j)e ^Amsu Rescriptorum JHovatoriorum in Exercendo &C* I I s

Moratoria contra pupillos , minores 8 viduas locumnon inveniunt, §- 6.

contra dotis petitionem^ repetitionem. §. 7.debita fludiorum excepta sunt ab Induciis. §. 8*

Uf 8 alimenta §. 9.

^ e bita futura 8 pofl impetrata inducias contracta*b iis eximuntur. §. 1 o.

Abutitur moratorio > <?m -ri§ote depoßtum red-dm recusat. §. 11.

ß«i prrfrfw conduxit , moratorio contra locatorem setueri nequit. H. 12.

Caupones in exigendis debitis a viatoribus non ad-mittunt inducias- §.13.

Debita , ex causa delicti oriuntur , moratoriisnon fiifpenduntur. §• 14.

instrumentis Gvarentigiatis opponi pofßt Rescri-ptum moratorium. §15-Quid juris in debitis juratis. §- i6.

Concluso. §.17.

$• T -

Bsoluto abusu Rescriptorutn moratorio-rum, qui ia impetrando live conce-jjj " dendo consistit, restat difpiciamus dec obusti,qui in exercendo frequentatur. HuncJ’deraturis primo ie sistit, si debitor mora-. r ’° contra aeque pauperem vel adhuc paupe-s e detendere velit, Marquard. de JureUrcator, p. 12 g. ».43. Magna enim ratio pau-P5 rta tis habenda, & ita unius egestati fubve-®udum el^, ne alterum sque pauperem sup-j Il,la nius. Rescripta moratoria in eos tan-£ 1 creditores exercenda, qui onus moraepossunt, verum aeque miseri, vel adhuc^'"crlores iis gravandi non sunt; ne unius mi-- l,c orclia sir alterius injustitia , & pauperumst* 8 >Uagi s everratur, quam differatur, vid.Wilh.nt Freundeberg de Refcript.morator, conci. 44.■ j 9 . Princeps enim non praesumitur faacon-»one pauperes gravare voluisse, cui incum-

u > ut diligentiffimam egenorum curam ge-b testante Martin. Naurath. tr.deratiocin.^.ip.psilam vero proprie pauper dicendus , non®^ n i ex parte expeditum est. Quidam ex L.

on nulli 10. ff. de accusat. 8 infeript. illum paupe-£ ern . a PPellant, qui minus quam 50.'aureos in^? nis habet : quidam eum pro paupere ven-ß ltan t, minorem xoo. aureis possidet fub-an tiani arg. §. 3. Ins. de Succejs. libert. alii pau-P er em illum describunt, qui nec bona, necar-nec divites consanguineos & propinquos^ abe ri unde fe alere postit, quique ipsifmitusalimenta necessaria subministrare queant.

’ ^P ec kF a bn. centur. i.quast. 38. Vei uni eov ootu m hodie, ut, licet quis cognatos facui-'ouspneditos habeat, nihilominus inter pau-P es recensendus sit, quia ab illis vix quid-^uam sperandum , quod suppeditare N velint,11 fratrum quoque gratia tara sit. Nosigi-nihil certi determinamus , sed arbitrio Ju-u |^ 1Sre knquimus, quis pauper vocari debeat,prae ci p u . e p ;aturn ^ conditionem ejus, de quo10 C k ' observabit Menoch, Arbitr. Jud.‘hifi , Cent ' 2 - ca s6t. Jung. Schneidew. ad §. 6.j ' ' e excu sat. tutor. Mascard. de Probat, concluf.tens^ n ^ kdoc casu tamen debitor u-

creditor rat ° r '° ' ^ovolvit onus probandi insutntionemf ebitUm exi S entem > quiaiileprae-habet, hic r °^ ter im P etratas inducias prosetioni se.subiicJ 0p ! Upe “® te . m asse rens, proba-

n. 7. cum affiritian t ;" t *^' ab u r ‘ ^ ^ 2 °‘

de non num. pecun. s ! "!^^at probatio, /. 1 o. C

fundat in «liqua qJaSf dele S at s n fi n - &

. tionis fundamentum L' P rob " e ^ ‘P“ 0 '

num. , 4 . Klc hter P. 1. deas 45-

§• 2. Nec secundo Rescripta moratoria contra

Vol. VII. Disput. VUL Hall. rat0nac0nUa

Creditores opifices, mercenarios, famulosqus,qui quotidiano sudore & opera se suosque ale-re tenentur, & quibus ob laborem persona;debitor obligatus est, exerceri poflunt MeierColleg. Argentor. tit■ de Except. 8 prascript • Mar-quard. de jure Alercator.p. 128. 0. 44. Debita e-

nim haec Jure Divino maxime privilegiata sunt,sic Levit. 19. v- 13. exrat, quod quis mercedetnmercenarii usque ad alterum mane retinere nostdebeat. Deuter .24.01.14. Egenis & pauperibusmercedem non denegabis, sive sint fratres tuisive advenae , qui tecum moramur in terra , &intra portas tuas sunt, sed eadem die reddes eipretium laboris fui ante solis occasum > quiapauper est, & ex eo fustentU animam suam, neclamet contra te ad Dominurp, & reputetur ti-bi in peccatum Afattb. 20. v. 10. mercenariusdignus mercede sua dicitur, item£«s. 10. v. 7.& i.adTbimotb. 5.01.18. Bovi trituranti non ob-turabis os, quia mercenario .merces merito por-rigenda ; ex quibus aliisque locis pluribus insacris literis contentis, quibus mercenariorumfamulorumque fors commendatur, probari pot-est abunde, iniquum este, si his praetextu re-scripti moratorii deiregetur solutio. Et hucquadrat notum illud distichon :

Clamitat ad coelum vox sanguinis 8 Sodomorum

Vox oppressorum-, merces retenta laborum-Jure consuetudinario pariter hujusmodi debi-tis maximum privilegium est concessum, dum,si ad concursum deventum , multis aliis Credi-toribus praeferuntur , uti testatur Besold. Ihe-saur. pract. sub voc. Quinquennel. §. dilationes mora-toria. Iniquum enim e stet, si is, cui operas& servitia praestiterunt, mercede debita eosfraudaret, cum opera pretium requirar, /.52.ff. pro socio. & nemini proprium suum officiumdebeat elfe damnosum , /. p.fs. quemadm- tesam.aper. L 61. § 5.J f. de furt. Quaenam autem de-linquendi occasio non praeberetur , quomodocommunis vitae societas distraheretur, si ope-rariis moratoria dpponi possent. Multi certeconducerent famulos & mercenarios, ministe-rio vero finito vel opere perfecto ubi pecuniasolvenda, vel literas induciales flagitarent, veljäm impetratas objicerent, uti loquitur Möl-ler /. 4. semesr.c 6. n. 2. Mercenariorum autem

Sc famulorum nomine veniunt omnes illi, quiin tedibus debitoris morantur, vel ad certumtempus a debitore conducti sunt, ejusque vi-ctu fruuntur, Wehner Obs. pract- sub voc. broed-ling. Pari ratione nec fartores, sutores ahosqueejusdem conditionis opifices moratorio repelliposse existimo, si Ecquitäs & ratio indulti rectainspiciatur , horum enim facultates plerum-que tam ampla? esse non solent, ut ad quin-quennium & ultra, circumstantiis ita exigenti-bus, expectare queant.

k i §■ 3 > Tff-