De Auro Obryzo

Descriptionem rei excipit, siktT *' WlWI hoc loco tamen. A U-M aliud. OBRYZUM a Natura , aliudV e i sl ^ e icitur. Istud iterum vel tale efl,ti r . fifienus apparet, & communiter habeturiQi yBRYZO. Naturale, sine manu ho-jjj ,S . ar tifi.ce creatum est a conditore re-fific ^ Cre atione prima,

est a

. - - - aut ex femine au-

$ h'" . 3n terra ordinarie productum postea°^ieque. De prioris veritate instruit

-*’'*'* - r— /l —

291

infiar parentis veneror. Ut adeo absurdumnon fit, dicere, naturam quoque puriflimumproducere sepe aurum, quod nos OBRY-ZUM appellamus. Ne sibi soli placeantcum Tago Iberi, Inii cum Pactolo suo; etiame Rheni alveo per longum tempus expiscariaurum licuit. Non quod in Rheno ipso ge-neretur aurum, sed quod e montium aurife-rorum fibris ac radicibus abrasum arenis in-volvat , & in certos vortices ac caveas (in

50 S .-'i™. J-'S -.-

k at ’^ Qr codex. Denn Mose (verba sunt Goldgründe, da gegoldet wird ) per cumulosJl ex 2. Cone, in Sarept.) dencket mit vis aqua congerat. Hinc improbo labore

n ... ..

dorten, dass Gold-Seiffen, die das klä-Un & reinefte Gold an fiitzfehen , undtYn geführte, nicht allein vor Adams-FaU,a*» auch vor des Menschen Erschaffungitt n . gewesen seyn. Denn der Sohn Gottes,»i i* der Zeit seines Fleisches eine, gülde-^ iintze ins Fisches Mund schuf ( Mat-l Z' 27. ) ohne Fletzen und Gänge,und Quecksilber , der hat auch inifu , ^ ra fft seines Sprechens ( fiat!) flugsdicht und löthig Gold in feine Sil-hü r & e fP rec b en sind schaffen können, undijjj* ea > ehe noch die TVasser einen Gang ent-fet e J.’ ' * Darumb schreibet Mofe, im Waf-^fid° n ^"de man Gold, und das Gold deßßy das köstlichste. De posterioris exi

ih

historias loquuntur & experientiae,ju vallia Lugdunensis territorio ("inquit Pierrep ^hieu Tom. IL Hiß. Lall. I. 5. narrat. 1.^ a °9.) Anno 1602. prope pagum de Sj- Martinjh^Ptene, in vinea rustici cujusdam sruftuofis-hin’ j°^ ens vinitor terram , eruit filicem fiaten-fltn<£ Ur0 ' cum diligentius inquireretur , ditis-p art -” ll | ler « auri inventae fuerunt. Ex erutisjp. _^ UJ,S Una Regi Hernico Magno oblata aSuit Tant<s vero puritatis illud aurum

' ut dici poffit, (pergit Autor,) intra 5000.

^ ' - j .-- iiA/'f'nvIhaic wtihil

ffnerum spatium , solem in terree visceribus nihilWfectius efformaffe. Meritissimus de literis &£°Hegio curioior. naturae olim Vir, D. Pbi-Jacobus Sachfius a Levvenhaimb in A fi.-L. 1. c. 5. refert; Famam tuncle mporis tulisse, vinitorem aliquem in vineaSuadam circa Dresdam, funiculum quendamlenisse, qui se, dum illum extrahit, ad ali-^ot ulnarum longitudinem extendit, dis-ll pto tandem funiculo, lapis Lydius testa-g s ^ 0 B R YZUM A UR UM esse. InUtl garia quoque vices dan, qua; quasdam cla-c «ias plerumque candicantia folia ex puro auro^Winantia habent, perhibent. Alex, ab Alex,ffial. Lier. 4. 9. Merula Cosmogr. 10. 27.^ lz ald.2. memor 1. Porta Phytog . 2. 6 Ut60 catius de hujus rei veritate constet,atrum iterum produco antea laudatum^it' ^ ac ^fi im a b Levvenhaimb, qui fibi retulisse,Mattbmm Heldium, a le visos botros,r . Utn acini compactis auristriis mire splen-adeo, ut folliculi, seu membranat aC g ll0re -s auro quasi obducerentur ; quostj e phos non solum manibus tractaverit, sedWr’k m judicium suum promere, ab affi-^ r j lbtlS .principibus, jussus fuerit. TalempartiLulam inter rariora Naturalia asser-u a etiam Excellentissimus Dn. Preefes i quemPol. XIF.

urinantium, una cum ipso sabulo (cui no-men auri etiam adhaesit) haustum e profun-do & extractum, plurimaque lotione deni-que perfusum, tenuissimis in grumulis com-paret. De quibus vid. Marquard. Freher. inQrigg. Palat, c. 17.

§. V. OBRYZUM artificiale diciturfein , oder Löthig Gold, quod chymicorum,docimastafum , & aurifabrorum artificio exconfusione metallorum diversorum, aut ad-mistione mineralium ac lapidum, terraeve re-crementis admodum impurum, separatur be-neficio coementi, cineritii, chrysulcse, anti-monii &c. de quibus hic non laboramus; cumex instituto talia peregerint inprimis modefii-nus Fachflus, Lohneifen , Lazar. Erckerus , & lau-dandus maxime Olaus Bonichius, in scriptis do •cimaflicis. Illud potius examinamus, an sitveritati consentaneum, quod Ceelius affirmatRodiginus , summus alioqui Polyhistor Lib.Antiqu. Leä.XL c: 13. qui multo mirabilius ju-cunavasque opus vocat hoc , in Gallia haud ita pri-dem (floruit is autem seculo, post Christumnatum, sexto decimo adolescente insuper)0 ex plebe infima hominem ingenii sagacitate mira„ rationem aliquam excogitasse , quo ex metallo quo-„ libet aurum secerneret virtute aquae, quam inde„Chrysulca nuncuparunt. Quasi vero ARA •BES, MGYPTIl, nec non HEBRMI(Moses in iEgyptiorum omni sapientia versa-tus, & Bezalael cum 'Ahaliab Exoi. 31. v.l.&35. cap. laudatus) modum ignoraverint tra-ctandi aurum peritissime, ac separandi ad per-fectionem debitam, aut repurgandi. Mul-ta eam in rem singularia Germanis Hippocra-

tes, B. D , Daniel Sennertus ex Platone sDiod.Siculo, & Jamblicbo, de mysteriis iEgyptior.in eous. & dissensi chymic. cum Aristot. c. 3.Nihilominus mirari possis, cur Inst. de R. D.jf, 27. Ulpianus, ut fi ex auro & argento fa-ctisln fit electrum, definiverit, communem essespeciem; cum auri fabris notissimum sit om-nibus, virtute aquae fortis (quam appellant)separari sine detrimento hsc confusa anteametalla posse; secus, ac fi vina invicem, autmei cum vino aliquis confundat. Demus etiam,admixtam aeris esse portionem; singula me-talla tamen commode in officina separato-ria (auf einer Seiger-Hütte) viciffim separa-ri, & restitui integritati suae possunt. Utpropterea non opus sit in Ulpiani gratiam,aut Alciati l. 6. parerg. c. 2. discedere a natu-rali veritate. Conferatur eo Gratius de k. B.<A> p. 1.2. c. 8 . n. 21.

Oo L

§. VI,