fDe Foro Jbfinißrorum ‘Principis in Cenere.

89

rat, Ubertate. Huic laudabili instituto obse-quendum, ipsa dictitat utilitas. Multo nam-que honestius & ad quietem Civium conduci-bilius est, tertium quendam constitutum es-se, ad cognitionem controversiarum , cujusnihil intersit, quam homines singulos, nimiumfiepe amantes sui, quod jus putant, id manuexequi, cons.Oror. Libr. 2. de Jur.D. acP.c. 20.8- 8- «. 4. Hinc vim vocant Leges, quotiesquis id, quod sibi deberi existimat, non inforo competente, sed potius propria aucto-ritate reposcit L. 12. in fin. L. 13. D.quod we-ttn causa. Res tamen iterum ad statum redit»aruralem, & unicuique privatam juris fuiVindicationem concedit > quoties Judex, citracertum atque praesens periculum, aut damnum,exspectari nequit, hinc contra aggressorem memeaque, privata auctoritate impune propu-gnare postum Gror. Lib. i> de J. B. ac P. c. 3.h. 2. Et fugitivum quoque debitorem injectamanu privato creditori capere sas est. L. 10.§. 16. ff. qua in frauiL cred,

§. 5. Varii generis judiciorum Ordines at-que mutationes variarum Rerump. evolvere,operosum nimis, idque inane foret. Vttiumenim eft quod quidam veritatem invefligatmi , wt-tnis magnum ftudium , multamque operam in resobscuras atque difficiles conferunt, easdemqut, nonnecessarias Cicero Lib. I. de Off. c. 5. Juvabittamen distinctionem Fori in genere ex JureRomano brevibus repetiisse, in cujus specie»rum enumeratione DD. variant, vid. Rofred.Benevent. Tr. Ordinis Judiciarii pag. xo. Thom,Carleval. de Judiciis Tom. 1. Ttt. 1. Difp. 2. n. 1.Ego autem Forum commode dividi posse ar;bitror in Commune & Privilegiatum. Com-mune est quod jure communi tribuitur, est-que vel Forum (1) Domicilii (r) Contractus(3) Delicti (4) Rei sine s5) Profesiionis velquod ob certum vitae genus tribuitur. Forumprivilegiatum iterum duplex est. Vel enimPrivilegium Fori pariter Jure Communi tri-buitur, & recte etiam dici potest Forum pri-vilegiatum commune , referrique potest adquintam speciem Fori communis, quale est(1) Studiosorum coram Rectore (2) Clericicoram Episcopo (3) Ministrorum Principis inAula & judicio principali. Vel non tribui-tur quidem jure communi, sed ex specialigratia Principis ob benemeritum, vel aliamrationem concessum. Harum distinctionumusus infra latis apparebit.

§- 6. Ministrorum Prine,ipum diversitas ab°fficii diversitate dependet, quo funguntur,

quo etiam Officiales saepius dicuntur, quac re pluribus vid. Anton Fernandez de Ot-de Officiat. Par. 1. c. 1. n. 8. Officiumnor** st ueuter pro munere publico & ho-

... r P ar ^ Polet , ut in L. 3 .ff. de his quib.

D Ä? V«. §• *• «■ Pncm. L. ,1.

diffeLk dlrT"" 8 ui - 4 - oi h- ”■ Cl ’)" s

i' ' m ° er ^'ffimorum, Egregiorum.

os aut e > st 1 peciatim sub his appellatio-ni us venerint , 'Sihatim enumerare operaepretium non existimo • vid . intcrim Ro fe ed .

Beneventan. Tr. Ordmis Judkiay. t - „ x fsfeqq. Dn. Praeses in Difp. deVol.VH.Disp . VII. HaU.

&

Illustrium

Kobil. c. 1. §. 5. Dn. Becman. Tr. de Notit.Dign. Illustr. Differt. 7. c- i. tz. 8> EF feqq. Sin-gulis tamen privilegium fori competiisse ve-reor asserere, propter L.i.C. ubi Senat. N Cla-rijf. nisi Legem hanc mutationem a Tribonia-no expertam esse dicas; quod facile largior,si eam cum L. 5. Cod. Theod\ Lib. 9. Tit■ i-conferas, ex qua illam desumpsit Tribonia-nus , qua de re inf. dicturus sum pluribus.

§. 7. Hodie postquam harum appellatio-num usus partim desiit, partim aliam ac olimdignitatem exprirpere videtur, difficile foret,secundum hunc titulorum ductum Privilegiumfori Ministrorum Principum modernorum exe-qui. Melius ergo me facturum arbitror, sidiversitatem Ministrorum, & privilegium foriex consuetudine nostrorum temporum > & di-versa Officialium qu,alitate metiar. MinistriPrincipum vel Principi inserviunt in negotiisEcclesiasticis, vel Secularibus. Illi jure Ca-nonico clericorum nomine insigniuntur. Anterestitutam Evangelii lucem clerici penitus se-culari potestati se subtraxerant,,, & coram ju-dice laico litigare ne quidem volentes pote-rant cap. fi diligenti X de foro Compet. contrarationem , & consuetudinem veteris & noviTestam, vid. Mev. in Quast, pralim. adJusLub.

3. -r. 4. V feqq. dissentit. Carlevallitas Tom .1. de Judic. Tit. 1. Difp. 2. <2^6. n. 395. & feq,Neque obstant Can. 1. 2. & z. Gaus. n.fijt.quorum auctoritate Emanuel Gonzalez Teilesin Comment. . ad Cap. §. de Judiciis p. 4. proba-ri posse existimat, jiam seculo III. clericis pesPontifices Privilegium immunitatis a Jurisdi-ctione laicorum concessum suille. Pontificesenim Cajus Anno 283. & Marcellinus Anno296. decrevisse videntur, ne Clerici in profa-nis Judiciis litigarent, A hac ratione occasioEthnicis daretur , in Christianos inquirendi,

/ qui tum temporis gravissima quaeque ab.Eth-nicis perpelli sunt. Quemadmodum & ipsePaulus 1. Corinth. 6 . v. 4. ob hanc rationemChristianis patientiam potius quam litigia ju-dicialia, fuasiffe videtur Grotio Lib. t.dej,B. ac P. c. 2. §. Z. n . 4. Et olim Episcopi a-liique Praelati non Jurisdictionem , sed au-dientiam saltem sibi arrogarunt, id est nudamcognitionem eorum, qua; ad Ecclesias & cle-ricos spectabant, quod ultra erat , secularipotestati relinquebant Tot. Tu. G. de Epifcop .audientia.

§. 8. Incrementa tamen non latentia pote-stas & Jurisdictio clericalis in Imperio occi-dentali ppst Carolum M. sumpsit, ex ccecaImperatorum sanctitatis persuasione , & e xveneratione qua clericos usque ,ad fupersti*tionem prosequebantur, more antiquis Ger-manis jam usitato, testeTadto Aemorib.Germ.

c. 7. & it. Vtd. Capital. Caroli & Ludov. Lib.6 . c. 109. in C . LL. Antiquat. Lindenb. Pro-gressu temporis aliae Constitutiones emana-runt, quarum aliquas juxta temporum seriemrelatas vid. ap. Anton. Augustin. in Epit. JurisPontis. Lib. 30. Tit. 5. Coriolanum in Brevia-rio Anno 314. pag , 67. adduB. a Gonzalez ad

d. c. 8- X. de Judiciis n. 4. infin, hujus rei etiamdocumentum praebet Constitutio Priderici II. Im-peratoris de Statutis & Consuet, contra libertatemEcclesia editis §■ 4. Add. de potestatis Episcopalis

M augmen-