In antiquiſſumis col. græ-cis hoc in locoadduntur hærnerba, ole0.*NPO. p?eg, l. Qhus ebo medi.camnentis Man440 ap hot has. utHic incipiat 2put nous, aq.hac ſit veluti
inſeriptio.
DE COMPOS. PHARMA C.
Sic etiam galla fortiſſime adſtringẽs, contrariam vim habet ſuillo ac anſerino adipi. Quin& de- E
inceps ab eo ſeripta, planeq́j omnia quorum mentionem facit, eandem confuſionem perturbatiordinis habent. Præſtabat autem, velut ſemel alicubi in ſermone apponendo dixit, Hoc etiam adnomas facit. eodem modo etiam alia diſtinxiſſe, vt adſcriberet videlicet, Hoc quidem infantibusac pueris conuenit, hoc vero perfectis:& hoc incipientibus aut moderatis aphthis, hoc autem vi-gentibus& fortibus: maxime vero omnium, aut inflammatis& calidis, aut magis frigidioribus:& ex inflammatis, hoc quidem rubicundioribus, hoc vero flauioribus: aliæ enim ex ſanguine, aliæex flaua bile inflammationem habent: quemadmodum illæ rurſus non inflammatæ pituitoſæ intotum eiſtunt:quemadmodũ aliquæ ex inueteratis, humoris atræ bilis malignitatem acquirunt.
Cognoſcentur hæ omnes facile viſu ſimul& tactu. Viſu quidem ex coloribus, quemadmodumetiam nunc dictum eſt:rubicundiores enim ſanguineum humorem præualere oſtendunt: flauio-res autem amaram bilem: quemadmodum rurſus albeſcentes pituitoliorem, liueſcentes& nigre-ſcentes, atrer bilis ſuccum. Qui enim hæc rite diſcreuerit, noueritq; amplius ſingulorum ſimpli-cium pharmacorum facultatem, quemadmodum in libris de ipſis à mè ſcriptũ elt, is in vnaquaqʒaphthæ ſpecie, tum ſimplicibus, tum compoſitis vti ſcietʒ velut am ſæpe eſt prædictum. Conſide-
rabitautem ſimul& corporum naturas, num molles ſint& humidæ, velut in pueris, eunuchis R
mulierculis: an duræ& aridæ, velut in piſcatoribus, ac nautis,& venatoribus: atq; agricolis. For-tioribus enim corporibus fortiora adhibebis pharmaca, debilioribus molliora. f Ego porrò infantibus quibus nutrices cibum mandunt, lentem cum modico pane& medulla cerui, aut vituli,præbeo. Admiſceo etiam cibis, ex malis cotoneis atqʒalijs quæ adſtringunt, velut Romæ ceſtianaappellata. Quin& ex pyris addo, ſorbisq; ac meſpilis,& cornis. Quandoqʒ etiam de lactuca,& ſe-ride, ac ſolano,& portulaca, in cibos qui manduntur permiſceo, ſi aphtha fuerit inflammata. Quodſi non adhuc quid mandi queat, nutricem eiuſmodi victu alo, ei que ſimul bonam concoctionemproſpicio. Veruntamen etiam infantes pharmacis illino, ſi quidem ſubrubras videro aphthas, inprincipio quidẽ ijs quæ moderatiſſime adſtringuntac frigefaciunt: deinde vero ijs quæ citra mor-dacitatem diſcutiunt. Si vero ſubflauas videro, ijſdem quidem vtor, ſed magis refrigerantibus. Sivero pituitoſiores, adſtringentibus. Si nigreſcentes, diſcuſſorijs generoſioribus. Cæterum in majoribus pueris, eiuſdem generis facultatibus pharmacorum vtor, auctis tantum viribus ipſorum.Quemadmodum ſanè etiam in perſectis& duris corporibus, ſingulis relatis facultatibus fortiſſi-mis vtor. Placebatautem mihi in his per omnia miſios vſus cum vino adſtringente, quod tum in-
tendit, tum remittit vim ſuam, prou: magis aut minus vinum fuerit adſtringens,& prout craſſius G
aut liquidius efficitur pharmacum ex milyos ac vini miſtura. Quod ſi ſordida appareat aphtha,aul cum vino mulſo tero. lis vero qui ſortioribus quàm miſy eſt, pharmacis opus habent, æru-go ſimiliter cum vino& vino mulſo vtilis exiſtit. Illinendæ autem ſunt ex his pharmacis affectæoris partes. Commodum eſt etiam pharmacum ad hanc rem, chalcitis oleo trita. Atqʒ hæc quidẽefficaciora. Moderata vero& maxime ad incipientes affectiones omphacium cum vino,& vinomulſo. S imiliter etiam rhus. In pueris ſufficit roſarum flos,& ipſeæ roſe ſiccæ,& collutiones mo-derate adſtringentes, pro ætatis& naturæ eiuſmodi corporum ratione. Et in ſumma moderatæaphthę maxinie in teneris corporibus moderatis pharmacis opus habent: fortes vero& maxime induris corporibus, fortioribus curantur. Fortia pharmaca dico, tum quę fortiter adſtringunt tumquæ mordent: ſicut ſanꝭ moderata, quæ haud omnino quidem mordent, parum autẽ adſtringunt.
Fiunt porrò etiam in his, velut in alijs priusdictum eſt affectionibus, compoſita medicamenta,& ſæpe etiam ex contrarijs, quale eſt quod ex oleo& chalcitide conſtat. Ipſum! equidem oleumper ſe infeſtiſimum eſt aphthæ affectuivelut etiam chalcitis: quandoquidem alterum quidẽ hu-mectat& ſordidum facit, mordet autem vehementer chalcitis: verum miſtura ipſorum vbi fuerit
moderata, optimum pharmacum efficit. Quemadmodum igitur ex cerato& ærugine, incarnans H
effici pharmacum oſtenſum eſt, cum tamen ambo incarnationi contraria exiſtant: eadem ra-tione ex oleo& chalcitide aptum medicamentum efficitur. Si vero in putredinem aph-tha vertatur& exulcerationes faciat, neque aphtham amplius affectionem nomina-re conuenit, neque pharmaca eiuſmodi affectiones curantia, inter ea quæ aph-this commoda ſunt, connumerare. Quemadmodum neque inter eryſi-pelata ſanantia, recte connumerantur ea quæ præclarè diſcutiunt li-uidas& duras partes, ex frigidiorum medicamentorũ adhibi-tione tales factas,& jam ad induratã in ſcirrhum affectio-nem ex eryſipelate delapſas. Profecto. n. qui eiuſ-modi ſcripturarum indiſeriminata incertitu-dine decepti, eryſipelatis calida& diſcuſſoria medicamenta, aphthis autemea quę putrefactis cõueniunt,adhibent, non parũ detri-menti inducunt.
A. 3fol. 24
640,1