(
Seft'io II. Cap. VII. De Obligatione Liierarum.
. tiara plene probare possit, recte asserit Paul.Gallerat. deRenunc. Tom. 3. ernt. 2. Renunc. 147.n. 4. Berlich. Part. 1. conci. 36 . n. 28- Dissentitquidem hic Carpzov. in Proc. Tit. 14. artic. 2.n. 72. ubi recognitionis renunciationem nul-lius effectus dicit eapropter, quod scripturaprivata sine recognitione non probet. Ve-rum, quis dubitaret, posse partes etiam adimperfectas probationes per pactum se adstrin*gere, dum convehtio sustifietur, ut unius te-stis etiam injurati testimonio in causa civilistetur, de quo Gallerat. d.l. Renunc. 148. Etquicquid tandem hic vel fraudis, vel salsitatissub esse posse fingant, imputet tamen sibi de-bitor, quod non aliter sibi cautum voluerit,utut sit deceptus, L. 9. 3. infin.ff. de P innor.
a£t. ut taceam salvam debitori reconventio-nem, qua alias altioris indaginis Exceptionesipsi deducere fas est. Carpz. Proc. Tit. 22. art.4. n. 44. Imo tale statutum, vel consuetudi-nem valere, ut privato instrumento plene cre-datur fine recognitione, concedit Coler, d.c. 1. n. 136. Scacc. de Judic. c. 11. n. 794. Ni-col. de Passer, de Script. priv. L.I. ( 1 4. n. 200.quidni ergo & pactum subsisteret?
§. XIII. Porro cum saspe instrumentumobligationis ad aliud se referat, juris vero ex-pediti sit, instrumentum referens sine relatonon probare, Auth. Si quis. C. de Edend.pf Nov.119. c. 3. Carpzov. Pros. Tit. 14. art. 5, n. 15.fiqq. Inde duplex resultat cautela: (1.) ut sinecessitas urgeat, quo in pbligatione alteriusinstrumenti mentio fiat, hoc totum inseratur:Quippe notum, si referens integra relati in-strumenti contenta contineat, non opus esse,ut relatum producatur, Berlich. P. 1. Conclus.43. n. 14. (2.) Ut Exceptioni productionis in-strumenti relati expresserenuncietur; Quodsienim h£ec clausiila instrumento addita: Undobgleich gegenwärtige Ftrschreibungfich auf einevorhergehende Berechnung beziehet, so soll dochmein Gläubiger künftig solche Berechnungzupro-duciren nicht verbunden , sondern vielmehr auchohne derselben Produktion executive zu klagenwohl befugt seyn , maffen ich zu solchem Endeder ExceptVn non produüi instrumenti relati ex-prefe renuncire. Nam & illa productio relatitantum in favorem debitoris inducta, cui,quin renunciare possit, nulla juris ratio re-fragatur.
§. XIV. Copias documentorum quodattinet, illas non producto originali probandivim non habere, constat L. 2. ff. de Fid. in -sirum. C. 1. X. eod. NCap. a Montalbano Tr.deExcept. art. 2. n. 5. Utilis ergo cautela, ut in-strumento obligationis inseratur, quod ct co-piae stari debeat; quod admitti potest, si sitcopia vidimata, de quo dictum Sett. 1 . c. 6.st. io. Alia enim copia tali casu non admittiposset, cum semper incertum, anhasc reverasit copia principalis obligationis. Unde pau-cis monendum, quomodo caute exemplifica-tio instrumenti facienda ? Et (1.) quidemexemplificatio fieri solet per Notarium, cuitanquam personse juratae hoc casu fides adhi-benda , Panorm. ad C. ult. de Fid. insirum. n. 2.Vel (2.) auctoritate judiciali conficienda co-pia; quod praxis ubique recepit, ut, origina-
libus Judici oblatis, petatur, copia vidimä^inde desumta, originale restitui, quales co-piae auctoritate Judicis ordinarii vidimata: et-iam 'in Camera fidem merentur. Blum. Prot>'Cameral. Tit. 63. n. 39. E contrario copia: 3Notario vidimatae non creditur. Blum. d.b-,[man. 37. \.; J;
§. XV. Utrobique tamen exigunt, >exemplificatio fiat citatis partibus, quaruflifilterest, seu illis ^ contra quos aliquando ex-emplum producendum. Mascard. de Prob. Vol■ ,1. Conci. 713. n. 12. Gonzalez. Tellez. adc. uU- ,de Fid. inftr. n. 2. Christineus Vol.'2. Dec. 78- jn. 6. Quod obtinet hoc effectu, quo copi 3plenam fidem faciat; alias enim, si citatio par-tium omissa, adhuc semiplene probabit. Dn<Brunnem. Proc. c. 19. n. 8. Conf. Ruland. &Commis ar. P. 2. L. 5. cap. 24. n. 11. Deinde;:requirunt, ut exemplificatio fiat cum iis dein 7notis, cyphris, & interlineaturis, ut ha:c in |originali deprehenduntur, de quo ut & ali 1 ' 5 !requisitis videri pluribus poterit Mascard. d-HConcis 12. Myns. Cent. 6. Obs. 73. - r
§. XVI. Hic obiter annectimus, majo-yris fidei gratia exemplificationem instrumenti,peti posse a Comite Palatino, cujus copias h occasu tanta auctoritas, ac si a Principe quodariImperii vidimata esset. Ita enim in Diploma-te Palatinatus nobis clementissime induito d. ,10. Aug. A. 1672. privilegii hujus verba con-cepta : Zu dem thun und geben wir auch offtgt'..dachten S. S. diese besondere Gnade und Freybeitidaß er von allerhand Privilegien und Freyheiten,Urkunden, Briefen und Schriften, wie die Nah'men haben mögen , da er von jemand derballersuchet wurde , ein oder mehr tranfumpt machetdieselbe vidimiren , und unterseinem aufgedruckt l \oder anhangenden Inßegel authentisuen solle > lV ', ,möge, welchen Transumpten und Vidimus enallenthalben in - und außerhalb Gerichts voltk°Jß'mener Glaube gegebtn werden soll , allerwaf 11als ob sie von einem Fürsten , Prälaten oder an*
dernStand des Reicbs, Land- oder Stadt-Gerich'
te vidimiret und autkentißret wären. Hoccasi*tamen a Comite Palatino originalia diligenterinspicienda, &qus Judici in exemplificatio^attendenda sunt, ipsi quoque observansnec tantum sigillo, sed & manu sua concor-dare copiam cum originali, attestari debebGeorg. Mund. a Rodach. 7 ra£t. de Com. Pal$’cap. 3. n. 330.
§. XVII. De chartee qualitate m instru-mento adhibend® dictum quidem superius S$'
1. cap. 6. st. 2. & 3. succurrit tamen adhucteX'tus ab hac materia non alienus in y
Bon. pof. fec. tabb. ubi hsec habentur verb a 'Charta appellatio b ad novam chartam refertum& ad deletitiamproinde & fi in Opistograß 0 ,quis testatus fit , bine peti potest bonorum poß e J.sio: Ex quo disquiri poterat, an idem in ob' 1 'gationibus literariis, ut inde agi possit, p f ^cedat? Et quidem de charta nova, quam isi 3 ^hic dicit Gothofred. in qua nunquam quid s csl *ptum, res dubio caret. Dedeletitia vero ^bitant, qualis illa sit. Gloss. ad diti. L. 4. c 3 ^esse putat, in qua antea quid conscriptum, %postea rasum, quod confirmat Brisson, de ^ 'sub voc. deletitia. Verum talis charta cum
qiF