Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
190r
JPEG-Download
 

S ECVYN DVM LOCOS LIB. VIII. 190

A etiam vbi ex ſtoraticis pharmacis quippiã in ipſum fuerit præterlapſum, maxime quæ atramen-tum ſutorium, aut tale quid, in ſe habẽt. Quod enim ex fructibus conſtat, ex comeſtili materia compoſitum eſt: verum atramentum ſutorium contrariæ penitus homini naturæ eſt: quemadmodumet mandragora. Fugienda itaqʒ ſunt hæe duo pharmaca ex chryſobalano& radicis mandragoræcortice compoſita: apponam et ipſorum compoſitionẽ. Et prioris quidem deſcriptio hæd eſt.Chryſobalani libram j, maſtiches chiæ libræ dimidium, corticis radicis mandragorę quadrantem:tuſa& cribrata excipe mentæ ſucco,& redige in catapotia. Da inde obolos tres cum aquæ frigidæcyathis tribus. Poſterioris autem dęſcri ptio hæc eſt. Maſtiches chiæ lib. i, tragacanthæ albæ lib.nam, corticis radicis mandragoræ ſextantem: tuſa& cribrata reponito. V ſu exigẽte dato eochlearium inſperſum aquæ frigidæ cyatho vni. Poſt præſcriptas cõfectiones Aſclepiades ſic ſcripſit.Ad voluuloſas ſtomachi ſubuerſiones. Coniectarit quiſpiam ipſum voluuloſas appellare fortes:quemadmodum enim in voluulis ſubuerſiones fiunt cum magna contentione& violentia, adeovt ſtercus etiam euomant, ſic ẽt alios vomitus concitatos quis appellare voluuloſos poſſit. Sequũ-tur autem huiuſmodi vomitus, vbi affectæ partes à medicatis ſeroſis humoribus magnopere fue-

e rint afflictæ: ſi vero etiam imbecilliores fuerint, duplicatur malum. Erit itaqʒ ob id cùrationis ſco-e g pus, vt ſimul ad affectas partes( odoratas qualitates opponamus, quales aromatum ſunt,& quorũ-dam ſeminum in ciborum vſum venientium, velut eſt aniſum, apium, daucus, cuminum,& ſeſeli.luxta hanc itaqʒ rationem Hippocrates in pleuriticis purgatiuum exhibens medicamentum, mi-foeeri aliquid ex his iuſſit ſic ſeribens: Si vero ſub ſepto tranſuerſo ſit dolor,& ad clauiculam non.de Rat vic,ſe extendat, mollire ventrem oportet veratro nigro, aut peplio: ad veratrum quidem dauco, aut ſe- 7955 5ſelide, aut cumino, aut aniſo, aut alio quopiam odorato addito. Apparet enim qudòd in his miſcen-dis maximeodorem ipſorum reſ piciat, quo medicamentariam vim, quæ hominis naturæ contra-ria eſt, mitiget& obtundat: quemadmodum enim graueolentia omnia ſtomachum ſubuertere ſo-lent, ſic odorata corroborare.& i vero vltra hoc etiam in ciborum vſum veniant, multipliciter auxi-liantur ſtomacho ob vitiatos ſeroſos humores ſubuerſo. Atque iuxta hanc ratiocinationem au-tor propoſiti pharmaci aniſum& apium admiſcuit: abſinthium vero propterea à natura vimhabet extergendi, ac repurgandi,& ſubducendi vitiatos ſtomachi humores, amplius que denſat& cõſtringit ac robur addit parti affectæ. Cinnamomum autem addidit, vt quodomnibus fœtidis& putredinoſis ſeroſis humoribus ſe opponat iuxta vtranque facultatem ſuam, alteratiuam& di- gſcuſſoriam: paruam enim ex odore ſuo exhibet vtilitatem omnibus mais affectionibus. Opij lH, AlC vero parum pharmaco immiſcuit, ſenſum ſtomachi hebetare volens: qua ratione etiam cœliacis ber, nhipſum damus, vt quod profundum quendam ſoporem inducere poſſit. Quo vero vehementem Heis.opij frigiditatem compoſitor ipſe corrigeret, caſtorium ipſſ adiecit, oppoſitum ferme i pſi in facultate: eadem ratione etiam piper admiſtum eſt. De myrrha vero operępretium eſt ſcire, in quan-tum facultas ipſius eſt concoctoria humorum præter naturam& vitioſorum, in tantum conueniẽ-ter admiſcetur: in quantum autem medicamentaria eſt, non conuenienter: verum paucitas eiusad concoctionem quippiam confert, qualitatis autem peregrinitas non ap paret vtpote victa abodoratis. Ego itaque hoc pharmacum etiam ſine myrrha præparare conſueui, ad ſecuritatem per-ducere ſemper tentans vſum omnium pharmacorum, præſertim vbi in acuta febri tale quid exhi-betur. Cum igitur cinnamomum habeat hoc pharmacum,& ſemina calida vrinam cientia, ac pi-per,& præterea caſtorium, acopium, merito multis affectionibus commodum eſt, quandoquecum vino ſtomacho grato datum, quale protropum eſt: quandoque cum myrti baccarum deco-cto, velut in dyſentericis: aut cum aceio mulſo, velut in ſplenicis: in cholera vero& bilis vomituac effluxu, cum frigida, velut Aſclepiades ſcripſit, ſed addito diſcrimine, ſi ſiticuloſior eſt nuncquaàm antea, aut nauſeæ calidæ ſenſus circa os ventris ipſi contingat, aut frigidam bibere ſanus con-D ſueuit. Ego ſane hoc medicamentum ad ſecuriorem vſum perduxi, myrrham que dimiſi,& pipe-ris quantitatem auxi. Cum vero plurimum cinnamomum accipiat, neceſſarium nobis eſt vbi cin-namomo caremus, caſiam optimam conijciamus, aut plus quàm duplo cinnamomi pondere, aut

le. fu. omnino non minus. Cæterum commenſuratio ac apponderatio pharmacorum quę ipſum cõ-5 8 ſtituũt, ab Aſclepiade his verbis proditur. C Ad Foluuloſas Stumachi ſuluenſtiones Paftillus Ama-

æonum. Facit ad Iuflatos, Ardurem Homachhi,& Vomeutes cibum. Facit&. ad Internas fectioues. Se-minis apij drachmas ſex, aniſi drachmas ſe v abſinthij drachmas quatuor, piperis drachmas duas,muyrrhæ drachmas duas, cinnamomi drachmas ſex, opij drachmas duas, caſtorij drachmas duas.Cum aqua paſtillos formato,& ſummum drachmam vnam dato, ſtomachicis cum protropi dilu-ti cyathis tribus: cholericis& vomentibus cibum, cum frigida: cœliacis& dyſentericis cum bac-carum myrti decocto: ſpleniticis cum aceti mulſi cyath. ij. Aliud pharmacum deinceps ſcripſitAſclepiades, non ſolum ad voluuloſas ſtomachi ſubuerſiones ipſum conuenire promirtens, ſed& ad intenſos ſingultus,& ſtomachicos, qui ardorem, hoc eſt multam caliditatem percipiunt. Di-ctum autem iam ſæpe à me eſt impoſſibile eſſe inuenire pharmacum ad multas affectiones opti-mum: inuenitur enim in vnaquaque ipſarum id, quod proprie ipſis deſtinatum eſt præſtantiuseſſe. Verum ůs qui vnum pharmacum ad multos affectus habere volunt, etiam horum pręparatio5 f ac