Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
238r
JPEG-Download
 

PER GENERA LIB IIII. 238

A ſusq; apponito. Niſi. n. diutius cuti pharmacũ adhæſerit, nihil efficiet. Quòd& pleroſqʒ medicoslatuit, arbitrãtes, ſi ter die ſaniẽ ab vlcere deterſerint, melius ſe facturos ijs, qui bis idẽ faciũt: qui ve-ro ſemel ſoluũt. ab ipſis quoqʒ ægris tanq́; negligẽtes male audiũt. Coriuienit hic quoqʒ vos memi-e in pleriſqʒ noſtris cõmẽtarijs dictũ elt, qualitates videlicet oĩum vicinorũ corporũ mu-tuo in ſe quicq; agere, etſi alterum ipſorum mulio ſit validius: hac nanqʒ rõne ſpecie quodammodointer ſe ſimiles fiunt ſpatio tꝑis, tametſi permultũ differant: vbi aũt qualitas medicamenti curandocorpori ſimilis ſpecie fuerit, vtilitas maior ſequitur. His igitur rationibus, qui primus emplaſtroañ impoſito vti ſtatuit, laude dignus eſt:& nos ipſum ſequi multo magis decet, cũt quod rationę inuenit, experiẽtia cõprobatum cognouerimus. Nectemere triduo quoqʒ ipſum foueri, ſingulis vi-delicet ſolutionibus, præcipi t: nã, quia valẽs medicamentũ eſt, merito lenitionem deſiderat. Satiusigit eſt in vlceribus non ita malignis, cerã quadruplam vel quincuplã amborum ſimul metallico-rũ eſſe. Poſt hoc pharmact: aliud Aſclepiades deinceps tradidit, quod his conſtat. C Hruginispondo vncijs duabus, ſquamæ pondo vnchjs duabus, diphrygis pondo vncia, ceræ pondo libra, la-ricis pondo vncijs tribus. Hæc rurſus ſymmetria ſimpliciũ medicamẽtorum eadem eſt, ꝗᷓ ſuperio-

ris, ſolo diphryge ſuperãs: alia certe oĩa priorũ duplicata ſunt. In illa. n. ſeriptura æruginis& ſqua-

B mæ, vtriuſqʒ pondo vnciã adiiciebat, ceręmodum ambabus triplo maiorem: ſiquidemoẽs vncias,ſex eius admiſcendas cenſuit, reſinæ vero ſemunciã, ſupra vtriuſqʒ metallici portionem. Secundaſeriptura, illius quide, loco vncię& ſemiſſis, tres imponèdas iubet: metallicorũ vero pro vna vnciaſingulorũ duas, ceræ libram, cũ in priore ſeriptura ſelibrã immittat. Clarũ itaqʒ eſt diphryges ſoli-in ſecunda eũ appoſuiſſe. Ac ſi vnciã ipſius immittendam alijs duplicatis præcipit, modo ſimpli-cibus vniuerſis in priore ſcriptura miſtis diphrygis ſemunciã addideris, tale medicamenti cõfectu-rã habiturus es:& quamæ pondo vnciã, æruginis põdo vnciã, ceræ ſelibrã, reſinæ laricis pondo vn-ciã s, diphrygis ſemunciã. Eadẽ oĩno& hac eſt priori, ſi diphryges excipias, quod tam moderatũeſt pharmacũ, vt ẽt ſolũ inſperſum vlceribus, quæ cicatricẽ difficulter admittunt, medeat᷑: ſimiliter

& æs cõbuſtum. Valentior aũt longe ærugo, vt vel ſordida admodũ& humida curandi terminosexceſſerit, ſi ſolã eam inſpergas, exedit. n.& mordet inſigniter. Porrò in chironijs vlceribus, alijsmiſta pharmacis tantum de vehementia quidem virtutis ſuæ remittit, auget aũt illorum, vt cõpoſi-tũ ex omnibus pharmacum fiat præſtantiſſimũſ. Qua vero rõne prædictis medicaminibus ærugomiſta fuerit hac& viua cab, exigua proportione aliorũ multis a quibuſdã adiecta. Extincta me-diocre eſt pharmacũ, elota prorſus leue,& mordacitatis expers. Hoc igitur emplaſtrũ exẽpli gra-

G tia adſcripſi, ꝙ; iuuenes in particularibus exerceri velim, nec vniuerſalibus ſolis eſſe contentos.Rurſus autem reuocato ad initium ſermone ad Andromachi medicamenta digrediar.

N De ſeriptas ab Andlromacihho E. anplaſcris ad i, lcera Maligna. CAP. 5.

3 A Pponã igitur cauſa exempli, quæ ex cõpoſitis medicamentis ad cacoethe vlcera conuenireIL vſu probata ſunt, ab iis exorſus, quæ ſcripſit Andromachus: quẽ nõ iniuria queas accuſare,ꝙ citra diſtinctionem pharmaca tradiderit. Hac. n. omiſſa permultos medicos male ipſis vti cõtin-git, ideoq; non nunq; ſcopum mirifice adſequi, interim ab illo errare, permultũ delabentes. Cumigitur par eſſet, vt ipſe diceret, Hoc ipſum validiſſimũ eſt, ab hoc rurſus aliud moderatiſſimũ, hocvero imbecilliſſimũ ille oĩa ſubinde ſcri pſit nulla diſtinctiõe appoſita. Auſpicatur igitur ea ipſahoc titulo: Cicarricem inducentia. Mox ita ſubdit: Cadmiæ toſtæ pondo librã, chalcitidis vſtæpõdo librã, ceræ pondo libras quatuor, reſing aridę põdo libras ij, myrtei pondo libras iij: vinumaridis miſcetur. Ab his vero deince ps in hunc modũ ſcribit ad verbũ: Medicamentum e Lada

uo. Et ſymmetria appoſita, iterũ deinceps ait: Aliter ut CAlcimion. Deinde hic quoqʒ fymmetriisexpoſitis infert inquiens. Pharmacum ex Hordleo. Poſt huius cõ poſitionẽ in hanc ſententiã iterum

ſcribit. Aliud Cicatricem iuduceus. R eſinæ ſiccæ denariũ pondo octodecim, diphrygis dena

D rium pondo quatuor, ſpumæ argenti denariũ pondo ſedecim, ceræ denarium pondo x oleĩ eyathũ

& dimidium. vt hoc ſit ei medicamẽtum ab initio ſextum. His ſubiungit iterum alia ſex, vnicuiqʒpræponens, Aliud, volens nimirũ cicatricem inducens nos inaudire. Quinqʒigitur ſunt epulo-tica, quibus vti mos eſt, nec malignis, nec ęgre cicatricẽ ducẽtibus, idoneis. S extũ ad vlcera quidemdyſepulota, id eſt q cicatricem difficulter recipiunt, non i iam ad cacoethe, ꝗᷓ nobis maligna dicuntur, valet. Reliqua vero ſex adiecta malignis proſunt, virtute ĩuicẽ diuerſa: Quibusalterutrũt opor-tebat, nẽpe vel rationalem ac methodicam diſciplinam conficiendo, adſcripſiſſe in eorum vehemẽ-tia differentiam, tanquam nobis intellecturis ad maligniora vlcera valentioribus vtendum reme-diis, ad mediocria imbecillioribus: Vel Empiricorum more poſuiſſe, quædam horum medicami-num phagedænicis, in ſummaq;ʒ exeſis ac paſtis, eſſe vtilia, quædam cauis, quædam vehemẽter ſordidis:ijs vero, qui phlegmonodem ſimul aut ſcirrhoſum affectum habent, aut labra vlceris dura,vel prætumida, velnigra, vel alterius cuiuſquam coloris, ſingulis propria: Horum autem nihilille effecit. Poſtea ſex facultates cicatricem inducendi ordine retulit, quarum ego compoſitio-nem cum proprijs diſtinctionibus narraturus ſum. Primum itaque ab eo ſcriptum, quod ta-men a principio ſeptimum eſt, ſatis validum, vt quod æquale habeat pondus æruginis& ſquamæ:remiſitautem minuit que vim ipſius ceræ miſtura, quæ octo partes vtriuſque ſingillatim, qua-

8 ſuor