14

Disputat, 1, Cap. 111.

etiam cxpermissionejuris Civ. -v.L.iz.§.z.L.i4.L.i6.infin.L.2i.§.*;.§.$. & ffin.ff.de Recept. arbitr.L. 25 -pr.§. 1X. 2 7. £. 3 2. §. 11 .§.fin.L. 50.ff.eod. Exquibus legibus compromiffi determinatio & cir-cumscriptio colligitur manifesto. Requiritur ta-men etiam in arbitro Compromissario coftsensiis& acceptatio arbitrii, hinc si tempus a partibusdefinitum, quod intra illud sententia ferenda,non currit hoc,nisi a die acceptationis arbitri,an-tea enim partes non tam compromisisse dicun-tur, quam compromittere voluisse. Mare. Ant.Blancus de Compromiff. faciendjnt. conjunä.Qu. 143.Jac:Menoch.C0»yi235>.w.4. Et stante hac con-ventione circumscripta, non poterit lapso tem-pore arbiter sententiam ferre, & si tui erit,nulliusillamomentierit. drg.L.2 5.f 5.&§.$. ff.de Recept.Debet ergo praecise eo die, de quo inter partesconvenit,arbiter sententiam ferre,& si forte diesilla sit feriata,poterit die praecedenti eandem fer-isBartol.inL.2.ff.de Oper.nov.nunciat. Marc.Ant,Blanc.d.Tr. Q^.n.41. Nisipartes sciverint^ illamdieln fore feriatam; tunc enim & illa die arbitra-ri poterit, quoniam Compromissum hoc quasiTransactio est,quae licita die Domlmc&L.fm.C.deFer. Bartol.^d L. Sidemeis.i %.§. Excompromiffo.3.ff.de Recept. Sivero conventum,ut arbiter intra il-lum terminum debeat sententiam ferre, etiamultimo termini die eadem ferri potest. arg.L.i.§.y.ff.deSucceff.Edict. Blanc. d. ».41.

42 Hatc ita,nisi prolata dies sit, i.c. nisi prorogatusterminus Praescriptionis Conv. fuerit L. 2 5. §. 1.ff. d. t. de Recept. ari. Circa hoc aute notandum,cuihoc jus prorogandi competat? Et quid juris pro-rogato termino? Prorogandi jus quod attinet,idprimario residet penes litigantes, in quorum ar-bitrio sicut compromissio est,ita eandem profe-rendi indubia facultas. Hoc tamen non aliter al-terutri partium concedendum, nisi prorogationecessaria fuerit; Et hinc jussu Arbitri opus est,&quidempropterea, ne alter alterum inutiliterterminum prorogando possit molestiam creare.Ant.Fab.Rational.ad E.Z2.§.x 1 .de Recept. Possunt•autem partes eandem quoq; Arbitro concedere,speciali tamen conventione i. Labeo. 25 ,pr. ff deRecept. L.'} 2.§.fm.&L.$c.ff.eod. Qua ipsa prolati-one Arbitrio concessa nulla alia datur eidem fa-cultas,quam diem prorogandi, & ideo conditio-nem primi compromiffi, neq; minuere, neq; im-mutare potest d.L. Labeo .§. 1. quoniam dilatio di-citur neri non mutata fornis contractus. Bald. add. L- Lab eo. §. Hac autem clausula. Prorogare autemdiem Arbiter potest, vel per Nuncium, „vel perEpistolam, quibus id partibus significetE.27.Fi-/.t. cumres nudo consensu consistens taliter pos-sit expediri.L. x. in fin.ff.de Contrah.Emt.L. x.§.x.ff.Alandat. Ant.Fab. Rational, ad d.L. 27 .Et termi-nus, in cujus assignatione non requiritur causaecognitio, non requirit citationem partium, necpreesentiam. Bald. ad d. L. diem proferre, b. t.

43 Prorogato itaq; termino Praescriptionis Conv.in Compromisso, liberatur arbiter, ita, ut posteanon teneatur sententiam proferre, vel alterumarbitrium in se suscipere. L. 21. §. 5 .ff. de Recept.Interest enim ejus, ut ex promissione sua non ob-ligetur ultra diem, in quem voluit obligari, arbi-trium recipiendo,ut sententiam diceret. Ant.Fa-btv.add.L. Quodfallirfi jnisi hac ratione arbitri-um in se suscep erit, quod velit etiam prorogatotermino sententiam ferre. (2) Si per Arbitriumsteterit, quo minus intra tempus sententiam di-

xerit,tunc enim de novo pati debet in se compro-mitti, per d.1.2 x.§. Sicumdies.^.ff.d.t. Bartol. ad.d.

I. In mora itaque arbiter hoc casu ratione feren-dae sententiae fuerit necessum est;Si enim litigan-tibus posset imputari,quod ipsi in adeundo arbi-trum fuerint negligentiores /arbiter utiq; pro-rogato termino liberatur. Ant. Fab. in Rational.add.§.Sicum dies. (3) 8i arbiter arbitrium absquementione aut determinatione temporis in fe sus-ceperit, licet partes sibi invicem terminum prae-scripserint. Ita enim si prorogaverint partes,nonpoterit eo ipso liberationem praetendere arbi-ter, sed omni tempore cogi potest ad arbitriuminterponendum. L. l^.ff. de Recept. Ergo hoc pas-su consultum foret arbitro, sibi, partium tamenassensu, terminum statuat, ut eo elapso possit li-berari. ad.l. 14 .d. t.

Sed videtur huic adversari, quod habetur inL.i. ff.b.t.&L. Rem non novam. 14.C. dejudic. ubi icompromissum ad similitudinem judiciorum re-digitur, ut ea propter, pari, quo judicia, modo,lapsu videlicet triennii,exspirent l. Properandum.

13. C.dejudic. qua; sententia est Bartoli ad d.L Sidetneis.§. Ex Compromiffo in fin.lit.C. Baldi add.l. Sed fiCompromiffum.ff.h.t. Hsec ipsa tamen comparatiojudiciorum & compromissorum vix videtur per-petua esse, ob adducta ab Ant.Fab. ad d.l. 1. Et vi-detur aliud innuere JCt. Pomponius ind. I. SedfiCompomiffum.i^.d.t. ubi,fi de tempore nihil con-ventum , omni tempore cogendum esse arbi-trum, Ut sententiam dicat, asserit. Non ergo ab-sona videtur distinctio haec, quam habet MarcusAnt. Blanc. de Compromiff. Ex fe finitur, n.i.

Autquterimus de instantia arbitrii,A tunc durattriennio tantum, incipiendo a die litis contesta-tae., quia coram Arbitro contestanda sicut coramJudice. I. Rem non novam. 14. pr. C. de judic. l.pen.

$. 1. C. de Recept. Arbitr. Camill. Borest. Summ.Decif. Tom. 1. tit. 63. n. 216. Aut qutcrimus dcpotestate arbitri in cognoscendo de novo,A arbi-trando antequam sit litigatum,& tunc durat per-petuo. d.l. Sed fi cpmpromiffum. Nec est ; quodpriori casu de brevitate temporis triennalis con-queri alter compromittentium possit. Poenaeenim stipulatione, si in mora fuerit alter ,jpsiprospectum abunde. Imo expensae a parte mo-ras nectente restituendae, & absolvi alter ab in-stantia potest. Hinc ita haud infrequens est pro-nunciare : Daß Beklagter , weil Kläger binnencompromittirter Friß; feine Klage nicht einbracht ,von dieser Inßantz biüich entbunden wird , und istKläger die aufgewandte Unkosten auf RichterlicheEr-maßigung Beklagten zu erstatten, auch cautionem delite prosequenda zu bestellen schuldig; Ehe und bevorsolches geschieht,ist Beklagter auf dieKlagesteh einzu-stellen nicht verbunden, VR-fV. Dn. Carpz, de Pro-ceff. tit. $.art. 1. n. 64,

VI. Praescriptio Conventionalis locum sibi 45vindicare solet in Datione in Solutum, quaeest, quando debitor Creditoribus res suas, inCompensationem debiti, ac in ejusdem solutio-nem tradit, vel eas retinere permittit. L. 13. C.dePignor. kS Hjpoth. Et sic quasi Emtio & Ven-ditio est. I. eleganter. 24.Fi de Pignor. Aä. Quae ta-men in solutum datio non fit Creditori invito.

L. x 6. C. de Solut. Cum aliud pro alio invitosolvi non possit. L. 2. §. t. ff.de Reb. Cred. Bene ta-men volenti & consentienti. L. 17.^ 20. C. de So-lution. Ordo vero in datione in solutum obser-Yandus,intcr re s mobiles/mobiles & nomina,uti

patet