6l2

Disput At. XXy, Cap. VI.

divexari, sed possit in principalem transferre,litisque eum eo eventum quiescendo expectare.167 Quod si hic nolit citatus comparere judicium-que suscipere, patietur in se ferri sententiam,sed condemnatus statim actione mandati pul-sare poterit principalem morosum, /. 10. C.jgg mand. Si vero ipse potius velit illam exceptio-nem personalem ex persona rei opponere &probare, quidni esset admittendus ? Nec eniminsolitum est, etiam ex jure tertii aliquando ex-cipi , vid. infra cap. ptn. simo in subsidium excep-tio doli competeret, arg. I. 10. infin. ff. de pati.I. 25. §. i.ff. eod- ibiqueD-Brunn. tl. 2 i cum indolo sit Creditor, qui per obliquum idtentatconsequi, quod directo non poterat.

169 Atquamdiu hac exceptione simetur Fidejus-sor ? Plane in eo non est peremtoria, uti in pa-ciscente, sed tantum dilatoria, nam post mortempaciscentis expirat illa exceptio in fidejussore,ut quemadmodum lueres illam opponere nequit,d. I. 25. depact. ita nec fidejussor amplius ea-dem audiatur, in quibus terminis omnino in-telligendae& restringenda; leges ista, ut obstan-j i^ 0 tes supra allegata*. Qua occasione jam simulperspicitur, quantum distet pactum personaleflreali; Nam licet nec hoc ad fidejussorem di-recto pertineat, sed tantum ad haeredes , quisub 'simplici & illimitato pacto semper, licetnunquam exprimantur, continentur, Ly.ff.deI7I probat. L 13. C. de Contrah. & Comni. ßiput. Attä-1 men per necessariam consequentiam ad fidejus-sorem porrigitur , ita ut liberatus sit non tan-tum ad vitam paciscentis, sed per omnes hujushaeredum gradus, quia omnium illorum jaml ^ 2 interest, rem seu debitum nec a fidejussore , nechaeredibus ejus peti, ob regressum contra prin-cipalem , l. 7 - §■ i- ff- de Except. §. fin. I. de re-plicat. Hering, de fidejuff c. 27. p. 5, n. 1. Phi-lipp. Corn. Vol.%. Confi 103. i. Francus defidejuffor.c. 3. n. 50 . seq. Bachov. ad 7t^ru d. I.£)n. Brunnesti- ad l. Z2i de paft. qui n. 3. addit,si quispro me fidejubeat donandi animo, A post-ea iniretur pactum de non petendo, ei non pro-sit , quia hic contra me rton habet actionem man-'1 dati, add. Wisseilbi d. disp. 9. th. 46. in fin.

Hanc autem personalem exceptionem fide-jussorem etiam invito reo adhibere posse puto,ob. L fin. ff. de patt. ibi qüe Dii. Brunnem. L 32-ff. de fidej uff. llö riiäm Confli. 24. Hieron. Magomdecisi- Plorent. ito, n- Hering, d. c, 27. ». 32.

Quonialil älter alterius inviti Conditionemmeliorem quidem reddere potest, sed non de-teriorem , /. 29. de Neg. gest. nec jus semel quae-situm iterum auferre permissum. Mdltumqui-■ dem in contrarium facesiit negotii, l. 27. H. 2.ff. de pasti ibi. eadem ratione contingit , ne fidejus-soribus prius paBum prosit , ut etiam Bachov. adirffinxd d.tit.p. 676. aliquam videatur statuereantinomiam. Sed non convenit ad eandem con-fugere , ubi ulla alia adhuc suppetit conciliatio;quid si enim liceret d. §.2. restringere ad casum,ubi consentiente fidejussore debitor pactum il-lud posterius iniit?

Pertinet huc secundo Exceptio praescriptionis,

1 quae quidem sine dubio fidejussori prodest, sinec principalis nec fidejussor unquam interpel-latus , /.<>,. pr. ff de fidejuff. Balbus deprascript.part. secund. part.tert., princip. qu. 2. n. 14. He-ring. deFidejuffor. cap. 20. §. ig. n. 10 ,-&c. 27.

*75

p. 4. n. 44. fleqq. Quia sic vel ex sua ipsius per-sona eandem opponere, seque tueri potest. Sedquid tunc? Fidejussor ignorante debitore prin-cipali accedit obligationi jam diu ante existen-ti , & jam propiori ad praescriptionem,cui etiampost aliquot annorum lapsum praescribitur, cumadhuc fidejussoria teneret, quaeritur an fidejus-sori ex persorfa principalis competat exceptio?Negativa applausu digna videtur, si prasscri- iflptione obligationem naturalem non elidi suppo-sueris cum Alciato in rubr. de Prascript. n. 44.Soarez, in thes.bpin.communilit.P.n.26%. Quiahanc solam ad subsistentiam fidejussionis suffice-re constat ex§. i.I.de judejujs.i.6.j. & i6.§. 3.4.ff. eod. Verum quoniam magis Communiter pla-cet, quod per praescriptionem etiam naturalisobligatio inefficax reddatur, Wesenbec. lit.deUfiucap.n. 14. & ita nullo jure quis teneatur sol- ,vere, quod praescriptum, cum is, qui tempo-re est liberatus, similis sit ei, qui satisfecit, 1.4 s.ff. de Admmflr. tut . Inde & hoc casu fidejusso-ri exceptionem praescriptionis concedi aequiusest, praesertim cum accessorium norrsoleatdiü-tius principali subsistere, per d. I: 16. pr. ff. defidej. Franc, de fidej. c. 3. n. 33. Quid si verofidejussor fuerit interpellatus, an praescriptioprincipalis non interpellati ei prodesse poterit?Distinguendum puto inter fidejussorem simpli-cem & eum, qui ordini renunciavit; illius ob-ligatio, quoniam ex principali prorsus depen-det , corruet simul per consequentiam, sublatavel praescripta principali, non attenta interpel-latione quoad fidejussorem facta, utpote nonlegitime facta ob beneficium ordinis, &sic juriseffectum habere nequit. Secus est in fidejusso-re renuiiciante, qui licite compellari potest, &conveniri ante debitorem excussum, neque hicullam praetendere potest, licet non interpella-tus, modo interpellatio facta sit in fidejussore,quia horü obligatio est eade,& hinc unius inter-pellatio nocet alteri, arg. I. fin. C. de Corr.Conflit-

Tertia est Exceptio doli, quam vel ex solaprincipalis debitoris decepti persona opponerepotest fidejussor, licet contra eum nullus a cre-ditore dolus commissus , l. 7. §.,i.ff. de Except-i. 49. pr.ff. de fidejuff. I.2.C. de fidej. min. Francusdefidejuffor. c. 3. ».34. seq. Decipienti enim ju-ra succurri minime voluerunt, sed decepto, /.2.ff. ad Sä . Vellejan. L transaäio. ff. de transaä. I. t« ^ff. de doL mal. Ejusdem furfuris est exceptio ,lmetus causa, si scii, fidejussor sponte & liberesine concuffione obligationi, cui solus principe*lis metu compulsus se adstrinxerat, acceisik,d. 1 . 7. §. i.ff. de Except. Hering. deFidejuffor. cAf ^20. §. 18. n. 4-Mev. p. 2. decis, 25. Dubitariqui' 1dem posset, an non ejusmodi fidejussor anito 0donandi, dum scit aut scire debebat, ferner offligaverit, arg ■ l. 2?./. defidejuffor. Verum 1,1:1donatio non facile praesumitur, arg.l. 2;./- ^probat, ita maxime hic illa praesumtio exulare d e 'bet, in odium metum inferentis, quiexdd 0suo commodum consequi non debebat.

Jam superius demonstratum, quatenusex dilatione conventionali quam legali debitori sobaerati jus aliquod hujus debitoribus qus ratur ? in praesenti addere placet,quatenus ex ilh uSpersona hae induciae etiam permittenda; sint ej llS ^

fidejussori? Primo quidem quoad induciascon

ventionales videntur illse fidejussori denegari 'quo niä principalis debitor pr© eo non fuitpac^