34
2) i sputat, 11. Cap. lll.
von Verkauf ung der Früchte auf dem Felde. Et Or-dinat. Polit anno. 1577 . ubi dicitur: Daß solchleihen zwar erlaubet seyn soll’, jedoch daßdasselbe Ver-leihen, oder zuvor außgeben,anders und mehrets nicht ,als aufdem Schlag und gemeinen Kauff , was nemlichder Wein oder Getreyde zur Zeit des Contra£ls,o</craber vierzehn Tage die nahesten nach dein Herbst oderZ^Erndten gelten wird , befcbehen&c. Est postea infine subjungitur pcena in contra facientes ; Sohierinn einiger Vortheil , Gefahr, Argelifi oder Be-trug gebrauchet wurde, so wollen Wir hiemit ernst-lich, daßsolcher Abstufstir oder Außleiher die Haupt -Summa verlobten, und dazu von der Obrigkeit, obauch gleich der arme Mann nicht klaget, ex officio,nach Gestalt und Gelegenheit der Sache, an Ehren undGuth gefiraffet werden soll. Similes prohibitio-nes inalibus quoque extant Reipubl., feil. fru-mentum in herbis emere fas non esse, qua de revid. Calp. Roderic. de ann. redit, lib. 1. q. ia. n.38. Simon van Groenvvegen. de LL. abrogat . ad7.78. ff. de Contrah. JEmt.Nicol. Beer .Deci/. 296.8.7. Joh. a Sande De cis. Friste ar. lib. 3. tit. 4. des.7. Anton. Faber Cod.Saband.Hb. 4. ut. 17. des. 8-n. 3. Ex quibus patet, non tantum prohibi-
tam esse ejusmodi venditionem , fraudulentamnimirum, sed etiam pcena giaviffima ejusmodiErutorem adfici, Amiffione scilicet pretii dati,
&: alia extraordinaria quoque poena, quae ipsi ju- ^dicis officio est infligenda. Hoc certum , ab hacDardanariorum forte non esse exemtos illos,quipacto invicem coeunt, ne majori quam tantillopretio rem emant, quos ex parte quoque Mo-nopolis adseribere valueris; quamvis proprietales non sint, cum alios ab emtione non exclu-dunt. Coercendatamen horum malitia publicisLL. est, ne vili pretio ad se rapiant > quod divinabenedictione subditis concessum : Extat hac dere Sanctio ElectoralisBrandenb. in Receffi. Prov.March. de Anno 1653. H. 44. cujus verba ita sehabent: Demnach wir auch berichtet worden,fambtdie Hoppenführer steh untereinander , wie höchste denHoppen einkaujfen wollen, verbinden , und wer dar-wider handelt unter steh straffen sollen : So wollenwir solche schädliche Monopolia nicht dulden, son-dern durch «ffentliche Edicta verbieten > auch denMagistratibus jedes Ortes anbefehlen , hieruntermit Fleiß zu inquiriren, unddie Delinquenten dar-über gebührlich zu besträffen.
CAPUT III,
DE
DARDANARIO AD VENDENDUM COGENDO.
S ü M M X 1
J Vra nat. immutabilia sunt , Civ. vero mutantur.Ratio intextu, n. 1.
Inde patet , quidde quaft. illa, Anadrcssuas vend.cogi quis poffit, sentiendum fit? Seil. N. eamejfe de fure Civ. expresso, n. 2. 3.
Quod ampliatur tribus modis, n. 4.
Sed varie itidem limitatur, non attenta furis Cru.subtilitate, n. 5.
Limitatio illustratur aliquot cafibus. n. 6 . 7. g. 9.Et dupliciter ampliatur, n. 10.
Not. autem,quod Venditio coaäa valeat in rebus tan-tum superfluis, non in iis, quibus quis ipse indiget,n. 11.
Et quidem, fi venditori justumpretium offeratur.n. 12.Id quod probatur rationibus & furibus.n. 13.14.1 5.Adferuntur textus fur. Civ. proopin. contr. n. 1 6.Sed conciliantur sublata ambiguitate justi pretii, n.vj.ai 23.
N Aturalia jura inter alia a Civili in hoc po-tiffimum distinctionem sortiuntur,quodilla , quia divina quadam providentiaconstituta, firma semper atque immutabilia per-maneant; Jus Civile vero saepe, imo quam saepis-simemutari soleat,testeSacratiss.Imp.Justinianoin §. sed naturalia 11. Inst. de I.N.G.&C. Effectumnobiliorem non esse sua causa, apud Philosophosyiohvd^dXKriTov est. Civilium Legum causa quaeest ? Homo est; Sed quia cum humanis omnibusita comparatum, ut nihil in illis perpetuum sit,ita quoque feie cum legibus civilibus res habet,per L. tanta 2. §■ fed quia divina ig. C. de Vet.fur. enucl.Novell. 74. pr.Nov. 9%. procem. Et hisluum quoque est senium: Hinc abrogari, emen-dari, ampliari, declarari, limitari,in jure nostro,&prsprimis in Novellis Constitutionibus, Jura
Qu. ait ä Magistratu pretium determinari^ojjit?A. n. 24.
Qu. a quo Magistratu ? n. 25. ad 34.
Hodie plerumque certis personis officium taxandi fru-menta demandari solet, n. 3 5.
Probatur juribus AFarchia. n. 36.
Ex hactenus ditiis fluit, quodPrinceps exportatio-nem frumenti extra ter/itoriumprohibere poffit.Sub quo infimul continetur prohibitio exportandafarina, n. 37.
Excipiuntur in Marchia ab hac export. prohibitioneNobiles £s? Pralati, n. 38.
Sed vix perpetuum hoc cst.n. 39.
Hinc etiam privilegiati privilegio hoc suo quocunquetempore uti nequeunt, n. 40.
Et contra hanc prohibitionem exportantes a variis po-pulis varie puniti sunt. n. 41.
civilia videmus. Non tamen id ffmper vitiodandum Legislatori est, cum intereram summanecessitas, stibditorumque utilitas hanc ipsamcorrectionem efflagitet. Elucescet exinde, quid 2sentiendum de qutestione illa sit; An ad res su-as vendendas cogi quis poffit? Cujus questi-onis discuffionem cap. praecedenti. n. 1Z- pollice-bar. Et quidem videbatur nulla huic quaesitodifficultas subesse, praesertim,cum negativa ejus-dem resolutio expreffis atque firmiffimis ju-ris nostri suffulta textibus sit. Sic i« L. n .3C. de Contrah. Ernt. L. 13- m fi n - C. eod. jun£t.
L. 1. C. de Refcind. vendit, 'manifeste haec quae-stio deciditur; Dominum scilicet invitum nonposse compelli ad rem luam vendendam. Ac-cedit ratio, quod nec aliquis invitus compella-tur contrahere per L. G. dt Obi. & A- E. 15.
Ii