SEC VNDVM LOCOS ILIB. v. 163
A in vtraq; facultate immoderatis præ fertur. Hæc igitur ſufficienter mihi præfatus videor. Cæte-rum de affectionibus citra dolores deinceps narrabo. In dolore dentium citra gingiuarum inffam-mationem, aliquando in ipſo proprio dentium, veluti dixi, corpore, aliquando vero in neruo, dolo-rem fieri contingit. V ehementiſſimis igitur opus eſt medicamentis, ſiue quis repellere, ſiue diſcu-tere velit doloris cauſam, ſiue humor ſit, ſiue flatus ventoſus. Et propterea ſanè pleraqʒ ipſorum exacerrimo aceto præparantur. Adſcribam autem ex ordine quæ aliorum relatione nobis tradita
ſunt, initio ab ijs quæ Archigenes tradidit ſumpto. ö
5 Quæ Archig enes ad Dentium Dolores comſcripfit.
( Dolentes dentes colluant acri aceto calido cum galla. Aut halicacabi radice cum aceto& gal-la. Aut pinguibus tædis in aceto feruefactis. Aut myrti ramulis& galla cum pice in aceto tepe-factis. Aut hyoſcyami ſemine& folijs cum aceto. Aut cedria, vel propoli, vel nardo, vel ſolanoaut ſucco eius, vel cappari, vel alijs, vel myrti ramulis ſiue in aceto ſiue vini fæce calida feruefactis.Aut polij folijs, vel ipſa herba, vel agreſtis cucumeris radice, vel marrubio, ſingulis cum aceto, pi-pere,& nitro. Aut radice chamæleonis eodem modo. Aut hyſſopo, vel ſtaphide ſylueſtri, vel ru-ta cum vino. Aut pulegio cum aceto mulſo. Aut platani pilulas, vel roſas aridas, in vino albo ad
B tertias coquito:& vinum in fictili ſeruato, eoq́; aſſiduè dentes colluito. Eodem modo vtere penta-phili ſiue quinquefolij, quæab aliquibus eupatorium dicitur radice cocta ex vino, aut pulegij large cocti decocto. Aut cornu cerui in poſca coctum colluito. Aut braſſicæ cauliculos tres,& ſoreosij, in aceti ſextario vno ad tertias coquito,& colluito. Egregie verò facere fertur ranæ in aqua&aceto probè coctæ decoctum diutius ore retentum. Mirificè facit dens caninus vſtus& tritus, de-inde cum aceto coctus& ore retentus. Aut malicorio& galla aceto incoctis vtitor. Aut ſquiliaex aceio calido. Aut ſquillæ medullã in minutas partes diſſectam ſub libræ vnius pondere,& in aceti ſextarium iniectam, in vaſe fictili condito ac inueterari ſinito, vaſe in aſinino ſtercore ad dies xxxdefoſſo,& vtitor. Aut aſinino lacte colluito: hoc& eos qui mobiles ſunt corroborat. Aut halica-cabi corticis,& tæde in aceto extinctæ, decocto large incocto colluito. Aut cornu cerui in acido ga-ro incoctum colluito. Aut idem ex aceto colluito, Aut tithymalli radicem in vino ad dimidias co-ctam colluito. Aut hyoſcyami radicem aceto mulſo coctam colluito. Aut tædarum ramenta, mali-corium, alumen rotundum ſiue ſciſſum, in aceto ad tertias coquito, ac tepidum colluito. Aut hel-xines radicem in aceto ad tertias coctam in ore detineto: atque vbi os ſaliua refertum fuerit, eo aper-
to effluere ſinito. Aut allium& arundinem alexandrinam acerrimo aceto feruefactam colluito.
C Aut hyſſopum, aut thymum, aut origanum, per ſe& ſimul aceto cocta colluito. Aut pyrethrumcum hyſſopo,& colocynthidis medulla, ſimiliter in aceto coquito: liquoremqʒ ex eis longo tempo-ris ſpatio in ore contineto. Aut colocynthidem vino calido macerato,& diutiusore teneto: multamenim pituitam ducit& dolorem leuat. Aut aliorũ,& erucæ ſeminis, ac nitri decocto collue. Aut ra-nunculum in vino coquito,& præmundato prius dente colluito. Aut ſycamini hoc eſt mori, arbo-ris lac in vinum infunde, ſimulq; lanas ſuccidas in ipſum exprime, tepefac,& per lanas ſordidas ma-xillæ infunde: extrahit pituitam& dolorem tollit. In hisomnihus Archigenes catalogũ fecit phar-macorum incidendi, diſcutiendi, ac calefaciendi vi præditorum, rarò aliquid ex acerbis admiſcens,quale eſt ipſa galla. Porrò cum ſemel tantum ſolanum poſuerit, miratus ſum cur id admiſceri velit,cum nulla ratione iuuare poſſit, præterquãm ea, iuxta quam colica pharmaca proſunt, ſtupefacien-do videlicet doloris ſenſum. Quid igitur amplius parabilium Apollonij relationem faciam, cumparum ablit quin omnia comprehenderit Archigenes? Quandoquidẽ verò Apollonius ipſe qui-buſdam à ſe traditis teſtimonium præbet, tanquam eueſtigio ſedantibus dentium dolores, viſumetiam mihi eſt illa ipſa adſcribere ſecundum ipſius Apollonij verba, quæ hoc modo habent.
1 Adollonſſ, eugſtigio Dolores Hentium ſedat. 5 g
D C Alliorum nucleos v, thuris maſculi obolos ij, myrti ramulos lõgitudinis duorum palmorumduos, ex his folia decerpta per ſe terito, ſimiliter& alliũ& thus: deinde ſimul omnia in nouam ollã
conijcito,& aceti heminã j ſuperfundito:ac coquito f patula ex tæda agitãdo, donec ad dimidias re-digatur: atqʒ ita tepido vtitor. Oportet autẽ liquorẽ hunc in dolente parte ad multũſ tempus tenere,donec liquor ipſe conſumatur. Cõmodũ eſt& ante hoc balſami ſueci colluere, aut corticem imponere ſuper dolentem dentẽ: qui ſi nõ adſit, panacis ſucco contuſo, inde defluentẽ liquorẽ inſtillare.8 Pioſt pradicta, Archigenes remedia benforatorum Dentium cum dolore a5 G abſch. Aolore cunſeriglit in hiec verba.
Oblitionibus porro& epithematis eiuſmodi vtitor. C ory ægyptium reſina terebinthina I Heæt omiſe-exceptum obline, idemqʒ cauernæ inde. Aut compoſitionem ex duobus piperis generibus jnde„„nardino aut roſaceo diſſolutam,& maximè amygdalino: quin& inaurem eiuſdem partis inſtilla, 2 1ſummè facit. I Aut gallam læuigatã, aut lycio, aut reſina terebinthina exceptam, obline præpur- 955gato dente. Aut pulegij comam tritam denti indito. Cæterum in maxim is dentium doloribus ſum- e
a 5. 8. 5 5 8 cio exceptumme facit hoc: Anguis fenectam exurito,& cum oleo ad mellis ſolidi ſpiſſitudinem redigito, ac den- anern 4. 5 155
tem præpurgatum ex eo integito, onmiaq;ʒ circunſita oblinito, itemq́; cauernis indito. Aut ſene- ant obline, prcdam anguis non vſtam dentibus apprimito,& excident. Aut vermes terrenos toſtos cauernæ fin gato dete.Quinta Claſlis. i F præmundatæ