I

12

jDijput.L Cup. iy.

cesse est, quorum (i) est, ut sit omni Exceptio-ne major, adeo, ut si careat hoc requisito te-,siis, semiplene non probet, conflit■ crimin. art-30. Um. adproceff. disp. 1 8. n, 2. Dn. Brunnem.adL. 13.Fl detestib.n .3. & Hahn- ad Wesenbec.

11 ff.de teftib. n. 6. Dicitur autem tesiis omni Ex-ceptione major, cui nullus objici potest defe-ctus , Finckelthausi Obsetv. 22. n. 13. Steph.ad conflit . crimin. d. Art. z quod per exempla de-clarat Beust. ad l. 3 r- ff- de Jurejur. n. 1131. &Mascard: de Probat. Vol. 2. Conclus. 956. n. 10.

12 (2) hujus restis requisitum est, ut sit juratus,quia nec plena« 1 efficiunt probationem testesquam plurimi, fi non praevio deposuerint jura-mento L- Junsjurandi. ij.C. deTestib. c. 51. c. quo-

13 ties. $.&(■ heet. 2%. X.eodemtit. Nec summusPontifex CU1 alias Pontificii Doctores magnamdispensandi tribuuntpotestatem, dispensare va-let, ut testi injurato credatur. Aug. de AnchonadePoteflat.Ecclef. Quast. 5 5 .Art. 4. & Grot. dete-stib. P. 7.n .4. ( 3 ) ut testis ille, citata parte ad-

1 4 versa, ferat testimonium. Testis enim partenon citata examinatus nullum facit indicium L.fiquando. C. de Teftib. L. final. C. de Quastion. Paris.vol. 4. confli. 45.». 29. Marsil. inPraä. Crimin. 8-

*5 nunc videndum, n. 29. Quod adeo verum est, ut, siJudex, parte non citata, testes recipiat quoad ca-piendum inquisitum , ne instruatur, ad fugam,L. ait Prator. §.fi debitorem, ff. Qua infraud'. Credi-torum. antequam tamen captus torqueatur,ite-rum testes parte citata examinare debeat. Alex.

16 Volum. 11. confli. 179. (4) utreddatrationcmperillum sensum corporis, quo actus, super quodeponit, percipitur, Volckm. de Testibus Cen-tur..3. conclus. 34, ».33. & Dn. Prass. Tr.de JureSenf in Procem, n. 39. Illud enim scire demumtestis dicitur, quod scit per sensum corporis.Dec.P. 1 .confil. 1S9.fi. 6. Et testis sine rationeloquens, mtelligitur loqui ut pecus, non ut ho-mo, Seraph, de Seraphinistfe/irm/eg, Jurament,privileg. 33.». 211. (;) ut de facto principali de-ponat , Alex. lib. 3. confil. 89.«. 8- & Dn. Praesesd.Tr. differt. 1. c. 4. ». 32. Nam testis unius o-mni exceptione majoris dictum non aliter vale-bit adjuramentum suppletorium injungendum,quam si exacte idem deponat, quod jurandumest. Mev. P. 4. 279. sed illud jurandum est,

L. 1. ff.de, in quo

duo sufficiunt testes; alias nec semiplene pro-bat , nec deferri juramentum in supplementumprobationis causatur. Boer. Decif. 85, n. 5. &Esbach. in Not. ad Carpzov. Jurisprud. Forenf.

19 P. 1. Conflit. 2 3. des. 4,». 5. Quinam vero sint ca-sus, ubi testes duo non sufficiunt, sed plures re-quiruntur, exFarin .detestib. Qu. 63.11. 241 .feqq.haurire quisque potest.

30 §. 3. Nonnulli Doctorum inter semiplenae

Probationis species referunt testes singulares,inter quos est Wesenbecius §. j. citatus forsanvulgari hocce dicterio inducti, testes singularesmille non plus probant, quam unus ; sed quamparum accurate illud se habeat, ex sequentibus

21 patebit. Testium enim singularitas vel est ob-stativa vel adminiculativa {addit Dn. Struv. in Syn-tagm. J. C. Exercit. 2 §. th. 48- Diverfificativam ,sed illa sub obstativa & adminiculativa compre-henditur , quia illa habet diversitatem repu-

22 gnantem, htec vero minus repugnantem) Sin-

exquodecisiolitisdependet Bartol. in.1 8 Jurejur. (6) Ut versemur in tali casu

gularitas testium obstativa est, quando agiturde probando actu in specie & non reiterabili ,Cravett. lib. 4. confil. 21..»..5. Mascard- de Pro-bat. Volum. 3. Conclus. 11 53- n. 25. Singulari- 23tas vero adminiculativa esi, quando actus in ge-nere & reiterabilis probandus est Mascard. I. c.&F tLvmac.de Teftib. qu. 64.tr/78- Si itaque priori 24modo testes sunt singulares , minus probant,quam unus, quia alter alterius fidem debilitatBald. inL. Jurisjur. 9. C. de Teflib. Nicol. Boer.Peri/23.8.45. nec propter illos locum habet ju-ramentum suppletorium Grot. de teflib. p. 7. 8.

12o. & Sithmann. adff. tit- detestib. Unde caute- 2 jlam suppeditant DD. ut, si quis plures singula-res testes habeat, unum tantum producat, quiahic faceret semiplenam probationem; si enimplures produceret, & hi variarent, nihil proba-tum esset. Si vero posteriori modo singulares 2 6deprehenduntur, fidem Judici faciunt, quia, li-cet per diversa media deponant, adeundum ta-rnen tendunt finem. Sit exemplum, quod ha- 27bet Dn. Struv. L c. Possessio in genere probatur,dicente uno teste, quod arari in fundo , altero,quod feminari, tertio, quodmessem colligi vide-rit, dum quilibet ex prsedictis actibus infert vimpossessionis. Vid. Anchar. Confil. 277.8. 6. Gil-haus. Arbor, civil. P. 2. c. 6. art. 1. n. 112. Andr.Rauchb. P. 2. Qu. 5. n. 6. Sed si verum dicerefas est,testes in hoc casu singulares dici haud pos-sunt, quia de eadem re principali testimoniumperhibent, & depositio eorum per diversa me-dia instar redditae rationis sive causae scientiae ha-betur , v. g. Si testium interrogatorum , quare 2 gsciantTitiumhaberejurisdictionemin tali loco,unus respondeat, se scire, quia vidit infligi poe-nam relegationis, alter pcenamfustigationis,ter-tius poenam gladii. Namhitestesin jurisdicti- 29one generatim probanda concordant, & per istadiversa media jurisdictionis rationes redduntefficaciffimas. Nec obstat, quod, dum de di-3®versis actibus deponunt, diversas scientiae suterationes rdddant; quia nulla lex ad unicam ean-demque reddendam causam scientiae testes ad-stringit, imo e contrario magis favet testibus,per diversas rationes ad unum tamen finem pro-bandum tendentibus, quam per unum eundem-que meditatum sermonem concludentibus L • 3.

§. ideoque Divus, ff. de Testib. Quae omnia ele- 3 jgantiffime deducit Fulv. Pacian. lib. 1. de Probat,c. 14.8. iq.&seqq. Patet ergo exinde , testesquocunque modo singulares , in semiplenarumProbationum censu haud esse collocandos.

§. 4. Secundo a Doctoribus Privata Striptu-ra pro semiplena Probatione habetur. Mascar-dus d. Tr. Volum. 1. Quasi. 13. Corn- üb. 3. confil.

58. per.tot. Accursi inL. admonendi, ff.de Jurejur.Hahn. ad Wesenbec- Paratit. tit. de probat, n. 2.Quid privata scriptura sit, & qua: ejus species.

Vid. Gait. de Credito, c. 4. tit. 7. 8. 259. U seqq.Quomodo autem semiplenam faciat fidem, nuncest discutiendum? Supponendum autem, pri-^jvatas scripturas nullam habere fidem, nisi re-cognitas. Hinc ex more judiciorum post pro-ductionem primum injungitur, ut adversariusrecognoscat, aut jurato diffiteatur. Moli. lib. 4.Semeftr.'43. &Mcv. P. 6 . decis. 277- Recognita ,itaque contra scribentem plene probat Bald. I. 3.confil. 275. A Mascard. Conclusi 301.8.2. Si vero ^producta scriptura ob adverste partis perjurii

suspi-