390

UDisputat. XI/L Cap. V.

sam decidendam committere, vid. Ziegl. £/. §.

. Et in specie in Crimine laesae Majestät. in totaGermania moribus obtinuit, ut Principes de cri-mine hoc in se commisso non ipsi, sed per aliosjudicent, ut ex 6usio notat Dn. Brunnem.<«/ /.1 o.ff.de jurisd.n. 4-

Quod si tamen sententia lata, nec per appella-tionem suspensa, iterum filterest, ne ea, prieser-tim in Criminalibus, 'retractetur, /. 6 5. §. 2-ff.adS<Zt. Trtbell. 1 4 ^ §. i.ff. dcReJudic. vel differa-tur U 5 - C. deCitflod. resr- sed quantum fieri potell,cxecutioni mandetur, /- 2. C- deExecut. rei pulic.ratio, ne ex voluntaria mutatione sententias le-gum authoritas vilescat,vel ex dilationis ultionisanla detur reis fuga, vel aliis malignis artibuspcenaspromeritas evitandi,/. 18- C-dePoen. Un-de in /, i. §.4, jf. adSCt. Turpili. dicitur: facti qui-dem quiesti onem in arbitrio esse'judicantis, poe-nae vero persecutionem non ejus voluntati man-dari, sed legis authoritati servari. Etquanquamper /. i6.§. f. ff.de Adinor. Judex sententiam su-am per restitutionem in integrum revocare pos-sit, fit tamen haec restitutio non ex arbitrio, sedper viam justitis!,quae autem perviam gratiae da-tur, hsc soli Principi reservatur, vid. Carpzov.

150 -per tot.

20 Et vero quid sententia utilitatis haberet, nisiexecutio ejus sequeretur, videlicet non majo-rem, quam campana, ut dici solet, sine pistillo,quae sonum quidem promittit, sed non edit. Sa-ne societates humanae subsistere nequeunt, si ju-dicia facta ad exitum non perducantur. Aristot./, 6. polit■ c. 8. Hinc Afitedms in Encyclopad ./. 1 8.c. 2t. aph. 1. executionem , vallum & fossamReip. nominat. Breviter: abExecutionedependetSalus Reipubl, vid. Oldenb. de Rebusp. turi. sed. p.m. 198.

Z i In specie vero insignes latrones vel seditio-nu concitatores, vel duces factionum damnatosquantocyus puniri Reip. filterest /. \6.ff. deAp~peil. Congruit namque bono Praesidi curare, utpacata & quieta Resp. sit, & malis hominibus ca-reat. /. congruit. 13. ff.de Offic.Prafid.

32 In quantum Judex inferior reo impunitatempromittere possit, dictum c. 2. ».122. Quid ve-ro, si Princeps eandem reo promittat,fi delictum& socios detegat, an promissa servare debeat ?Videtur hanc promilsionem esse contra bonosmores, & contra S- R, qua» vult, delicta puniri;Verum repenitiusinspecta non est contra bonosmores, cum non omnibus, sed uni tantum poenaremittatur, quo alios eo citius detegat, & ita eplurimis malis, quod minimum est, eligitur. In-super & eo magis promissa servanda, quo magisid quod promittitur , est in potestate ( ut hicJpromittentis, promissio enim vim accipit ex ju-re promittentis. Grot. des. B.&P.l.2.c.n.n.%.Harpp. ad I. de Oblig. qua ex dei. §. 5.«. 55 ,&Dd.alleg. ab Oldekop. obf crim. fit. 4. O. 1 g, n. 6.

Adjicienda quaedam ratione Judicis forent,an praestet unum, an plures habere Judices, & incasu posteriori , unde majoritas suffragiorumcognoscenda,quo item modo vota colligenda, anincipiendo a juniore, donec ad primum deven-tum fuerit, AU vice versa; an etiam quia uterquemodus sua habet incommoda, juxta inventumSenatus Sabaudiae, Prcesidi, extra ordinem,quemprimum voluerit, rogaresententiam, arbitriumConcedendo, consultius sit, nisi hsc fusius prs-

occupassem Dn. Ziegl. ad Grot. p- M - s ^Item inDicafi . conci. 42. &4 ^.pertot,

ittC.l. i.tit.y.pertot. .• jjlti’

Ratione Actoris vel Accusatorisrequirit, ut occulti Denunciatores, fi $

& Exploratores, germ. Spuhrer, (quib u ,^5#telliguntur Delatores privati, Adulai 0 ^^,Proditoribus simillimi) in civitate cotum ^qui occulta delicta observare, & Judici pii,riorem inquisitionem ansam dare pO‘‘ u £ur ^

Brunnem. adi. 1 . ff. de Offic. Praf.urb •

enim Resp. non prsmiis tantum ,beata sit & conservetur, adeoque eju S ltnocentium crimina esse nota/. 5 x .§. 1 ■

Judex autem non semper omnium de* 1 -ff'notitiam habeat, - postquam publicavilis accusatio, propter inscriptionem $ P D 1talionis, non quidem abrogata, sed rssdicitur, quadantenus recessit: Sane nec e ^ 1 'omnino est in Rep. admittere Delator eS $num, quo Judici via ad inquirendum /& ita quod noxium & pestiferum in R el ? ,, f,poreinvenitur, amputetur. Petr.

39. n. 13, ^48. Id quod Platonis jamtutum fuit, ut refert Albericus Gentil- f

gat.c. 14, & Jure Rom- non neglectumP^

narchas, speciatim ad id electos /. ult • h' ' 'ficba. 7 . ff. de Aduner. & Honor. I. un. C. de F jjfl'Quo & certo modo pertinent Curiosi *narii tit. C. de Curtos & Station, quibus Icß^ .dimidium nmlrsp cnncessnm . quod r' 6

quartam reduxit Winth. parth. litig. /• 2 '

». 9. Sicut & Delatori , delictum Mpjfssj

prohibiti Magistratui aut Procuratori 1

dicanti, quarta pars bonorum delinqu el1 , /

judicatur. OrdPolit■ deamo i^'j.art. iy

nachdem. Huc quoque colliniat in, v.--olim Westphalici, aCarolo M. utferi ul

cujus uri Judices ita & Delatores

ut se invicem non nisi occultis r£ ^

ignoti.

gnoscere potuerint, ad opprimendos« 0

rebelles & a fide deficientes, vid. Frch^g.

tf

dic. Westph. per tot. Sicut & hodie in n ° n

locis ejusmodi persons constituts m°der Rugemeifler. Struv. ‘jurispr. I. 3.

Qui omnes Multo tutius versantur ac 0U 151 |

" ... - -

satores, qui delatum crimen probare

tur, in probatione vero deficientes

onis incurrebant./. 7 -ff.deAccuf Den u ^jjti ^vero nihil probare tenentur, sed indicis fitum Judici inquirenti absistere debent^

1.6. f. adSCt■ TurpiU.

fi"

Similem fere in notitiam delistoruiOp ^e 1 ’ 1

i<V

endi modum cum singulari Reip.observant Veneriis degentes, ubi dn res cl ,;!icis ArcT perforatae inveniuntur, quib ü , s ^ (schedulas suas delatorias injicere k cl ^

\o^J\

quie certo die apertas, integrum cataI -ssei 1

jtiv'f ,r

linquentium exhibent, quale tam« 0 . fiConano Scotorum Regi adseribit ^ , j

C.l 2 .n, 2 .

Cumitaq; in denunciatione deli^P^., SU.Salus consistat, non incommode q ll * r) ^j v -il^ j,nusquisque ad hanc obligetur ? ] nSdem neminem hoc modo adstringit - ^"' 0 <C>^ }

ff. de Furt. I- unic-C. ut nemo invit. ag■ j

permittit, sed certas personas adit, quas recenset Brunn, adiit. de/ (C / lS fiC de his qui accus r,on p. praesertim si u r {