Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
132r
JPEG-Download
 

714%

lem

SEC VN DVM Locos PIB IL 32

A aut venarum, aut neruorum, aut membranarum, aut cutis, autipſiusadeo cerebri. Itaque difficilli-

mum eſt affectũ cognoſcere locum, ſiue vnus, ſiue plures vno exiſtant, aut qui tandem hi ipſi extẽt.Nec verò affectionè inuenire promptum eſt, ſed& hoc exercitato homine indiget, qui tum per ra-tionis exercitium, tum per multã& aſſiduam affectionis ægrorũ inſpectionem, eã cognoſcat. Pro-prietates enim aliquæ quidem omnino dici non poſſunt, quædã vero ęgrę circa ægrotantia corporaoſtendi poſſunt, vtpote quæ tantum ijs qui eas ſæpe videruntcognitæ exiſtant. Non parum verò adaffectionis cognitionẽ faciunt quædam ex cauſis antegreſſis, quæ priuatim procatarcticæ id eſt an-tegreſſæ, medicis Græcis vocantur, velut cum manifeſtus ſenſus& offenſa ægros ardoris aut frigo-ris contigit:& facile ſanè eiuſmodi affectiones recentes ſanantur: probeq́;ʒ& rite ab eis initium ſum-pſerunt medici, qui præſidia ac auxilia morborum cum diſtinctionibus deſeripſerunt. Multa qui-dem igitur d vetuſtioribus pharmaca ſimplicia& compoſita ad huiuſmodi affectiones deſcripta

ſunt. Mihi verò etiam hic ſatis erit ex recentioribus apponere, qui ſanè tum ea, quæ veteres inuene-

re, conſcripſerunt, tum ipſi etiam alia quædam addiderunt. Equidem vniuerſum curationis ſcopũſingularum affectionum ratio nos docet:atverò materię facultates, experientia ipſa demonſtrat. Perhanc igitur auxiliorum copia progreſſu temporis augetur. Atque adeo nunc tempusadeſt ſermo-

B ni, propria auxilia iuxta ſingulas affectiones deſcribendi, initium ab ijs, quæ ſecundum qualitates

ſolas à naturali cuiuſque particulæ ſtatu diſceſſerunt, facturo. aQuæ Apollomius ad Capitis, propter Ardurem, Dolorem conſcripſit. 2

Apollonius igitur in primo de faciſè parabilibus ad capitis dolorẽ propter ardorem ſic ſeripſit:

Roſacco aſſiduè caput irrigato: aut lanam ſiue linteolũ roſaceo tingito& imponito. Aliud. Nar-

ciſſino vnguento ſimiliter vtitor. Aliud. Melino vnguẽto eodẽ modo vtitor. Aliud. Aut mori ſuc-

co per linteolum expreſſo, cum pari roſaceo vtitor. Aliud. Portulacæ folia tuſa, per ſe,& cũ polen-tæ flore, imponito. Aliud. Cupreſſum teneram tritã per ſe,& cum polentę flore, imponito. Aliud.

Solanum per ſe,& cũ polentæ flore, imponito. Aliud. Seſamum terito& roſaceo adſtillato: im-ponito. Aliud. Vitis folia cocta trita cum mulſa aqua imponito. Aliud. Folia ricini contuſa& inocto aquæ heminas coniecta ſub diuo per noctem exponito,& cum aqua caput perfundito:& poſthæc quæ ad huiuſcemodi affectum ſcripta ſunt, emplaſtri more apponito. Aliud. Conyææ odoręfaſciculum decem& ſex digitorum, in aquæ heminasocto coniectum ſub diuo per noctem expo-nito,& leniter aquam eflundito. Vtendũ& cibi ſubtractione,& ventris euacuatione, ſomnoq́;&quiete. M itanda autem maximè vinum, Sol.& balneum: amplius autem& fomènta, clamor, con-

Otentio omnisq;ʒ mentis perturbatio,& percuſſio. Atque ſ in loco bene perſpirabili& degendum.

Aal Capitis Dolorem ex Frigore.

Irino vnguento calido caput rigato: vtere etiam lanis ac linteolis in eo madefactis. Aliud. Lauri-

no vnguento ſimiliter vtere. Aliud. Farina cocta cum aqua mulſa vtitor. Aliud. Lauri ſolia te-nera ci irino vnguento trita capiti infunde. Aliud. Sampſucho cum vino trita aurt roſaceo ſimili-ter vtitor. Aliud. Cyperum tuſum adipe anſerino admiſto, capitiillinito. Aliud. Cornu cerui

exurito, eiusqz acetabulo vinum odoratũ dupla menſura admiſceto, terito ac illinito. Aliud. Con-

uenient& fomenta per ſpongias calida imbutas& expreſſas, maxime ſi lauri folia tenera in aquafuerint incocta, aut ſampſuchi aut cyperi: Etlanarum mollium pilei vnguento irino& vino rigati,capitiq;ʒ circumpoſiti. Item tegmina,& tepor,& ciborum ſubtractio, ac vetris euacuatio. Ampliusautem& ſomnus,& quies,& corporis tranquillitas ac lætitia. Mitanda verò ſimiliter, clamor, con-tentio, vini potus,& frigiditas. Hæc quidem auxilia aduerſus capitis dolorem ex ardore I& perftigerationeſ obortum Apollonius ſcripſit, Appellantautem ardorem, ex Sole æſtiuo circa caput fa-ctam perſeuerantẽ caliditatem. Oẽs. n. hoĩes in Sole æſtiuo diutius verſantes capite incaleſcunt nõt̃ omnibus ęqualiter caliditas permanet, ſed ſtatim quieſcit, quibuſdam etiam ante balnet: pleriſqʒvero poſt lotionem: quibuſcunq; autem permanſerit, affectionem capitis iam iuxta habitum ſolutudifficilem, non vero iuxta ſimplicẽ modo contactum habitumq́; ſolutufacilẽ, putantes, ardorẽ ap-pellant: hoc Græci a ντν, illud απν en dicunt. Aliqñ igitur ſola intemperies conliſtit, affe-ctione circa caput calidiore facta. Aliqñ vero etiam humor aut vaporũ multitudo ad ipſum caputdecurrit& maximè cum redundantia quædã humorũ, quã Eraſiſtrati ſectatores plethoran hoc eſtplenitudinẽ, vocant, in toto corpore obèrrat. Fit autẽ hæc quatuor humoribus ex æquo auctis, autetiam ſanguine ſolo. Nam cũ alius quiſpiã humor redundarit, velut eſt pituita,& flaua bilis, itemnigra, eiulmodi auctionẽ ſiue redundantiam, non plenitudinem, neque ſimpliciter multitudinem,ſed cum appoſitione pituitæ, aut bilis flauæ, aut nigræ, in corpore factam multitudinem dicunt.Cæterum eis qui exardore caput dolent, cutis tactui aridior ad primum contactum apparet, ocu-losqʒ rubros habent, frigidisq;ʒ tum perfuſionibus, tum illitionibus gaudent. Principio igitur re-pulſoria curatione vtendum eſt, ex refrigerantibus& adſtringentibus conſtante. Poſtea vero mi-tigatoria& concoctoria pharmaca ad repulſoria admiſcere oportet. Deinde etiam ex diſcuſſorijsquippiam addendũ, paulatim detractis pharmacis quæ repellunt. Optima ſunt auiẽ cẽſenda quætenuiũt partiũ ſubſtãtia prędita adhibent. Quapropter in principio quidẽ melius eſt roſaceo probè

*Al. unplap1 amarulentisEU.

„Al. dropto. i. ſubnutritun.Induobꝰ ant.coll. græcis le-git ur 14 leb1 5ble. alagd ieU70 Y ανgonbi ud.8 NTUM ceres hναι Y αlulv KO,lun fel ¹Oo. z. curatio autè inprincipio Jui-dem ambabusab eiſdem itremediſse ha-bent aut hæcomnia refigeratoriam facultatem, nontamen adſtrin

apparato q; frigidiſſimo caput perfundere, lang faſciculo orbẽ circũpoſito, juxta frõtem quidè bi gentem.

Quinta Claſſis. RRRRR iii ö piloſa