Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
230v
JPEG-Download
 

DE COMPOS. ME DIC.

ex oleo& cera duntaxat componimus. Hic vero experientiæ quoque vtilitas eſt. quæ de coniectu Era noſtra decernat. Potes enim vbi triplicatam ceram terebinthinæ commiſcueris intelligere; em-plaſtri ne ſpiſſitudinem iam medicamentum acceperit: an adhuc ſiccius ſit ac co pioſiorem inſu-per reſinam deſideret. Quapropter vbi hunc in modum experienti tibi; mediocriter habere viſum 4fuerit, miſcebis tune medicamento, quod confieis, duodecimam partem euphorbij. Atſi- ignores 44. 1%an euphorbium exacꝭe ſit calidum, an non nihil à tali diſcedat, poſt confectionem linteo paululum 5illius meclicamenti illitum tuæ ipſius tibiæ vel cubito horis aliquot imponito: poſtea ſi modice ca-lefacere deprehendis, hene temperatum eſſe medicamentum arbitraberis. Quòd ſi vel nullum ſenſilem calorem dat, vel iuſto feruentiorem, integrum eſt aut pharmacum remittere, aut intendere: remittere quidem miſtura cerati, intendere appoſito euphorbio. Atqui ſi Propolim pinguem ha-beas, eam omnibus reſinis aptiorem fore tibi intelligito, vt quæ vaporoſam ſpiritus craſſitiem, hu-moresqʒ ſuperfluos elicere, ac ex alto foras ductitare, ſuapte queat natura. Siquidem reſinæ cumcera, emplaſtri ſpiſſitudinis gratia, non tanquam curationis conſilio, aſſumuntur, propolis autemcurationis ipſius ſcopo continetur. Atq; hac aliquando ſola, vt dixi, recenti, quantum ad humidita-tem attinet: vſus ſum in agricola quodam duro corpore: ac mirum eſt, quomodo ſola aduſqʒ finemadhibita adiuuerit, adeo vt nullius pharmaci præterea venerit neceſſitas. Alteri qui puncturam Eprofundiorem haberet, tithymalli cuiuſdam exiguum quid liquoris admiſcui. Mollioribus verocorporibus medicamẽtum tactu durius apparet, niſi olei miſtura vehemẽteri plſum mollias. Quin& alia medicamenta omnia quæ neruorum vulneribus adhibentur, liquida& mollia eſſe conue-nit. Mollitiem igitur quoduisoleum conciliare, robur vero medicamẽti vetus oleuim tueri poteſt.Vt autem propolim in ago non nung aceommodaui, tanq; melius pharmacum ijs quæ tum affuerant eligens, ita Fermeſtum rurſus in alid admoui medicamenti inopia, qm hoc quoque in altoflxa extrahere& diſcutere ſciebam. Quanto autem vetuſtius fermentum, tanto eſt præſtantius. Por10 huiuſmodi res non ſolum facile in agris reperiuntur, ſed etiam ſulphur viuum, quo non nunquãdal ſpumam& ipſo ſum vſus miſcens cum tetrapharmaco. Huic igitur& Aphrònitrum,& bereniciũt Litrũ,9 8& Aphrolitrum non lapidoſum ſed vere aphrolitrum, quod ſpumæ conſiſtentiam habet, adijciens

frequenter vſurpaui, non modo in agris aliorum penuria, ſed etiam præſentibus enumeratis me-dicamentis hoc nomine, vt animi ſenſum experientia explorarem, probaremq;: Ac vulneratus ta-lis rei ſolo vſu conualuit, fotus videlicet oleo. Hoc enim commune tibi eſto in omnibus medica-mentis, quæ hic dicuntur, neruorum vulneribus conducere. Iam vero& quod à medicis vocaturArſenicum, ab ijs autem, qui attice omnia volunt proferre, Arrhenicum, adiunxi tetrapharmaco,&quod animo conceperam, experientia volens pertentare: rurſus cum id non adeſſet, ſandaracham,vti vocant, ſicut calcem reſtinctam& viuam, ſotam& illotam, minus autẽ viuæ, plus reſtinctæ,&lus adhuc lotæ adieci. Cæterum de exacta cuiuſque componendæ quantitate paulo poſt dicemus,vbi hæc ſimplicia omnia, v ſusq́; ipſorum diſtinctiones, retulerimus. In hoc enim ſermone propterempiricos, qui ex periptoſi(id eſt incidentia ſeu caſu) plurima compoſitorum medicaminum in-uenta eſſe putant, viſum mihi eſt commemorare neruorum vulnera curandi rationem à me citracaſum repertam inde, ꝙ ſanationis ipſorum ſcopum,& ſimplicium pharmacorum facultates, co-— gnoſcerem. Etenim ex caſuvnum aliquod ſimplex medicamentum inuenitur, rationalis autẽ me-thodus plurima ſimul inuenit,& varias ipſorum cõpoſitiones. Qulæ igitur ex alto humores edu-cere digerereq;ʒ natura poſſunt, neruorum vulneribus ex vſu ſunt. Quandoquidem vero non nul-la caliditatem immoderatam, vel mordacem vehementer acrimoniam, vel acidam qualitatem, con-iunctas habent, alia ipſis pharmaca admiſceri ratio eſt, quæ prædictos exceſſus ſine virtutis offenſa 5temperare queant. t hoc fieri recte non poteſt, niſi cuiuſqʒ medicamenti non modo qualitatis ge-nus, ſed etiam quantitatem, in eo cognoſcas. Quædam nanq;, vt oſtendimus in cõmentario de Simplicibus medicamentis, in primo calefacientium ordine collocantur, à tem peratis paululum ab- Hſcedentia: alia in ſecundo, magis inde declinantia: alia tertio: non nulla quarto, quæ vrere iã queãt.Igitur pro vehementiæ virtutis cuiuſqʒ pharmaci proportione, miſcendorum facultas inuenitur, 0modo ſimplicium omnium temperamenta intelligas. Empiricorum hæreſis ſola genere conſimi-lia propter vniuſcuiuſque medicamenti naturæ ignorantiam miſcet:& qui hanc nouerunt, ſola ea-dem milſcent, quia exceſſus quantitatem certò non cognoſcunt. Quod itaque ipſe primum præ-paraui medicamentum, exm ultis eiuſdem generis compoſitum eit, quoniam non dum cuiuſquevirtutis quantitatem exacte pernoſcebam. Inieci etenim non nihil arſenici, ſulfuris, miſyos, calcislotæ& illotæ,& pompholygis, ſimiliter ſpodij, item ſquamæ æris, chalcitidis vſtæ lotæ& illotæ,ad hæc non vſtæ. Hæc igitur prius in aceto quàm acerrimo diebus multis, Sole æſtiuo, læuia red-didi. Quæ ſuperfundi his debebant, cera erat neceſſario,& mellis non nihil prius expurgati, re-5 ſinæ propemodum omnes, propolis, pix,& ladanum: li quida cyprinum, ſuſinum, o pobalſamum,amaracinum, gleucinum, cedrinum,& oleum ricininum& vetuſtum: ex ſingulis autem liquo-ribus, quos non mulio ante recenſui, paulum aliquid. Poſtremo alias aliud auferens experien-tiæ gratia, nihilo ſimpliciora ſingula, quibus in hunc diem vtor, inferiora eſſe animaduerti: ipſo-.rum autem ſymmetriæ mox ponentur. Itaque exaceto& liquoribus talia confeci, ceræ, reſinarum,propoleos,

0