quaruor digitorum menſuram non excedat. His peractis reliquum corpus inteſtinis exẽ-ptis pelleq́; detracta aquis primo abluendum, atque in vas fictile conijciendum eſt: deinde aqua

pura ſuperinfuſa,& anetho quod tunc viget, ollæ prunas vt coquaturſubijciemus: vel arida ligna

quæ quod fumum non emittant, dx, Vocant: vel quod melius adhuc eſt, vitium ſarmenta. Sa-

lis autem ſi ſuo tempore viperas ceperis, tantilſum immittere oportet: ſin æſtate iam inci piente, ni-hil. Omittere inſuper eas conuenit quæ maritima loca, quæ ue in ali qua ſalſa aquarum lacuna, de-gunt. Antidotus enim quæ eiuſmodi viperas acceperit, ſitim excitabit. Viperas igitur cum ita co-ctær fuerint ac fi quis ipſas comedere vellet ab iure primum eximemus: deinde illarum carnes ita aſpinis auellemus, vt ſpinam aliquam non accipiamus: auulſas carnes exquiſite conteremus: panisex puriſſima farina confecti optimeq; ſiccati, qui præcipue& bene fermentatus ſit,& f in furnonon ſub clibano coctus, modicum quiddam admiſcebimus. Non nulli tamen in commiſcendo pa-

O nem viperis hanc menſuram ſeruandam præcipiunt, vt panis pondus viperinarum carnium dimi-

D

dio minus ſit: alij ne tertiam partem excedat malunt. Ego vero quandoque quartam, quandoque&. quintam, panis impoſui. Cæterum niſi bene coctus fuerit, periculum aliquod acoris immimetmedicamento. Melius eſt igitur panem hunc ita coctum per aliquot dies loco aliquo ſicciori priusexiccaſſe. Verum cum viperas& panem coniunxeris, diligenterq́; adeo ſubegeris, vt nulla vipe-rin carnis particula non contuſa remanſerit, paſtillos ex ea maſſa conficito, qui tenues ſint: namcraſſi cum difficulter ſicceſcere ſoleant,& carnem putreſcere,& panem aceſcere ſinunt. Quamob-rem panem quoqʒ ante ſiccatum terere ſatius eſt,& non quemadmodum ante nos qui Cęſari the-riacam faciebant, viperarum iure maceratum. Quam rem ipſe quoqʒ diu feci, ſed mihi poſtea me-ius eſſe viſum eſt, panem antea contritum, viperarum carnibus exacle iam ſubactis admiſcere: ci-tius nanque paſtilli ſicceſcunt qui ſiccum panẽ non madidum acceperint. Sit autem cella in qua pa

ſtillos arefacſes, in ſuperiori domus parte ad meridiem conuerſa: vel ſaltem ad ſeptentrionem nonreſpiciat, vt Solis radios tota penẽ die accipiat. Tali enim in loco cõmode ſicceſcent, ſtatim d com-

politione ibi collocati, quo ſolares radij peruenire non poſſunt. Fræquenter autem ipſos conuerte-re opus erit, Vt æqualiter vtraqʒ ex parte ſicceſcant, quod facere ſi quis omiſerit, ſuperior quidẽ parsceleriter areſcet, inferior autem humida diutius permanebit, periculumqʒ erit ne marceſcant. Po-ſtea veroqᷣ exiccati fuerint, maneant adhuc aliquot diebus eadem in cella longius q; prius à Solisradijs, ſæpeq; denuo conuertantur. Sufficient autem ad hæc omnia quindecim dies ad ſummum:poſt quod tempus, donec theriacam conficere volueris,recõdi debent in vaſe ſtãneo, aut vitreo, autetiã aureo. Vitro ſiquidem& auro nihil fraudulenter admiſceri poteſt: Stannum autem plumboadulteratur, quod vitare conueniet, non ſolum in hac antidoto, ſed& in quibuſcunq; alijs medici-nis: Quẽadmodum& argentum, ſi purum non fuerit, vaſa nanqʒ ex eo fabricata celerrime rubigi-nem contrahunt: purũ aut argentum Romani candidũ vocant. Cæterum longe melius eſt haudmulto poſti paſtillos confeceris ipſis vti: quangꝗ non multum detrimenti capiunt, etiam ſi peractoanno, atqʒ etiam multo poſt, eis vtaris. R ecte nanqʒ à principio ſiccati, ad tertium quartumqʒ annintegri perſeuerant, dummodo tñ aptèreponantur:& ſubinde puluiſculus quidam qui ipſis obna-ſei conſueuit, mundis mantilibus interdum abſtergatur: is nanqʒ ſi diutius inhæreat, paſtillos per-forabit. Perſpicuum eſt autem inutiles eos tum denique reddi, cũ perforati fuerint, quemadmodũtantea q; hoc accidat, etiam ſi multum tempus interceſſerit, non inutiles eſſe. f5 De Pacſtillorum Hcilliticorum C gnpoſetione. G R 95S Iue ſcilliticos, ſiue ſcillinos, quisappellare velit confectos è ſcilla paſtillos, rotulas ue, aut 11 5

nihi

104

In clibano,no in furno co(bus, ita g-Græcus codexratio poſtulat c Gale. inlib. I. de alim.fac. prgferat 7coſunntur ſubclibano ge,in furno c. ſietid ibs inter-pres errarit.