70 Se&io II. Cap. V .'

tur, quanti intersit, sed quanta poena adjecta,L. 38. jf. 11. \ff. de V. 0 . jf. fin. I. eod. L.fin.ff.de Prcet.stipul. inde quoad poenam conventio-nalem observandum, an adjicienda obligatio-ni facti, vel speciei; an obligationi quantita-tis. Illo casu poenam quantamcunque adji-, cere fas est. L. Si ditium. 56. pr. jf. de Evict.Dispositio enim js. 21. I. de Aä. quod ultraquadruplum nulla poenalis actio extendatur;ad poenam legalem, non conventionalem per-tinet. Vinn. Comm. Infl. ad d. tf. Bachov. Vol.2. Difp. 23. th. 4. Ut. H. Donell. in Cod. adL,15. de Ufur. num, 2. & 5- Hoc casu vero nonmajor poena per conventionem contractui,adjici potest, quam quousque se legitima usu-rarum quantitas extendit, ne alloqui, perhanc poenalem stipulationem fraus fiat Legi-bus immodicas uluras prohibentibus L. Cumallegas.15. C. de Ufur. L. 13. tf.26.ff. de Act.empt. Berlich. P. r. Decis. 43. 11.7. Hartm,Pi-stor. Obfierv. 8. n. 1. Ex quo sequitur,in foroCanonico, supposita generali usurarum pro-hibitione, nec poenam adjectam subßstere indebito quantitatis, . Guttierez. Lib. 2. Canon.Qu. C.20. n. 1. Thesaur. Decis 98. ,1.4.

§. IIX. Cum vero gravis concertatio fitDD. an prior obligatio novetur per poenamconventionalem; hoc est: an adjecta poena,altero promiffis non stante, prior obligatiosit sublata, ita ut tantum poenam conventampetere liceat? In qua quaestione tredecimDD. sententias numerat Alciat.w L. 115. vers.Quod fine dubio, ff. de V. O. Et quamvis omni-no verior eorum sit opinio, qui nullam hicnovationem agnoscunt, cum in stipulante poe-nam non sit animus discedendi a priori obli-gatione, sed eam potius confirmandi. L. 38.tf. 17. ff. de V. O. L. 115. jf. fin. ff. eod. L. 20.jf. i.ff. de Paä. quod post L.fin. C. de Novat.expeditum puto, ubi novatio, si non expres-sa, non praesumitur. Donell. add. L.n$. n.33. Frantzk. Exerc. 11. qu.g- Praestabit tamenlitium evitandarum causa addere, non novatumeffe hoc patto , sed & pcense & prioris debiti pe-titionem salvam esse debere creditori. Imosi inter esse poenam adjectam excedat, hoc, qua

DE CORREALI

§. X. Spectat quoque ad materiam stipu-lationis obligatio correalis, quippe quae perstipulationem constituitur, ubi pariter solen-nia illa, ex stipulatione dependentia, hodienon solent attendi. Interim DD. pro cau-tela observandum volunt, ut etiam hodieuterque correorum eodem,non diverso, tem-pore promittat, alioqui non esse correalemobligationem. Vid. Carpzov. P. 2. C. 18. des.ult. n. 5. Ego vero cautelam esse dicerem procreditore, si hoc non observetur: si enim aduobus stipuletur mille, & unus mihi hodiepromittat mille, alter crastino die eosdemmille thaleros, correi quidem non erunt, mi-hi tamen hoc ipso melius est consultum: bisenim stricto jure mihi debebunt mille, & unusex promissoribus conventus non potest ex-ceptionem divisionis, aliamque correis com-petentem opponere, sed simpliciter, quasi so-

pcenam excedit, peti posset, Johan. a Sand®Decis. Frisie. Lib. 3. tit. 9. des. ult.

§. IX. Non vero omittenda in prsescndmateria solennis ista stipulatio : dolum maluM .abfuturum. L. 19. pr. ff. fisud. solv. quae & dokmali clausula appellatur in L. 22. ff. de V. 0<Solebat enim doli clausula stipulationibussubjici. L.ng.ff. eod. L. 135. tf.fin. ff. dJ-pC#*correspondet Germanorum notissima for*mula: alles sonder arge Lift und Gefebrde , qu^clausula adeo promiscue contractibus adjici'tur, ut vix ullum offeratur instrumentum, inquo illa non reperiatur. An vero utilis ill acautela sit, an otiosa seu abundans, paucis vi*dendum. Et quidem in contractibus bon®fidei expeditum est, abundare illam clausuvlam, nec quidquam novi vel diversi juris eX r 'adjectione hujus clausu!® contrahentibus na-sci. Inest enim his contractibus ex fui natu-^ra prsestatio doli, ut sic speciali pacto non e * J 'geant. In contractibus vero stricti juris, ad*|jecta doli clausula, concedere quidem pol-Hsum, illam non mutare naturam contractus, fin tantum, ut ex contractu stricti juris fiatfbonae fidei, de quo vid. Speidel. in speculo fisusrid. Polit. Iit. G.sub. voc. Getreulich und obneGefifebrde , Unde nec a fidejussore adjecta, toi-jlit beneficium excussionis. Pruckmann. Vol> ,j2. Confil. 3. n. 23. &n. 133. licet dissentiat We-ifenbec. Confil. 14. num. 17. Non tamen ea pro- fpter otiosa est: nam si dolus in contractibonae fidei admissus, haeres in solidum tene-'tur,quia huic doli praestatio inest, per L. 152-.tf.^.ff. de R. fis. Quod si vero dolus in cosl jitractu stricti juris commissus, non tenebitur/haeres in solidum, nisi doli stipulatio adjectasarg. L. 12 [. tf. ult. ff. de V. 0 . L. 10. tf. fin. jj'de fifudic.solv. Non enim hic contractibus cVca stipulationem doli praestatio inest, per h'

7. tf. s.ff. de Dol. mal. Dn.Struv. Synt. J. ci fiExerc. 46. thes.fg. Pluribus de hac ciausul 3vid. Coler, de Proc. Exec. P. 1. cap. 10. w. 3 11 ’Magerus de Advocat, armat, c. 14. num. 34- Goed'deus de Contrah. Stipul. c. 8- Conci. 1, num- 2>Rudinger. Cent. 2. Obs. 37. Virgil. Pingizer*Qiiceft .38. num.si.feq.

OBLIGATIONE.

Ius deberet, solvere tenetur. Quamvis f?'tear, hodie tempus promissionis non adeo at'tendi, sed sufficere, si in uno Instrumento i e ,correos constituerint, cum stipulatio praect'dens hodie necessaria non fit, sed nudum p a 'ctum ejusdem censeatur efficaci».

§. XI. Hoc tamen adhuc hodie cave 11 ',dum, ne a pluribus conjunctim stipuler; $enim non correi, sed quisque promissoris?pro parte sua tantum obligatur. L. 2. tf. 4. /'de Eo , quod, certo loco. Et quamvis correi ^beneficium divisionis etiam pro parte tanttf? 1teneantur; hoc tamen interest, ut si a plu s *'bus conjunctim stipuler, neuter pro aiteujteneatur, etiamsi ille non sit solvendo,si tamen in promissione adderentur haec v^ba : Daß sie fampt und sonders mit ungetbtU*ter Hand vor die gefoderte 1000. Rtblr. baff*walten, und zwar einer vor alle , und alle vor

ßOt