2)e Sententia contra Fifium Ferenda»

2l

§. 3. Postquam vero unius Imperio Uber-tatem suam mancipare neceffum habuit Roma,iErarium quidem pristino suo vigore primitusconservatum; sed ne Imperatoribus deessentnervi rerum gerendarum , quibus dignitatifuse consulerent, separatum quendam fiscum,instar privati cujusdam serarii , populo nonrefragante, habere eruperunt; cui fini novosacquirendi titulos introduxerunt > certaquecompendia vel ex mulctis, vel delinquentiumbonis, vel hereditatibus in poenam heredi in-digno aufFerendis, vel caducitatis jure vindi-candis, ad Fiscum retulerunt. Et ex hoc tem-pore privata Principis pecunia, titulis jam al-legatis quaesita, Fisci nomen meruit, &y£ra-rium , pecuniam publicis usibus destinatamcontinens, illi oppositum; quod ostendit Se-neca lib. 7. de Benefic. dicens : Cafar omnia ha-bet , Fijcus ‘Vero privata tantum ac fu 4; Cj? uni-versa ejus in Imperio sunt in patrimonio propria.Clarius hoc effert Plinius Panegjr. ad Trajan.tap. 36. At fortajfe non eadem severitate Fiscum ,qua Aratium cohibes: imo tanto majore , quantotibi licere de tuo (Fisco) quam de publico (serario)credis. Hujus autem aerarii ubique tantus fa-vor fuit, quantus salutis Reipublicae. Fiscusvero cum ex meris constaret compendiis &mulctis, nec quicqutsm inde ad ususReipubl.impenderetur, magis odium, quam favorem,sibi conciliavit.

§. 4. An vero illa distinctio Fisci &ZErariijam tum sub Julio Caesare caperit, nou equi-dem ausim asserere: Quantum enim constat,Fisci ipse nunquam meminit, licet serarii san-ctioris mentionem faciat Lib. t. de Bell. civ. cap.14. sequentibus verbis : quibus rebus Romamnunciatis tantus repente terror invasit-, ut, quumLentulus Consul ad aperiendum cerarium venijfet, adpecuniam Pompejo ex S, C.proferendam, protinusaperto sanctiore terario ex urbe profugeret. Cu-jus aerarii sanctioris etiam Livius meminit L.27. Instor, cap. 12. Verum cum hos librosconscripserit Caesar, antequam summa rerumpotiretur , inde vix petenda decisio. Validio-ri raticinio Fisci jura Julio Ctesari vindicaripoffent , si LL. Julias, quibus publicatio bo-norum dictata, in subsidium vocemus ; namob solum stuprum dimidiam bonorum publi-candam eile, L. Julia cautum fuisse dicitur§. 4. Infl. de pubi, judic. Imo & Julianus inL. 96. §. i.ff. de Legat. 1. fatetur, per L.Jul.bona vacantia ad Fiscum pertinere, quae eapropter Lex Julia Caducarie vulgo dicitur;Verum probe observandum, non omnem L.Juliam Julio Caesari originem debere, sed ple-rasque, Augusto imperante, latas esse. Sane7? J’diam de adulteriis D. Augusto acceptam^ rr ' > ipse Ulpianus testis est in L. i.ß. ad L.0. de adulter, nam & ipse Augustus Julii no-

nl 'n 5 ^. e ^ atur ' quippe adoptatus a Julio erat,teite ione Lib. 48. & Sveton. in vit. Jul. Caf.

cap. 8 3 fin. Legem Papiam quoque & Pop-pxam de caducis hereditatibus & legatis, Au-gusti temporibus conditam esse, & quidemaugendi sraru gratia, quod bella civilia, su-scepta inter Pompejum &Ciesarem, exhause-rant, testis est lacitus lib. -. annal. cap. 25.Godofred. in not. ad Rubric. Cod. de caduc. toll.Et ut se ab ejusmodi Fisci compendiis excusa-

ret Augustus, professus eft, se D. Julii com-mentariis edoctum , ut ea institueret Alciat.lib. 3. difpunä. cap. 3,. Interim quamvis de Fi-sco Julii Caesaris speciatim nihil occurrat, te-stis tamen de. eo Florus est lib. 4. cap. 2. n. 21.ipsum orarium sanctum, cum tardius aperi-rent Tribuni, astringi jussisse , censumque &patrimonium populi Romani ante rapuisse,quam Imperium.

§. 5. Apparet ergo exinde v s u b Augustopraecipue compendia fiscalia fuisse excogitata,quippe qui immensam aerarii rationem habuit,e jusque curam a Quaestoribus urbanis ad Prae-torianos Praetoresve transtulit, Sveton. vit.Aug. cap. 3 6. imo & iErarium militare cumvectigalibus instituisse dicitur, Sveton. cap. 49.Nec dubitandum est, fuse utilitati etiam hiclitasse Augustuiss , & multa, qua; ad yErariumpopuli pertinebant , suis usibus vindicasse.Quamvis enim Sveton. d. L c. 40. velit; Au-gustum Fisco suo non nimium favisse, dum faci-lius passus est Fisco suo quid detrahi, quamcivitatis Romanae vulgari honorem ; AttamenDio Lib. 53. scribere non veretur, exversibneSylburgii & Leunclavii: Cafar pecunias quoquein sua potestate habuit ; nam et fi suas ab arardo se-parat im habet , tamen his quoque suo arbitrio ute-batur. Quo factum, ut Fiscus & /Erariumnomine magis, quam jure distinguerentur,& sic ad simulacrum tantum libertatis perti-net, quod Augustus & successores ex Fisci vel■/Erarii bonis populo quid reliquerint. Besold.de Arar, cap. 1. §. 3.

§- 6. Successor Atigusti Tiberius distinctumpaiiter Fiscum ab ACrario habebat, unde interlaudes ipsius recenset Tscn.Lib.2. annal. cap.4.7.quod Sardianis, quantum fErario aut Fisco pen-debant, quinquennium remiserit; unde patet,eadem libertate ipsum de fErario, quam de Fi-sco disposuisse. Et idem Tacitus d.lib. a. c. 48.testis est, Tiberium Axmiliae Musae locupletisintestata; hereditatem in fiscum petitam, he-redi scripto reliquisse. De Caligula quoquereferunt, quod in prtejudicium fisci commen-tarios concremaverit. Sveton. Vit. Cahgul. cap..15. in fin. Add. Casaubon. in Not. ad d. Loc. Sve-ton ., Qui tamen alias in conquirendis pecuniiscompendiisque fiscalibus cupidissimus erat,quippe veäigalia nova atque inaudita , primumper publicanos , deinde , quia lucrum exuberabat ,per' Centuriones Tribunosque, Pratorianos exercuit inullo rerum aut hominum genere cmijfo, cui nontrikuti aliqmd imponeret. Pro eduliis qua totaurbe venirent, cortum statumqud exigebatur. Prolitibus atque judiciis ubicunque conceptis , quadra -gefima summa , de qua litigaretur: nec fini poena,st quis (ompofuijfe, vel donaste negotium convince-retur. Ex gerulorum diurnis quastilus pars ocia-va , ex capturis prostitutarum , quantum quaqueuno concubito mereret. Additumque ad caputlegis , ut tenerentur publico tS qua meretricium, Uqui lenocinium feciffent , nec non & matrimoniaobnoxia essent. Quod pluribus postea perse-quitur Sveton. in vit. ejus cap. 40.

§. 7. Tandem fisci rationem & curam feresordidam habebat Vespasianus , de quo Sve-ton. in vit. ipsius cap. 16. asserit-, ipsum pecu-nia nimium cupidum fuijfe, caput propter remijfaab antecejfore veäigalia revocasse , nova gravia

addi-