De Commodato & Precario.

49

%. IX. Caeterum sine dubio , Ut in aliisContractibus, ita quoque in commodato sub-sistunt pacta culpas casusque fortuiti praesta»tionem concernentia; potest enim unusquis-que ast casus fortuitos se obligare. L. 5. f.ult.ff. Commodati. L. 23 .ff. de R. I. Ubi qui-dem simplici casuum fortuitorum receptioneetiam casus insolitos contineri, plerique sta-tuunt, Carpzov. d. C. 26. des. 8- Bachov. Vol.

1 . Disp. 29. thes. 6 . Iit. H. Praestat tamen etiaminsolitorum casuum expresse facere mentio-nem , ne postea disputandi ansa remaneat, anad hos teneatur , non enim teneri statuuntLublerus, Tr. de Incend. Gap. 2. num. 131. Se-bastian. Medices de Cafib. fortuit. P. 1. qu. 15.num. 2. Quinam vero sint casus insoliti & in-solitissimi , vid. apud Menoch. de A. ss.

Lib. 2. Cas. 80. num. 8-

§. X. Si res commodato detur ad usumvix brevi tempore absolvendum > vel ad an-nos aliquot, intra quod tempus facile cor-rumpi vel deteriorari possit, tunc ne posteam restitutione super qualitate rei commoda-to data lis esse possit, praestat ab initio com-modato certam adjicere astimationem , cumprotestatione tamen, se eam non alio fineadjecisse, quam ut postea constare postit, anres seque bona restituatur, ne alio qui oblige-tur ad periculum, L.i. jf. 1. ff. de JEflim. a£t.Imo ipse commodatarius protestari debet, feob adjectam aestimationem nolle teneri de pe-riculo , quod alias sestimatio transferre solet.Licet hae protestationes tunc praecipue neces-sariae, si versemur in contractu, ubi alias do-minium transferri solet, e. g. in dotis datio-ne. L. 10. pr.ff. de ssur. dot.

§.XI. Imo aliquando necessaria commo-danti cautela est, ut expresse paciscatur, dere non deteriorata reddenda. Quamvis enimcommodatarius vi contractus jam ad hoc obli-gatus censeri possit: non enim videtur remreddere , fi deteriorem reddat. L. 3. §. i.ff.Commod. Attamen si commodata in hunc usumres, ex qu0 non nisi deterioratio prsviden

poffit, non teneretur commodatarius. L. gr.

8d equum commodaverit ad locum remotio-rem , tunc si equus in itinere deterior factusme culpa commodatarii, hic liberatur, cumimputanda, quod in tam

uKÄ od>verit * Cmmod -

utne er b o pactum, ut cum equus facile exlonginquo itinere deterior reddi postit, com-modatarius hoc nomine obligetur Hoc ve-ro pactura, ut commodatarius pabulum sup-peditet equo, supervacuum est , cum ad hoc

Co iS ttactuS jam obli S etU1 '- L. 18. §. 2. ff.

^Orroct in eo cautus siteommo-

„„ r. nni^- rem commodandam laudet , vel,

li pnim destituta esset, asserat; quod

rinc se Eertioni habeat commodata-

I“ l ’ ? •^ P°stlact° damnum inde sentiat,redundabit boc in ^ ^^

mfm ff Cmmrnd £ ™ imteva -. ■* > , ,‘f ? lc 9 mv asa vitiosacommo-

da v, c, li ibi mfusuin vinum vel oleum cor-ruptum effusumve Bt, condemnandus eo no-mine est. Udle ergo erit, ut

. commodacmn^etenuiespondeatcommodans,

adesse ibi vasa, sibi de bonitate eörum nonconstare , sed commodatarium , an illis utiexpediat, circumspicere debere, quo ipsodamnum in commodatarium devolvetur, quisibi imputabit, quod non cautius inquisi-verit.

§. XIII. Imo nec dum fatis consultumcommodanti," si sibi in casum rei amiffie aesti-mationem restitui stipulatus fuerit, cum for-te ejus magis Interesse possit, ut rem ipsamrecipiat. Si enim re amissa commodatariuspraestiterit aestimationem, &res postea iterumreperta fuerit, erit illa commodatarii, qui li-tis aestimationem praestitit, L.$. st.i.ff. Com *mod. Conf. L. 'i. ff. Pro empt. adeo , ut ipsicompetat actio in rem utilis, etiam contraeum, cujus antea res fuit, ita, ut hic nonfacile audiendus , si aestimationem refunderevelit. L. Si culpa. 63. ff. de R. V. Et quam-vis in L. 17. f.fin.ff. Commod. alternativaactiocompetat commodatario, ut commodans, sirem receperit, aut illam, aut aestimationemreddat. Hoc tamen intelligendum, si com-modatarius contraria actione experiri malit;potuisset enim in rem agere. Gothofred. aid.L.ij. jf. fin. Ant. Fab. in Rational, d. f.fin.Pacto itaque sibi prospiciat commodans, ut,si re amissa, & aistimatione hoc nomine prae-stita , rem recuperandi occasio oriatur, illanon commodatario , sed commodanti refusaaestimatione reddatur.

§. XIV. Si duobus res commodata , utsinguli in solidum teneantur, pacto caverenecessum non videtur. L. 5. f.fin.ff. Commod.Res enim commodata, cum divisionem nonrecipiat, necessitas ipsa exigit, ut, cum inpartes rem non acceperint, in solidum obli-gentur , etiamsi hoc expresse non additum.Ancon. Fab. Rational, ad d. L. 5. f.fin. Here-des vero pro parte hereditaria tantum tenen-tur , nisi unus facultatem totius rei restituen-da habeat, & non faciat, L. ^.ff. h. t. vel exunius heredis facto agatur. L. 17. jf. 2 .ff. eod.Conf.Ferdin. Ar. de Mesa Lib. 2. Resolut, cap.38- n. 9. Addi ergo posset clausula , praeser-tim si re perempta ad aestimationem agendum,ut indistincte heredes in solidum obligentur ,de quo superius dictum.

§,XV. Formulam Obligationis super con-tractu commodati conscripti sequentem sub-jicere licet : Ich Sempronius vor mich, meineErben und Erbnehmen bekenne hiermit , daßjavo*lenus auff mein dienstliches Ansuchen mir heute da-to feine Kutsche nebst 4. schwartzbraunen Pferden ,welche er täglich vor ; oo.Rtblr. verknüpfen kön-nen , zu meiner vorhabenden Reise nach Straßburgohne einigen Entgeld gelehnet , und zu meinemGebrauch mitgegeben , maßen ich auch solcheKutsche überall unversehret , wie auch die ^.Pfer-de frisch und gesund von ihm empfangen. Gerededemnach , gelobe und verspreche hiemit bey meinenwahren Ehren und Treuen , auch bey Verpfändungmeiner Güter, soviel hierzu von nothen , daß ich dieseKutsche und Pferde auf der gantzen Reise nicht al-lein dergestalt in acht nehmen will , als Wenn es mei-ne eigene waren,sondern ich will auch allen höchstenFleiß zu ConserVirung derselben anzuwenden ver-bunden seyn. Solte auch durch Raub, Pfände*

G