I 12

j Disputatio

de quo in specie facienda erat mentio, etsi aliasPrinceps conccisurus fuisset, Francifc. Nigr.Cyriaci eontrovers 655. n. 3. ita quam maximein impetrando moraroriohocneceif-irium- Un-de impetranti probandum, vera esse, qute expo-suit Wesenb. P. 3. conf. r36. »• 82. namque ex-plorati juris, eum,.qui se fundatio qualitate ali-qua ad consequendum aliquem estectum, istamqualitatem omnino probare teneri/. 1 ^.pr.ff. deinsitor. act. I. 9. C- de hisqui accuf. nonpoff. ibi queDel. Pläne ia literis quinquennalibus impetran-dis summopere nece istim est, ut debitor calami-tatem,infortunium,damnum, casum fortuitum,difficultatem, &-impoffibiliratem solvendi p rie-ten fam, eamque de illius infortunii genere este,cui dolus &culpaejus propria ansam non dede-rit, probet,prout exigitWilhclm. Anton. Freun-deberg de Refer ipt. APor at oriis comi. 22. n. 1. &paulo post ead. concluf n. 49.1 objicit, impetran-tem inducias non solum de ipso infortunio e j us-que corpore & specie Principi fidem facere, sedetiam präcise in illud se incidisse post debitumcontractum, legitimis probationibus manifesta-re & ostendere debere, cui opinioni subscribuntFaber, in Cod.l. 1 .iit. y.def. 1. 6 ,& i6,Menoch,arbitr.judic. quotfl.caf 203. n. 34. Ut vero de al-legatae calamitatis veritate constet, testimoniumMagistratus sive Judicis, sub quo supplicans do-micilium fovet, requiritur in Reform. Polit, deanno 1548.^1577. Ttt. von -verdorbenen Kaufleu-ten §.ult.verb Wir seyn dann von der übrig feit. My-ler ab Ehrenbach.de Princ. &Stat.Imp.P. i.c- 55.§.7_quo clocere postit, fe casu facultatum jacturamfeciste, Besold. Thefaur. praä.p. 112 4,& Speidel.Spec. var. jurid. Polit, Hißor. observat. & net ab. sub«VoceQuinquenel. quatuor in petendis dilationibuscommemorat, quorum ultimum,' qüod implo-rans literis a Magistratu judicialibus instructusesse debear, alias, uno horum omiflb, morato-ria nulla & absque omni effectu declarat. Exhoc itaque clarum, non deveniendum este addilationem moratoriam, nist cognitio aliquasummaria Judicis ordinarii praecesserit- Carpz.Asyl. debitor . c. 4. §> 61. n. 27. Jung. Mev. Conf.10. n. 232. Christin. Deas. Cur. Belg. vol. decis-69. nuin. 44. Quodsi autem debitores testimo-nium judicis forte ob ejus absentiam, vel quiacasus notitiam non habet, exhibere nequeant,ni-hil obest, quo minus alia documenta proferrevaleant, quibus miseriam probent dd. Reform.Polit. §.fin. ibi : Oder dieselben Uhrkundt und Schein.Hisce vero non observatis, dilationes concesseirritae fiunt, Wehner. Observ. praß. sub voc. An-fiandsBrieff. 'in fin. quod his verbis exprimitur ind. Reform. Polit. Wo aber die andere Geflalr und mit•verschwiegener Warheit ausgebracht oder erlangtwerden, alsdenn sollenßekrafftioßund unfürtragluhseyn , und dafür gehalten werden.

§. 11. Non pro exiguo porro moratoriorumabusu reputandum, si /. 4. C. de Prec. Imp. ofer.contraveniatur, nec idonea fidejustto secundumImp.mentem de debito finito tempore dilatoriosolvendo exigatur. Hoc enim expreffivLLato-ris voluntati refragatur, nec leges finem, quemlibi proposuerunt, aliter obtinebunt. Quaenamautem ratio Impp. moverit,quare in moratoriisidoneam fidejustionem reqnifiverint, cuivis fa-cile incurrit in oculos, si considerer, quantumpericuli huic beneficio concesso subsit. Scilicet

Vlls Cap.ll.

induciae indulgentur potfffimum in quoddampraejudicium creditorum, dum exactio debiti incerrum tempus suspenditur, & ita debitores in-ierim ab omni molestatione liberantur. Jamvero si cautio idonea omittatur, ut creditorespraefixo termino praeterito suum consequantur,metuere necessum habent, äse debitores interiinin deterius labantur, aut intermedio temporebona adhuc reliqua,quae supersunt,prodigaliter.consumant,adeo ut dilatoria exceptio in perem-toriam convertatur, uti loquitur Wilhel.Anton,Freundeberg step. cit. tr. conci. 49. Er quod fie-pius contingere soler, cum omnibus bonis aufu-giant ac ira utroque modo creditores juribussuis defraudent. Hering, de fidejujf. c. 5 .n. 128.N feq. Proinde quidam hanc fidejustionem adeonecessariam contendunt, ut nec a Principe eamremitti posse statuant, ne rescriptum ejus fiatcreditoribus captiosum, arg. I. 8- pr. ff. de prator.fligulat. Jung. Wurmfer. Ltb. i.pract. observ. Ttt.28. observ. 9. Quamobrem Dd. moratoria re-scripta tandem admittunt, licet praeter jus con-cessa, dummodo idonee cautum, de nominepr resti tuto termino pneterlapfo praestando, utisentit Hostiensis derefeript. &eor- Interpret. p. 32.n. 10. Salgado Labyrinth. Credit. P. 2. c. 30, n. 6.

. Hillig. adDonell. lib. 22. c. 9. lit.N- Quod Ni-col, Rodrigues Fermosin. Comment, ad cap■ 2. delibell. obi. qu/tfl. 4. §. 4. n. g. tantum ad mercato-rem petentem dilationem restringere videtur,dum putat,hunenon gaudereprsedictis induciis,nisi data fuerit fidejussio r Sed rectius sentiuntcontrarium statuentes', nimirum omnes reme-dium moratorium implorantes, etiam sua culpain calamitatem non lapsos, super debiti solutio-ne satisdare debere, inter quos Card. TufchusTom. 5. praß. conci, lit. R. concluf 383.». 16. V 2.Hippol. Riminaldus/. 7. conf. 277 u. 101. Chri-stin. Vol. 2. dec 71.«. 9,An autem Princeps motuproprio fidejussionem exigere, vel debitor nonmonitus adeam se offerre debeat, non plene ex-peditum est. Sufficit, quod creditores, qui sibiprospectum volunt, debitorem ad hoc urgerepolfinr, Hering, de fidejussor, c. 5.«. 133 Flermesfascic. Jur.pubL c. 1 1. §'.12. quafi.G. Et nihil inter-effinum ad annum, biennium vel quinquenniumdilatio sitindulra, cum/. 4. C. dePrec.Imper offer,generaliter in universis dilationibus cautionemexigar,&hac omissa illas invalidas decernarHer-mes d loc. Verum si ullibi circa moratoria pecca-tur, certe circa exigendam cautionem peccaturquotidie, dum plerumque plane nulla cautio abobaratis debitoribus exigitur, & nihilominus adquinquennales inducias admittuntur, quo ipsocreditoribus non leve damnum inferri solet, utiexperientia rerum Magistra abunde testatur.

H. 12. Sed illud dubii adhuc residet, qutenamergo cautio hoc in caso sit praestanda? Impp.idoneam fidej ustionem exigere,apparet exciarisverbis l. 4. C. de prec. Imper. offer. Haec autem injure accipitur, quae fit fidejussoribus vel pigno-ribus l. 5 9 4. ult. ff mandati. /.2 ts.ult.ss.de Con- 1flit.pecun. sive breviter, qua quis contra omnemfraudem & malitiam securus redditur. Quatuoralias modis quis cavere potest, verbis iisque velnudis vel juratis, fidejusibribus & pignoribusdatis. Fidejussores quod attinet hi quidem ido-nei & sufficienter ad cavendum reputantur, quodebitor statuto tempore satisfacere teneatur, sin

secus,