Z4r
Tfifput&t. XV. Cap. 1.
Sicut & natura coecos scriptionis peritos fuisseexempla testantur, vid Sigism. Scaccia in Traä.- 'deSententia & re judicata c. i. Glojf. 3 .q. 2. n. 23.& modum coecos scripturam docendi, traditCasp. Schott, in Phys. Curtos Conf. Besoldus inThesauro Vraäico sub voce Schreiber.
1 8 Nec praetereundum, eos etiam analphabetosdici posse, qui legere ac scribere quidem sciunt,morbi tamen acerbitate impediuntur, arg. L. 29.C. de Testam. U £. fin.§. 2. in fine C. de jure delibe-randi. Hisce jam enodatis, progrediendum es-*9 fet alterius. Cum vero voces illiteratus & im-peritus praeter dictas significationes , etiam aliisa Ddbus crebris sermonibus usurpari videamus,non inconsulto nos facturos credimus, si & easbrevibus indicaverim, praeprimis cum & ad remnostram faciant- Illiteratus ergo & imperitusin jureCanonico ejusdemque commentatoribuspro talibus accipiuntur, qui neque arte nequeusu Grammaticae aut Donati aliqualem notitiamhabent; hinc factum,quod ob Donati neglectumHonorius tertiusEpiscopumCabinensem a Pon-tificialis officii executione &administrationeEc-clesia: amoverit cap. ult. X de at at e qual. Si Ro-manae linguseScriptores aliquantulum investiga-mus,artium liberalium indoctos & penitus igna-ros hisce vocabulis appellari, cuivis apprehen-dere licebit« Ita pro substrata materia illi, quiapud latinos latinarem ignorant;' apud GraecosGraecam linguam non inteliigunt: &in materiascientiae literarum Sacrarum, qui Sacram scrip- .turam nesciunt, in materia, ubi de jurispruden-tia agitur, qui Jura non didicerunt, illiterati &imperiti dicuntur. Martin. Azpilcueta ad cap.fii0 quando $.X. derescript. Except-i^. n. 6. Postquamigitur haec omnia pro ingenii modulo perlu-stravimus , dicendum esset, de quibus illitera-tis nobis agendum- Equidem fateor, nostri in-stituti metam potissimum esse, eorum saltemjura, qui in jure dypappctTOt, hoc est, nec le-gentes, nec scribentes dicuntur, delibare; cumtamen multa notatu digna in jure de jurium im-' peritis mihi perlustranti occurerint, quae hacte-nus in peculiari tractatione nondum trastjta vidi» 'non perperam me facturum existimavi, si ante 0«mnia quidem nec legentium nec scribentium ju-ra explicarem, hisce tamen «St idiotarum & juri-um imperitorum disputationis calce adjungereconarer. Circa methodi novaj excogitationemnon ero laboriosus, sufficiat methodum ab ipsoImperatore in §.fi n . Inst. de j. N. G. N C. prae-scriptam & a nobis hac vice observari. Anteavero quam hoc fiat > satisfaciendum erit quaestio-ni vulgatae,qua multi Imperatorem incusare so-lent , ipsum quovis «»aXcpxßnTCo rudioremfuis-LL se- Prseconceptam hanc opinionem,nescio quocalumniandi animo ducti, fovere ausi sunt, Lau-rentius Vallia Lib. 6. Elegant, cap. 3^. Bodin. inIjb. deRepub. c. 3. n. 17. «>• a jac. Maest. de Inst.£,.£. Rom.L.i. Dub. 2. aliique, quos praetereo,cum brevitati studeam; Qui tamen eos viderecupit, adeat Celeb. D. Eichelium in animadver-sionibus accuratijf. ad dvhiforct Procopii Cassari-2 Z ensis «rd «.42- p.63. Verum si Vastam, quoadprimas saltem pagellas introspexerimus, quid deeo judicandum patebit, Andr. Alciat. Lib. 4. deVerbot. signis, ipsi quidem insignem eruditionem,quod & quisque fatetur, tribuit, sed arrogan-tiae, philautis summae, sinistri de quovis judicii
incusat: Hinc & odio plus quamVatinian 0 s ^ al! <vis habitus, nullum cum adversariis ssb sdi tempus praeterire sivit. Sed quemadifialios momorderat vivus, ita ipse etiatn - Sctus mordaces habuit alios ; Hinc ne .„«f.Poeta, vid. Martin. Hankius L. 2 .‘de ^ on>rerum ficript. P. 1. c. 11. §. 4. - j|j$
Tandem Valla silet, solitus qui parcere 3 , {[Si quaeris quid agat; nunc quoque^humum.
Seu ut alibi habent :
Nunc postquam manes defunctus Valla p etlNon audet Pluto verbalatinaloqui.Jupiter hunc Cceli dignatus parte fuisses
* ;■
Censorem lingua? sed timet ipse fuse. #Bodino fidem tribuamus, cordatus Le6^^.gabst. Ut enim de ipso fama fert, sacra il ^nus curse fuisse, patriamque suam gallic° ^ ^laude insigni evehere, eamque caeteris ant e * jjstuduisse: vid. excellentiss. Dn. Becman^ ^Collegio Autorum c. 19. 6. i. n. 4. ubi Antonss^j,,vinum in singulari consideratione ac cautioneBodini libris , edita cum Machiavclli p
1600, in 12. allegat: ita nec erubescit, curiAleth. Bist. ait. Licere suorum populori 11 ^gnitatem honesto mendacio tueri. Conf.inOrat. contra Galliam p. m. 311. Mir uri ^haud erit, si ab eorum sententia recesse^ANamque ex scriptoribus historicis aliter ^Justinianum literarum peritiffimum fuisse, Pcis ostendemus. A primis annis dif^r i, jTheophili traditus est, ut probat incoms^f jDn. Eichel, in d. Tr. ad. n. 74. p. 166. sub c % jindefesso labore & summa diligentia eund^ \literis insigniter profecisse, nullum dubiri 1 ’^- (&si omniauthoritate destitutus hoc comp^^j're non possem, ex eo tamen abundequod non saltem de incarnatione Christi is. .quosdam scripserit ac ediderit, ut refert :in Libro de vitis Pontificum Romanorum in Ef st ;cio Secundo, V Victor Turinensis Justini^^^verlarius acerbissimus,uti ostendit Dn.Eieb^in d. Traä. ad n.42.p-m . 62. sed etiam in .toris nostri honorem elegantissimumHyri ^composuerit: Quemque hodie a Grsecis 1in Ecclesiis cani tradit Msestertius de justis { c'Romanarum Lib, 1. Dubit. 2. ubi & eundcss^fert. Hocque post Isi dotum asserit Gypb^iJiin Comm.five Orat • de Imperat. Justiniano. * 0 {tAnton. Sabellicum & Procopium de Imp ef «^ !nostro Justiniano memoriae tradidisse; (£ $0' [Haenonius Disput. 1. Controv. 2. U Ortolpb u ^f e t >mannus Disp. 1. 6.27 .sub. L. ( 7 . uti eost^ st tChristianus Matthias in Theatro historico ,ta Justiniani Afagnicap. z.n. 1. Quid ? q ll ° ^ '■suae rationem sua manu scriptam sto
Episcopum misisseAnastafius in Johanne l etestis est. Silentii peplo involvam, ip^'wgS <: 'Episcopis ex.remotissimis Regionibus 3 c°'cersitis, si quos celebres & doctos audi^^^ram erudite disputasse, ut habet siepi uS yytus Dn.Eichelius in d. Traä. adn.4 2m C s ,ff 7amore fidei, quiacharitatis studio edo^clesiasticis dilciplinisRomanse sedis re ves£prout tunc temporis ratio suasit ,'cons erV ]5 & } ftestatur Johannes archi-episcopusi. Inter claras pr. C. de Summa Trinit.tem monebo, quod tanta diligentia ex 1& pene desperato veteris jurispruderi p%.