Band 
[Supplementum. Volumina XIII et XIV.]
Seite
271
JPEG-Download
 

De phihßphia prinäpum .

L 7 I

Xjh »rpirare debet, ut =d »atunm ejua °L- klLL'E--

N». °5?N°M «r vices in rein- re. ÄMs VÄ exerces 0°°-

tQr üm tat ’- In principe itaque quem priva-bis *: Ur ’ s & delectari videt populus, inge-c 0t) ad Minora natum, adeo que throno innon incongrue praesumitur, auto-ast iae lic sensim evilescit.

soci ^O Sed ordinandi eas. Tota enim vitaiiüfjj nostra ordine constat, h. e. justa par-t ot te invicem respicientium connexione.^ tot ^ rt3 dentia politica ordinem spirat, hincl“i'in - ? u ^°dia vitse socialis eundem prsestat.

Igitur scientia quoque mera facultask onc, utpote qui exemplar est omnisso C j ® 0 r ja? & praxeos politi ere, ipseque^ustos'lirp etilt ^ nnmanse. Hinc ü princeps res maleünister exitus sequitur & turbataiuj^ a . nnperia. Varietas enim ordinis, in-Par l }t u t i ° n es quoque rerumpublicarum

, -vatj 0nr .. qnod quidem e. g. in

wi.- n ° moneta:, tributorum, religionis, i)

ratio qui omnem subjectorum sibi periti-am & industriam perspectam habere debet*ast ipse vel in navi vela vertere, puppim fle*ctere, funes allegare, remigio assidere, aut inpraslio terrestri hastam vibrare, tormenta ex-onerare, arietes aptare, qute omnia gregarius,ad ipsa nutuum momenta, expedit, ut sciat*necessum non est. Nec ideo musici fama ex-cluditur is, qui rythmum in concinnam can-tandi seriem redigit, aliorumque cantantiummodum dirigit, ipse interim naturali ad can-tum potentia destitutus. Tali igitur philoso-phia architectonica princeps instructus sitoportet, non ut ipse artibus manum applicet»sed ut artium peritis, in quocunque generesint, modum, formam, jus, privilegia, det, con-stituat, auferat, minuat, prout digna vel in-digna, utilia vel inutilia, juxta normam philo-sophiae sute perspexerit esse subjecta.

§. XIV. (II) Universalem. Officiumenim principis est universale. (1) Omniaenim sciente, volente & approbante principetransigi oportet, universali igitur cognitioneomnia comprehendi ab eo fas est. m) Acce-dit (2) pr^mflö,qu£esemperpfo principe est,veram hanc esse oportere. Princeps enimomnes debet continere in officio & omnes adfinem optimum dirigere, architectonico nimirumconfilio , inquit propria experientia edoctus se-

VgK°‘ lUi * iviunui enim ordinem m creatore reniff. RexAnglite Jacob. Dono Reg. L. 2.p. 62.r e homini convenit, ipsumque ordina- Quo pacto enim omnes corrigas (quod tuik^urrff ^ Un3anas excedit, omnemque intel- est officii) nisi omnes noveris, n)

^ era “* §. XV. Nec confusam sed diflinctatn , fl

enim omnia ordinare debet, ipse ordinis fuirationes confusas habere nequit: distinguen-da tamen (x) curiositas a vero ordine, deilla enim verum est, quod Oyenus angi orummartialls aliquando ordinis, sed rerum vacuistudioso exprobravit.

Definit

W*J eric ul°siffimas,

naxime conspicuum est.

'Hod ^1) Et quidem secundum humani intelleÜüSunde absurda, incongrua, stulta a prin-is nec juberi possunt, quia suntinfra

iJ^ectum humanum, coque magis cura phi-Miil^ a e ss s pugnant. Nec minus vana fuitius °^°Pina Alphonsi regis Castili» illius, cu-t ävl ex cessum in Astrorum indagine modo no-fJPtos, qui se mundum melius ordinaturumk le* n creatione ejus Deo adstitisset, jactas-Vph^uur. Mundi enim ordinem in creatore

c «erar; 1_. . .. . - .

PhilofQ. Hinc sequitur principis hancCep s n Puiam esse (I) architectonicam qua prin-dgfg « 0 !i tam ipse agere quam agentibus prsesi-^„1 . ad officium compellere debet, exemploc sl itectj ? qui quidem dirigit & disponit circa^ a m tedisicii exstruendi, at ipse manum

) Ordo enim in rebus Religionis neglectus fa-Cll e turbarum concipit scintillas, mox in fiam..*^atn erumpit. Non in jucunda hic erit rela-^0 de Comtedia muta Carolo V. Imperatori in'“Ottiitiis Augustanis Anno is;o. exhibita pro-Posito nostro maxime conveniens. Dum pran-gt imperator, intrat persona larvata, a tergot ' 0I «en Johannis Caprionis sive Reuchlini fe-r ^ns, struemque, partim rectorum partitu cur-ium lignorum, nullo ordine dispositum, inconjicit. , Hoc digresso, alius intrat,* er fonam Erasmi reprassentans, qui dum cona-® ! Hr curva rectis aquare lignis, spe sua frauda-abit, animo propter infelicem successum ni-^ ’Hm quantum commoto. Sequitur jam Mo-^ c hus, Lutheri nomen prasferens, lignisque si.dj °tdine disjectis ignem admovet, cumque eapernam concepisse videret, sese subducit. Su-^ffrenit tunc quartus quidam, imperatorio ha.av u amictus, qui, dum vim ignis stricto gladio)o r ettere conatUl ' a lignis, fodicando illa, ad ma-i kjuasi praparat flammam. Tandem larva-

etro 0n ' s -^' persona ingreditur, & prehensa ex<} e r< r atl tphora, oleo (quod aquam esse credi-'' stlena, hoc igni affudit, unde flamma,g att( . V1 £ es , concepisset nimias, violentia sua su-

speravit. JacobusBeinhartiwPw-ussfertzenfcbatzfol.tf. & exeo ChristianusS;„ , v ^ a CaroliV. p. m. 10S0.

imperator in Pr&fatione NovellaVIII. pr.

Omnes nobis dies ac noctes contingit, cum omnilucubratione & cogitatione degere, semper vo-lentibus, ut aliquid utile A placens Deo a no.bis collatoribus pfsbeatur, & non in vano vi*gilias ducimus: sed in ejusmodi eas expendi.Unus consilia, pernoctantes, 8c noctibus sub »qua-litate dierum utentes : Ut nostri subjecti subomni quiete consistant, solicitudine liberati:nobis innosmetipsos pro omnibus cogitationemsuscipientibus, per omnem namque curiositatem& inquisitionem subtilem discurrimus, illa age-re qu» utilitatem nostris subjectis introducen-do, omni eos onere liberent, & omni damnoextrinsecus illato, citra publicum censum, & ju-stam legitimamque collationem,n) Neque suorum tantum sed exterorum rationeetiam, universalem esse oportet. Sic Tyberiusex Imperatoribus Romanis adeo sollicitum seseprsbebat in hoc genere, ut nihil eorum igno-raret, quse apud hostes futuros agerentur, ut ste-piuscule ex ipsorum ftratagematis compendiumduceret. Gloriatus etiam est aliquando Vil-helmus Princeps Orangii, apud ChristophorumAssonvilium: Nullufn prodire e Regis Philip-pi II. verbum seu privatim seu publice, quin adejus aures inBelgium fideliter afferatur. Etolimfuit laudatus Rex Hispaniarum, quod jpsePrin-cipum Europa: arcana quasi praesens intueatur.£onf. pluribus Dn. de jehna de Rat. Stat. Dif-fert. V. ConclVI.