m

Disput At. V1L Positio VI.

quentibus pro nostra opinione etiam quaesitumdeterminat,sine patrisfamilias culpa incendiumfieri posse, Johan. Harprecht, ad §. ult. Infi. deObligat, n, 89.

a Interim nos de eo non adeo laborabimus,prae-

sertim cum ex exemplis P ofitione IV adductis sa-tis foperque elucescat, incendia etiam dari, quaeculpae plane sunt expertia, id tantummodo bre-viter videndum , side casu dubio quaeramus , &Conductorforsan casuale incendium dicat, Lo-cator vero culposum, cui onus probandi injun-gendum ?, Notanter quxrimus de casu dubio,nam si fulminis ictu, vel alia manifesta ratione in-cendium subortum, hac probatione non opuserst : Quanquam autem, quod decisionem quae-

' stionis attinet,praesumtio regulariter sit in melio-rem partem, ut sic potius casuale pronuncian-dum, & contrarium ab adversario probandumesse videatur. Tamen communius approba-tum,culpam ratione inhabitantium praesumi, utsic hic se debitam diligendam adhibuisse proba-re necesse habeat; Facit huc textus fatis expres-sus /. z. §. 1. jf. de Offic. Yrafeä. Vigil, quod incen-dia plerumque fiant culpa inhabitantium,itaquepro eo quoque,quod plerumque fit, militabitpraesumtio,contraria probatione elidenda ; namabesse hanc culpam posse illud evidens est, ex l.n.deperk. U commod. rei vend. sed an praesuma-tur abesse, id ob dictam /. 3. (quse & ita cum d.l. 11.conciliari commode porest,quanquam Dd. com-muniter alia ratione illas ad harmoniam dedu-cere satagant,) utique negamus. Locator ita-que in nostra quaestione praesumtive intentio-nem sum probatam habet, ut inde Conductorculpam abfuisse probare debeat. Dn. Carpz. Pr.trini.p. x. q. 39.«. 63. Dan. Möller. /.4. Semefir.c. 31. Cous. Gail.sif. 2.0L/21. ». 3. quod variisampliationibus & limitationibus pro more suoprolixe deducit Prosp. Farinae. oper. crim. p. 3 .q.110. e. 2. ».41. & seqq. Add.Matth. de Afflict.decis. Neapol. detis. 57. n. 2. U 3. Dn. Hahn. adWefenb. tit. de Offic. Vrffecli Vigil.

3 Sed quali culpa incendium praesumatur or-tum, an levi an levisiima,id hic notandum. Namnon omnis culpae idem est effectus , ut sequentePositione dicendum, nec ipse Conductor de culpalevissima tenetur,sed levi tantum; Hinc ne nimi-um praesum tionc gravetur inhabitator,p o tius di-cendum videtur aliquibus, culpa levissima tan-tum incendium praesumi ortum. Seb. Medie, detafib.fortuit.p. 2.q. 7 .n. 2. Farin .d.q. no.n. 90.Thom. Gram. Addit, ad Matth. de Afflict. decis.57 - &quosibi‘citat.

4 Sed haec sententia quamvis communiter vi-deatur recepta , per tradita Farinae, d. I. tamendubio non caret. Etenim textus/»/. 3- §• i.ff. deoffic. prffeft. vigil, generaliter loquitur, quod in-cendia culpa inhabitantium fi an t, a quo non dis-cordat. /.xi. de peric. U commod. rei vend. Jam inconfesso apud omnes est, culpam simpliciterpositam de levi culpa esse explicandam;imo & aliaspoena in d.l. 3. §- incendio culposo dictata, vi-delicet fustigatio,iniqua esset -si de culpaleviffi-ma illam velimus explicare.

Et sententia illa communis magis dubia red-ditur ex eo, dum eandem Dd. limitant unanimi-ter, quod tantum de culpa levissima in omitten-do haec prssumtio sit intelligenda. Sebast. Me-dices d.l.n. 3. Farinae, d. I. n. Jacob. Me-

i

noch. de A. I. Q^jcas 3 90. n. 6 . Nam si corrU®ret statim Dd. assertum, quod ipsi habent;ductorem,si solus inhabitet, tenere probare,culpam non admisisse. Quare enim gravandiesset hac probatione Conductor, cum ob tal £l ^culpam ex locato non possit conveniri, citro 3levem tantummodo sit obligatus; Nec ob daFnum datum ex L. Aquilia tenebitur; Quanstf?enim illa Lege culpa levissima vindicetur /. 44TadL. Aquil. Hoc tamen Dd. tantum de culp 9levissima in committendo interpretantur pft '

13. §. 2 ffi.de ususruft. Henric. Zces. coram, ffi. ad fAquil.n.j. Me noch. d.cas. 390 .n. 10. modo* 3 'men omissio non sitita gravis, ut commissioni Fmilis habeatur, vel si omissio contineat sactu^aliquod implicitum. Zces. dift. loc- qua ratio* 1 ®forsan conciliandus Dn. Struv. Syntagm. Exed'

14. th. 20. . j

Hincpotius asserendum existimamus, prasse

mi incendia levi culpa esse facta, utprasiunxtFaliquid operetur, Johan. Liibler. deincend.

27. Carpz.Pr. crim. 39. n. 65. Fachtn. lib■controv. 87. Haec tamen prastumno culpae, 11conductor vet inhabitator probare possit, se d®bitam diligentiam adhibuisse, elidi potest;aperte innuit J Ctus Alfenus in l. fi vendita 11 ■$'de peric. & commod. rei vend. ubi venditor eani^ 1 'ligentianx probare debet se adhibuisse, quam 11 ^'hibent homines frugi, & diligentes (quae vetb®culpae levi opponuntur ) si ita quid accidisset, 31eum non pertinere. j

Quanquam autem contraria sententia coF'muniter fere a Dd. recepta videatur, quodprobatione diligentia onerari non debeat p*'terfamilias,nisi ex incendio damnum passus e^pam Patrisfamilias, vel illius ad cujus facto^praestandum hic est obligatus intervenisse proh 3 'veritjutvult Gail. d.observ. 21. n. 3. Mynf.

6 .obs. 88- n. 1 2. & seqq. Andr. 'Rauchbar, p. 2 -110.». 64. Matth. Berlich.p. 4. conci. 27. ». 83-ab his fusius allegati. Tamen rationes eor* 1 * 1dem tanti momenti non sunt, ut praecedentem 0pinionem infringere valeant. Licet enim p x ssumtio regulariter sit in partem benigniorem,^quilibet praesumatur industrius, donec alter h®gligentiä ejus, aut culpam probaverit /. quotis 11 %.§. iff.de prob. & ibi Dd. Alia tamen ratio est^puncto incendii; Nam hic agitur de tali casu,ss^sine culpa regulariter contingere non potest,^non solet, & eapropter prastumtio ab eo, q u °ut plurimum contingit, desumta, ab hoc oh e ^probandi actorem liberabit. Hincpotiuslegat,casu fortuito quid factum esse , si talis c»* /sit, qui culpam regulariter praffupponat, P^bare debet diligentiam debitam äse adhibiti& ita culpam abfuisse. Seb. Medices traft -d^fib.sortuit. part. 1. q. 1 o. n. 9. ^ ’

Magis videbatur stringere, quod urgentcontrariae opinioni faventes, scii, si aliquis e*cendio condemnandus, culpam certi & de cminati hominis, vel certae personae requiri, ß,propter actor culpam illam ratione certaep®^nae probare debeat. Jacob. Menoch. A. L Qa~^ 0 .390. n. 4. Gail.ss obs. 21 .»• 4. Farinae. A/ J,ni 93. Dn. Hahn. ad JVesenbec. h.t. de offic-vigil. Sed & ad hoc responsio non deficit jmum enim Cessabit haec obstantia, si unus Vßinhabitaverit, hic enim jam praesumtio eadeterminatam personam, ut sie njerito inha 13 [() t