i a. b. Incipit vocn!)ularimit

Oftlnis intcllcctiua noticia denouo nobis acquiritur per aliquid prius notum. vt conclufio fciturper premiffas prcmiffo vcro nofcuntur per dignitates quo fcienciarum principia nominantur prin-cipia ucro cognofcimus inquantum tcrminos generales nichif autem el't generalius et fimpliciusente propter quod ut dicit auicenna cns eft quod primo occurrit intellectui. § Intcllectus autem5 nol'tcr nicliil intolligit nifi cxfantafiatis et fcnfatis vndo et intelligit cns commune non nifipoftquam ymaginacio et fenfus apprehcndit ens aliquod fingularo § Adtamen vniuerfale eft illudquod intelligitur et fingulare quod fentitur. fingularium enim nec fcicncia nec diflinicio poteftcffe. cognofcitur igitur vniuerfale perintcllectum poftquam notum eft eiuf fingulare perfenfumfecundum naturam Itaque deficiento fenfu deficit fcicncia que eft fecunduni illum fenfum. § No-10 fcitur autem vniuerfale perintcllectum duobus modis ucl quo ad quid nominis ucl quo ad quidrei. Quid roi cognofcitur. per oius principia effencialia prius nota. Quid nominis autem nofciturcum approlienditur quid fignificatur pernomen dum fcilicet fignificatum diccionis innoteffitintellectui. exeo quod in aliquo eiuf fingulari demonftratur adfenfum et ifto modo quid nominisin inquificionc cuiuflibet fcicncio prcfupponitur et fumitur aprecedcntc noticia lcnfitiua. propter15 quod ncccoffarium eft doctoribus pucrorum et difcipulis inftrueiulis ut inftruantur primo infigni-ficatis diccionum. et prius infignificatis limplicium diccionum. quam orationum quia fimpliciaconpofitis funt priora et fic patet quod in ordine doctrine et difcipline opportet primo cogno-fcere quid inportatur per nomen cuiuflibet fiinplicis diccionis § Eft autem liomini delideriumnaturale nolfe fe ipl'um. vndo magis appotit nofcere partes integrales et effenciales intrinfecas20 homini. quam res extra manentes propter quod et nos incipientes exponerc uocabola fimpliciaquo ad quid nominis ipl'orum ut res demonftrari poflunt adfenfum et vlgarifari lingua matcrnadicimus §

14 fumitur] in der Handschrift luTnitur

16 prius] pmo

2