12
2)ijput. I. Cap. 1. De ‘Principe jfura in alieno
Vicarium, probamus Caroli V. facto, qui Fer-dinandum Fratrem Vicarium constituens, con-sensum Palatini & Saxonis requirere primum ,iisque pro majori cautela literas reverfales,quas vocant , dare necesse habuit. Goldaft.d. I. pag. 242.
61 Absolutis ergo quas in Imperio unus alterveStatus, qua membrum Imperii, extra territo-rium agit, convertimus nos ad ea, quae itidemextra territorium quidem exercet, nullo tamenhabito respectu ad Imperium; qualia lunt Ju-risdictiones , qua in nonnullis provinciis Ger-maniae obtinere ait Illustris Dn. Seckendorff. imdeutschen Fürfien-Staat P- 2. cap. 9. ».7. welchenicht eben der Landes-Herrschafftoder der ordentli-chen Obrigkeit , sondern offt einem andern Herrnoder Stande in fremden Orten, außerhalb seiner or-dentlichen Juris diäion , allein , oder nebst dem or-dentlichen oder Vogtey-Herrn, zukommt, primam-
62 que speciem dicit die Zent-Gerichte, quam defi-nit, ipsius enim verbis uti nobis volupe est,Eine solche Besiignis, daß der, welcher diese Zent-barliche Gerechtigkeit hergebracht, etliche gewisseHaupt-Verbrechen, mehrentheils vier , welche mandie vier hohe Bugen nennet, als Mord, Diebstahl,Brand, und Nothzucht, in einem gewissen Bezirck,ungeachtet er darinnen kerne , oder wenige Unter-
6z thanen hat, bestrafen mag. Rationemque putatintroductae talis Jurisdictonis , daß von Altershero eigentlich wider die grobe Landfihadliche Lastersolche Zentgericht von Kaysern bestellet, und denMächtigsten (non ergo praecise Dominis terri-
64 torii) im Lande anvertrauet worden. Nos, quiain hisce terris rariores scimus hasce Jurisdictio-nes, iis prolixius explicandis non occupabimur,sed contenti allegasse , Knichen. de Jur. territ.c. 4. n. 6%. seqq. fusissime hanc Jurisdictionisspeciem tractantem, ac, si recte ipsum capimus,n. 243. scqq. Episcopum Würzburgenfem inDucatu Franconise ejusmodi Jurisdictionem af-fectare, affirmantem.
65 Ad aliam speciem progredimur, quam Voig-tejam dicunt, quo nomine tamen cum supralaudato Dn. de Seckendorff. nolumus intelligidie ordentliche Jurisdiction, wie sie von den Zent-oder Peinlichen Gerichten unterschieden wird, son-dern eine andere sonderbare Art der Botmaßgkeit ,die man auch etlicher Orten die Laster - Voigtey oderOber-Vogtey heißet, verstehen, welche mehrentheilsdie nechstgeseffene Landesherren über die bey ihnengelegene Kloester und geistliche Stifter von Altersher haben , daßfie alle peinliche, oder doch gewiffeund sonderbare Falle an Orten und Enden, die solchenS fftungenzufiehn, zu üben, auchdarnebengewife
66 E nkünffte davon haben. Jm deutschen Fürfien-Staat p. m. 231. Knichen. hanc Jurisdictionemvocat Advocatiam de Juresuper. c. 4. n. z 89. asse-rit que (quamvis in hisce talibus certi quid statuinequeat fecundum eundem , quia ubique juraVogtheica sequentia variant, hicque pinguiora,ibi steriliora inveniuntur, sicque cujusquelociStatutis standum est) tali Domino omnia Vog-teica commoda cedere, nimirum Steuer-Reise,oder Reise-Geld , Folge, hohe und niedrige Frevet-büffen , Geleit in Dorf und Afarckgeben, Oeffnungder Kirchhcefe und Dorffbesriedigungg£c. n. 241.
67 seqq. testatur Palatinos Principes Vogtey undhohe Obrigkeit sibi vendicare super coenobio
68 Greißheim ratione Comitatus Greißbach. Illu-
strius hujus Jurisdictionis uti puta* 11 ^ ff,'pium afferri haud posse credimus, ^Sereniff. Elect. Saxon, competit;hic Potentifsimus Octovir belehnter .Quedlinburg , omniaquejura supmonstrantia ibi exercet, hoheLandes t
Rechte, sowol in der Stadt, als auf demgenommen das Erbgerichte in der Städte pf0ßgefürstete Aebtißin zu exercirenhat. jjj
bergin der jeztregierenden Welt £ r6 ff >l
p.m. 559. SicDuxBergensisAbb atl ^ s jpF |,
Protector est , Praelatura: Buchavien 3 »^perator , Guerningerodensis ^
tini, qui itidem de hac Abbatia in .merum ac mixtum exercent Imp er fWehner. in praä. Obs v. Vogtey. .
Obiter hic addendum , advocati 3qua jam diximus, diversam nobis vi ,jj ä e 3cujus mentio fit in JT. 1. Capit.circa jurisdictionem se diffundit, j lls j \
de descendentia. Haec non alia ejoffendenti Pontificem sedemque .opponat Caesar, brachioque secula 11 ,niat; hincque protectoratus titulo °P ^exprimi posse, persuasum nobis h a ^
que plura jam de ea, ne aliquid a stt sfumus dicturi,
Sufficiant haec de Jurisdictio 11enim, quae mere civilia, ad Cap llt 0 o c fcjfnis hujus ultimum rejecta volunu lS ' ^5prius adhuc monendum, adscribef®aggratiandi, cui jurisdictionem c °'
ximus extra territorium, jusque ss'^e^’^sta; sunt quippe regulariter sibi c (ifit/iquirere punireque crimen, illudsslExplodimus vero hic sententiam . sAeam esse potestatem Cardinaliumiinpertiendam delinquentibus , ut f; tssReum, dum ad supplicium trahi rl s 5 jjbeum pileo vel veste , a poenavaleant. vid.GUserusdisp.de grati* oilf Mtsaciend. th. 59. Sed htec obiter, 0
aggratiandi dicturi siimus proH x / üS ; tt, V
•P 11
Jam alia percurramus Rega^^pL/hsec exercere liceat extra territo*' 11 ^ p.sInitium faciemus a Jure priman a ^gquod Jus in universo ImperioRo^mus Imperatori, vi cujus faculta^^r^-timinandi & promovendi unam P , 'fi A'neam ad beneficium Ecclesiaft^y^jj/
Imperii Ecclesiis primum vacasl* ,1.s /
vel est, uti Carolus IV. ait ap- 00 ^siit. Imper. p. 343. in rescripto des ^quando Imperator habet J ur Stconsuetudine a Divis Rom. ,,
Praedecessoribus hactenus obs er s ? jj
tem ex
Coronationis siise soles 1 ’ 11 0 \ib e [
fi’
- . ,- •„ ciuO”’'
rum Regnum impletione, 111 : t #
sterio in Imperio constituto ,virtute primariarum precum a V ^
nlctlin/limitvi «»»ntriA^ran^l _ /» 1^ j ti'
clesiasticum promovendi j ^ f
c.^. n. 2. S ab eo citati. Gauderf J ^non ex indultu Pontificis > ut * ,t
p. m.de Pr abend. & Dignant- ^ C° '
ejusque asseclsc volunt, * e ^ fsp.observantiaque , verbis CarO ,,
edocemur. Imo vi Juris Sa a ^ jiil^Summi Imperii competere , ^ jit-
Ziegler. Comm. ad Lancellot< 1 '