LIBER PRIMVS 107

Aquis etiam morbis, vt torminibus, ventriculo debili, aquæ inter cutem,& id genus alijs; ſegnſusopitulantur, quos in primis ſanare theriaca non promittit. Ad hæc eſter aticum petroſelinum ama.ram etiam plus theriacam facit, præſertim cum recens adhuc imponitur: nam vt actimoniia, ſic amaritudine, hoc alia ſuperat. Reſinam poſtea Ferebinthinam addit, quãneſcio cur Andromachusomiſſa Chia Libycam eſſe voluerit, Chiam nanque penè omnes meliorem iudicarunt. Quanlaudo& Libycam ſi hona ſit: ſed proculdubio bona ſemper non eſt, quemadmodum quæ e Chioꝰvenit. Naſcitur quoque& in Ponio,& in alijs aliquot locis optima terebinthina: verum chia reli-quas& odore& ſapore vincit. Retulit ſubinde inter componentia theriacam AndromachusZ ingiberem,& Pentaphylum hoc eſt quinquefolium herbam, quæ duo fraudem non admittũt,&ab omnibus cognoſcuntur. Meminit ab his polij quod omnibus cognitũ, nec ſimile ſibi quo adul-terari poſſit quicquàm habens. Deinde Chamæpityos, de qua illud tantum referam, multis in lo-cis& odore& ſapore præſtantiorem chamæpityn gigni, q; in Creta: nobis enim inde affertur, eaq;

. omnes qui Cæſari antidotos conficiunt, vtuntur. Romæ ſiquidẽ in ſuburbanis prædijs,& chamæ-pityn& chamædryn repperi multo plus redolentes q; Creta aduectas, ſi tamen continuis imbri-bus obrutæ non fuerint. Illud hoc loco non ignorare nos conuenit, cum Creta nobis herbæ afferun-

B tur chartisobuolutæ, in quibus earum nomè ſcriptum eſt, quædam inuolucra ſolummodo incluſæherber nomen inſcriptum habere: quædam vero præter herbæ nomen cãpeſtris quoqʒ vocabulumadditum continere: ac campeſtres quidem generoſiores inuenies, etiam ſi in planis locis herbæ

fermè omnes imbecilliores proueniant. Manifeſtum inſuper eſt S tyracem qui in calamis e Pam-

philia apportatur Andromachum pręcipere. Pauciſſimus autem illie ſtyrax naſcitur: tantumq; ab

hoc vulgari diſtar, quantum vino quod in tabernis venditur falernum. Acci pere vero ſtyracemoportet maxime pallidum, quem& odorem& ſaporem quoque vehementiſſimum habere per-ſpicuum eſt. Nardum ab hoc Andromachus commemorat, quemadmodum ĩpſe ſcribit ex Gal.

lia petitam, quam regionem orbis terrarum periti Celticam frequenterappellant. Tria nãque nul-

lo diſcrimine vnius gentis vocabula ſunt,& eos populos aliqui Gallatas, aliqui Gallos, quiqamCeltas nominant, ſed vſitatius apud eruditos Celtarum nomen legimus. De reliquis autem dein-

ceps ab Andromacho conſeriptis, partim alibi eſt a nobis in ſuperioribus libris diſputatum, velu-

ti de Lemnio ſigillo,& rubrica: nam terram potius ipſum quàm rubricam appellare conuenit. Eſt

enim Lemnia rubrica res alia quædam in Lemno naſcens, ad alios vſus apta non ad quos Lem-

nium ſigillum quod vocant. Sed de hoc quoque, ſicut etiam de reliquis nobis eſt in libris de ſim-

plici medicina diſceptatum: partim vero ſunt megicis omnibus cognita, nec fraudes vllas admit-

Ctunt: eorumqʒ non nulla ſunt in theriaca pedeſtri oratione conſcripta, dilucidius explicata, veluti

„ illud, Atqʒ atram lachrymam Nili quam ſpina remittit. Acaciam nanqʒ ex Ægyptia ſi pina collectãAndromachus ſignificat. Hoc loco vnum hoc præterire non poſſum. Vtuntur omnes ferè Thla-ſpi, quod è Creta affertur: at vbique naſcitur, colore inter luteum& flauum medium, figura rotun-dum, exiguum adeo vt multoties grano milij cedat. Melius eſt autem, e Cappadocia comportatũthlaſpi imponamus. Hoc ad nigredinem quam plurimum inclinat, figuramq; non exacte rotun-dam habet,& ante dictum magnitudine permultum ſuperat: atqʒ ab vno latere paruam quandamveluti comprefſionem præ ſe fert, vnde& nomen obtinuit. Prouenit autem vt hoc ſic& illud inCappadocia quam plurimum. Ideoqʒ non abſolute quod inde aſportatur optimum cẽſendum elt.ded quod peculiariter in Sauro naſcitur: nec Cretico, nec paſſim naſcenti, limile. Si quid adhucaliud ſupereſt, quod minus dilucide ſitab Andromacho patre elegiaco verſu dictum, planum fiettheriacam legentibus ab eius filio ſoluta oratione deſcriptam. Quod enim ille Cecropium mel ob- 0ſcurius a ppellat, hic Atticum aperte nominat. Centaurion ille nulla adhibita diſtinctione in carmi- 1ne pronunciab hic in proſa tenue apponit, eo ꝙ aliud quoq; centaurium extet craſſum appellatum. 0Idem& in ariſtolochia fecit, cum præter tenuem ariſtolochiam, alia quoq;ʒ reperiatur quæ craſſamradicem habeat:& rurſus tertia, quæ rotundam. a

D De Compoſitione Theriaca-. f Cb. ne.D. Cum eſt à nobis& ſu pra eum qui theriacam commiſcentibus animum ſemel intenderit, nõ

iterum neq; tertio id facientem videat opus eſſe: At optimas quocunque in genere medici

nas vt idem agnoſcat non ſemeb his, aut ter, ſed multoties,& ſæpe, quæ lingulis in locis optime pro-uenire feruntur, inſpexerit oportere. Nec ſatis hæc ſunt. Præcepta quoqʒ ad vſum earum pertinen-tia habere conueniti de quibus& ſi in ſuperioribus iam egimus, denuo tñ per capita de oĩbus dice-le tempeltiuum erit. Radices igitur medicinarum quæin vſum veniunt extenio cortice ſint oportebnon tugoſo:hoc. n. earũ maciem ſignificat. Fructus autem vnd cũ virgultis& germinibus& ca-licibus vegeti pluresq́zeſſe debent: item& quicquid ſemen includit, tegmina, cortices, inuolucra.Semina vero ſicut& radices vegeia ſint conuenit: quod ex eo quia tentũ corticẽ habeant conijcie-mus. Liquores& ſucci neqʒ diuturnitate arefacti ſint, neqʒ ſuas qualitates obſcuras habeant: has di-do quæ guſtu olfactuq; percipimus. Fructus aũt qui vnd cũ virgultis, ſolijs, calicibus, ac floribus, intheriaca mittuntur, ij ſunt ſcordij, nepitæ, marrubij, ſtœchadis, dictamni, polij, chamædryos, cha-

mæpityos, hyperici, centaureæ. Radices autem hæ, zingiberis, iridis, Thei, quinquefolij, coſti,

105 i Quinta Claſſis. OOOOO 1 nardi