V
4°
Difputut. 11. Cap. 11/.
Monopolio dicta paulo ante sunt, hic locum ha-bebunt : Scilicet posse Principem hanc potesta-tem concedere quibusdam , ut hi communicatoconsilio auxilioque, ac sumptibus hanc ad re ne-cessariis collaris, quicquid frumenti, vel alias advitam necessarii poffint conquirere, coemant, aci a in tempus arctioris annonae asservent. Non au-tem liberrima his coemendi facultas conceden-da, sed restringenda illa, inque certos redigendalimites,ne in proximi vergat detrimentum, cumnon soleatPrinceps in aliorum nocumentum pri-vilegium alteri concedere. /. Nec avus. 4. C. d.Emane, liber. Reliquis enim etiam civibus dandalicentia est, emendi, intra certum tamen tem-pus, quantum sibi suisque familiis ad alimoniamnecessarium putaverint: Hoc tempore praeter-lapso, si quid fructuum supersit, vel in provinciapropria Principis, vel in vicinis exterisque locisac Regionibus , hi , quibus id demandatum mu-neris est, coemere, atque ita, ne quid deliquii pa-tiatur Resp. in tempus Caristia; asservare pos-iz sunt. Vix tamen assererem, his ipsis, quasi Dar-danariis, licere sibi pretium asservati frumentiproprio ausu ac libitu constituere, sed potius su-perioris hoc incumbet curae atque provisioni, nepretium istiusmodi justitiae excedat cancellos.Illa itaque quae cap. praced. de pretii determina-tione dicta, hic quoq; observationem merentur.14 Aliud exemplum Dardanarii revera non talisexhibet Sacer Codex, Josephi nimirum, de quoGenes cap. 41. vers. 19 .seq. Hic enim, si ex pri-mo obtutu ferenda sententia, omnino Dardana-riorum pronunciandus esset primicerius. Sep-tem enim annis frumentorum copia abundan-tiffimis, undiquaque tantam frumenti compara-vit quantitatem, ut exaequaverit arenam maris,& numeris amplius comprehendi ea nequiverit,uti patet ex c. 4 x. -u. 49. Hanc frumenti
copiam tanto postea vendidit pretio, ut non tan-tum universam universa: ASgyptia; pecuniam ,sed etiam pecora, non tantum pecora, sed etiamagros & quid non Pharaoni acquisiverit. Gen. 47.v. 14. seq. Omnia tamen Dardanarii requisitahic non concurrunt; Quicquid enim Josephus' faciebat, id publica autoritate faciebat; Non ip-se turpis lucri cupidus erat, sed omnia iri publi-cam dirigebat utilitatem. Non impediebat suacoemtione , quo minus & alii emerent, necgravabat eo ipso annonam aut cariorem redde-bat, cum septem illi anni abundantes täntam cui-vis suppeditaverint copiam,ut nemini nonlicue-rit ad satietatem usque colligere fructus.
,6 Egregiasunt, qua; hanc in rem pro Josephodefendendo in medium profert B, Luther. Tom.VI- Witteberg. Germ. tit. von Kaufhandlung und
Wucher. sol. 294. Es iß dieser Kauf und Handel Jo-seph kein Atonopolion , sondern ein redlicher gemeinerJCauffgewest, wie er im Lande gewöhnlich war; Danner wehrete niemand zur guten Zeit einzukaufen. EsWar aber seiner Weisheit von Gott gegeben, daß er des
Königs Korn, da essieben Jahr wohlgerieth, einsamm-let , da die andern nichts oder wenig einsammieten ;Dann der Text saget nicht , daßer allein habe das Korneingek au fft , sondern habe es eingesammlet in Städtendes Königes, haben es die andern nicht gethan , derSchaden sey ihre. &’c. quod ipsum in subsequenti-bus B. Luth. pluribus persequitur, & inter aliaetiam htec pro Josepho subjicit; Es meldet dieSchrift nicht , daß Joseph darumb habe Korn eingt-sammlet, daß ers so theuer gäbe, als er wolle 1 sonderner habe es gethan, daß Land und Leute nicht verder-ben: Aber der Kauf -Geitz (quod vitium in Darda-nariis conspicuum maxime) gibt so theuer er will,undsucht seinen Nutz allein, unangesehen, daß Landund Leute verderben. Tantum itaque abest, ut vi-tiosa sit ejusmodi frumenti coemtio, in salutempublicam publica autoritate facta, ut potius, siomittatur illa, haud exfguüm inde Resp ubi. pas-sura detrimenti sit. Habetsane ssigyptia de quosibi gratulari potuerit, propter egregium illud& maximo dignumencomiofactumJosephi,qui,nisi divina quadam inlpiratione edoctus de sutu-ra illa per septennium caritate fuisset , iliiquesua, qua pollebat, prudentia obviasset, omnibussane, quotquot iniEgypto degebant, fuisset per-eundum, Conseratur hoc de Josephi facto Petr.Gregor. Tholo sän. Synt'agm.jur. Univers. lib.7,6.cap. 30. n. i-infin.
De eo autem hic loci adhuc restat disquiren- igdum; Si contingat Principem aliquem ex pro-babilibus causis metuere futuri temporis carita-tem , huic vero levamen quaerere desideret,colligendo fructus, eosdemque in tempus Cari-stiae,utilitatis publicae causa,asservando, si posteailla, quae metuebatur, Caristia in ubertatem an-nonae convertatur propter uberrimos, quos tel-lus genuerat, fructus, & frumentum, quod col-lectum antea, vetustate corrumpatur,quid Prin-cipi hoc passu faciendum ? Optimum huic reisublevanda; consilium videntur illi suppeditare,qui statuunt, Principem posse cogere subditos ,in quorum videlicet commodum frumenta illacollecta undique, ut singuli, pro magnitudinenimirum rei familiaris, recipiant partem hujusfrumenti, & vel aliud fisco inferant vel propor-tional pretio emant, ne Fiscus capiat inde de-trimentum. Conf. I. i.C. de Condit, in pubi. horr.Tiber, JDecian. Traä at. Crimin. lib. 7. c. 22. n. 23.Ant. Peretz. Comm. Cod. d. tit.n. 13. Camill. Bo-rest. deALagißrat. Ediä.lib. 3 .c. 14. n. 134.
Quod ipsum tamen ita demum procedere di- 2©cendum,nisi culpa eorum, quibus cura domuumfrumentariarum commissa > corruptum frumen-tum, E. G. si forte tecta horreorum non fuerintresarta,ita ut pluvia; potuerint petere frumenta;madore enim corrumpuntur facile ; Vel si justotempore non fuerint versa,quod omne tamen in-cumbebat illis, ideoq; hi ad damnum hoc resarci-endum regulariter tenentur. Ant.Perez .d.l.n. 1 x.Conf. Excell. Dn. Prses. Comm, God.inl.i.d.tk.
CAPUT