Z96

ODiß>utMi& JLIV. Ctp. IV.

Aliquando unicus testis plenam fidem facit, remissive,n. ;z.

An quis teneaturtefteminjuratum admittere?n. 54,Non femper in Partium potefiate e fi testibus jura-mentum remittere, n. 5 5,

Auftriacx U Suevicx Nobilitatis privilegia quoadjuramentum testium restringuntur, n. 56,

An licitum occulta testium crimina revelare ad labe-faäandum eorum testimonium ? n. 57,

'Ad testandum nema fe offerre debet, n. 61.

$

An liceat Interrogatoriis testium execrationetceret n. 62.

Execrationes illa in gepere rejiciuntur. 11. 6Z'Per instrumenta probaturus quid attenderedebeat? «,68-A quibus pracipUe deliäis abstinere debeat? fl -Quando Reus ad editionem instrumentorum *turi n. 71.

Disputatio Attestatorum quomodo fiat? n- 7 ^'An utilis fit? n. 77.

1 Tßost litem contestatam sequitur Probatio.

mst Si enim Reus, ut communiter fieri solet,-*• petitionem Actoris vel in totum, vel exparte neget, pronunciatur; fVeilBeklagter auffdie erhobene Klage geantwortet , und derselben nichtallenthalben geständig , ist Kläger den Grund seinerKlagen, und so viel Ihm darinnen verneinet, binneneiner Sächsischen Frist, wie recht, zu erweisen schul-

2 dig. Carpz. in Proc. tit. iz. art. 1. n. 44. Pro-bationem hanc Actor confcientiofus accurate& pro rei veritate instituat , inp rimis vero ean-dem, quoad fieri potest, maturet, nec multis

3 dilationibus protrahat. Quamvis enim per Rec.Imp. novifs. duse dilationes, imo & tertia cum fo-lennitate legali, concedatur; illis tamen uti necpraeceptum nec necestärium est, sed saltem per-mistum , non femper, sed tunc, quando justa;causas urgent, ad quas investigandas praeviaJudicis cognitio requiritur; quae duo , st legiti-me praecesserint,dilationis usus etiam inforo in-

4 -terno licitus. Facile quidem in foro externocausa fingi & judici inquirenti imponi potest;sed haec in interno minus tutu erit praesidium,ubiConscientia ipsa petens & concedens omnemfallaciam excludit.

5 Terminus Probatorius plerisque in judiciissolet este certus. In Saxonia est 6. septimanarum& 3. dierum, isque non solum continuus. Carpz.in Proc. tit. 13. art. 1. n. 80. sed & omnino per-emtorius, ut eo elapso amplius ad probatio-nem quis non admittatur, sed tota cadat causa,Reusque definitive absolvatur, ita ut Actori, nequidem refusis expensis, & prastlita cautione delite prosequenda , ad novam actionem pateataditus, quod jure Sax. & multis autoritatibus

L probat Carpz. cl.l. «.48. Inde resultatquasstio,an Pars hoc modo vincens salva sit in foro Con-scientia;? Negativa plausibilis apparet: cumhic ex sola adversarii negligentia, non autemjustitia cause, victoriam reportasse videatur.

7 Sed, non obstante hoc, affirmativa potior. Certüenim est, habere id juris Superiorem in civiliaSubditorum negotia, ut circumscribere illa hoceffectu postit, quo, si quis secundum illius jurisregulas non agat, causa cadat, alterque eandemlicite obtineat, &destiper in conscientia sit se-

8 eurus. Quod tunc locum habetpraccipue, si si-mul Utilitas concurrat publica, quae nostro incasu maxima apparet. Quis enim litium finisexpectandus foret, si actor s Reus, cui probatioinjuncta, pro lubitu terminum probatoriumpraetermittere posset? Sane plurimi calumnio-sam litem foverent, & causa; justitia; diffiden-tes , protelationibus adversarium vexarent, sie-piusque, quod jure acquirere non poterant, li-

- rem in foculum extrahendo acquirerent. Quam-vis igitur negligentia terminum non observan-tis-causam Staturo huic dederit, sola tamen ne-

CÖ 11 '

in

#0c ef tö

gligentia adversa; partis jus hoc vincei» 11 c,tribuit, sed jussus Superioris, quipcenam 11 <-gentite imposuit, eum victorem facit-jure a lege positiva concesso uti etiam .scientia licitum est, si nullum morale »j 1contineat, quale hic non adest in eo, q 111 ffif esibi persuasum habet, se justam causam»°' el nalterumcjpe, quamvis denuo ad prob atl °admitteretur, contrarium non affertur» 1111 ’ S .aeque secqrus est, ac si Actor nihil probas® 1 ^»set. Si vei’0 injustam se fovere causam . ^ c jU'initio statim ad restitutionem tenetur. S» ,re suo dubitet, consultius ipsi restimarem ’ To-nern potius movere lapidem, ut alter pN^a 1 .rtis fuse fundamenta afferre, ipfequesuum excutere possit. Nec poena »% j v es Sinnocentem & impeditum Probantem ^ c j5>negligentem, si namque quis vel facto J 1 ' stvvel alias legitime 6c sontice impeditus» 1 ^0'num probatorium non. observet, jure | ftiquam cadit Vid. Carpzov- in Proc-

Jam ut ad ipsam probationem acced 3 ^^*in praxi plerumque fieri solet per PofM^^sLibello Summario formatas , quas jur^ s 1Dandorum confirmat Actor, Reoque d e j-cper juramentum Respondendorum aC1spondeat; eo igitur magis hic veritatem Je*conscientiae dictamen, cum non tantum 11ad verum dicendum obligatio adsit, s®menti vinculum concurrat, •

Praeter hunc tres principaliores P r ° fe li cS ‘

num modi dantur: per juramentum , P eJ >pa l1 '.. A r i-. rnec» 6 f..s.

& per instrumenta. De singulis in fp .ca. Probationem per juramentum quodisquiritur, an haec locum habere pom 1 ’ j} hst .

est

1 . 4 -

C-‘

iris “*““ 0 "" ‘UU1U, uciutit

nihil adhuc probatum ? Controverf aquaestio interDoctores. Negativam.

Edend. /- 9. C. de O. V A. haud pauci

quosallcgatCarpzov,/-». i.C. 12.D. *■&! , r jct> s

1 \ ,n ' 78- ipse autem cU 01 /fe?/. F',7aliis affirmativam fovet, per l. 3 4- §• . cuFpr. ff. de jurejur. Et hanc sententiam e tia , £lJ ii»»lcientia? dictamini convenire arbitror-juramentum judiciale perfectus .& £ ste s ^probandi modus, seque ac qui fit p es 1instrumenta; hi igitur, cum nullam P* freb e ' fnem praeviam requirant, nec ille ea op pjp»'bit. Obstare videtur: quod non .extra P S) 1 »rionem injusta; litis Iit juramentumnullae aliae probationes ipsi suppetant; e ce flh>d’.in conscientiae foro hae prssum«° neS& dolus hic femper patet, an solum^^^0 ^adversarium animo juramentum de ^A e £0&faciens omnino graviter peccat.modum est hoc probandi genusdirimendam. Actorque probandi dim

evitate, & ingens onus declinare va ' jfl e ’

/

tii

•it

p t

■Ui

ft

c.

iii

hii

. Vi

A

k

it,

«U S

'il

sta

%

S

st,

s

'st

'st